TIỂU SỬ VÀ SỰ NGHIỆP NHÂN VẬT LỊCH SỬ ĐỒNG THÁP: ĐỖ CÔNG TƯỜNG (THÀNH HOÀNG LÃNH BINH - ÔNG CHỦ CHỢ CAO LÃNH)
Sinh ra trong giai đoạn lịch sử đầy biến động, ông Đỗ Công Tường cùng gia đình di cư vào Nam, dừng chân lập nghiệp tại vùng đất Mỹ Trà. Là người thấm nhuần đạo lý cương thường và tinh thần Nho học, ông không chỉ chăm lo khai khẩn ruộng vườn mà còn giữ lối sống đức độ, trân trọng nghĩa khí, sớm tạo được uy tín lớn trong cộng đồng cư dân buổi đầu khai hoang mở đất. Nhờ tính tình ngay thẳng, phân xử công minh, ông được dân làng tín nhiệm cử giữ chức Câu đương, lo việc phân xử các tranh chấp nhỏ tro
Bên cạnh việc giữ gìn an ninh trật tự và thực thi công lý tại địa phương, cụ Đỗ Công Tường đã nhận thấy tiềm năng kinh tế và nhu cầu trao đổi hàng hóa của người dân vùng đất sen hồng. Ông đã chủ động nhường một phần đất vườn quý báu của gia đình mình, dọn dẹp bằng phẳng để làm nơi cho bà con tiểu thương tụ họp, buôn bán sản vật địa phương. Khu chợ vườn cây ăn trái ngày một sầm uất, thu hút đông đảo thương hồ từ khắp các vùng Nam Bộ đổ về. Để ghi nhớ công ơn người kiến tạo và quản lý khu chợ vô cùng minh bạch, người dân đã lấy chức vụ và tên của ông ghép lại, gọi tên khu chợ là chợ Câu Lãnh, lâu ngày đọc chệch thành chợ Cao Lãnh ngày nay.
Sự hy sinh lẫm liệt vì bách tính trước thiên tai dịch bệnh
Năm 1820 (năm Canh Thìn), một trận dịch bệnh tả khủng khiếp bùng phát dữ dội khắp vùng Nam Bộ, cướp đi sinh mạng của hàng ngàn người dân lành tại làng Mỹ Trà. Chứng kiến cảnh tượng đau thương, tang tóc bao trùm quê hương, cụ Đỗ Công Tường cùng vợ vô cùng xót xa. Ông bà đã lập bàn thờ lộ thiên, khấn nguyện trước trời đất, tự nguyện cầu xin chết thay cho người dân để dịch bệnh được tiêu trừ. Sau khi trai giới và cầu nguyện liên tục ba ngày đêm, vào ngày mùng 9 và mùng 10 tháng 6 âm lịch năm 1820, lần lượt cụ ông và cụ bà đổ bệnh rồi thanh thản tạ thế. Điều kỳ diệu là ngay sau khi ông bà qua đời, trận dịch bệnh quái ác tại địa phương bỗng chốc thuyên giảm rồi chấm dứt hoàn toàn, trả lại cuộc sống bình yên cho xóm làng.
Giá trị lưu danh và nguồn tư liệu giáo dục thế hệ trẻ
Cảm kích trước tấm lòng đại nghĩa vị tha, hy sinh thân mình vì sự sống của cộng đồng, nhân dân làng Mỹ Trà đã chung tay lập đền thờ ông bà tại ngay khuôn viên chợ Cao Lãnh cũ. Đến năm Tự Đức thứ 25 (1872), triều đình nhà Nguyễn đã chính thức ban sắc phong cụ Đỗ Công Tường là 'Dực Bảo Trung Hưng Linh Phò Bổn Cảnh Thành Hoàng', ghi nhận công trạng to lớn đối với quốc gia dân tộc. Ngày nay, Đền thờ Ông Bà Đỗ Công Tường đã trở thành Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp Quốc gia, là điểm tựa tinh thần vững chắc và là biểu tượng cho truyền thống 'Uống nước nhớ nguồn' của người dân đất sen hồng. Cuộc đời và sự hy sinh của ông bà chính là bài học lịch sử sống động, khơi dậy lòng tự hào dân tộc và trách nhiệm phụng sự xã hội cho các thế hệ học sinh, sinh viên hôm nay trước làn sóng hội nhập quốc tế.
(Nguồn: Cổng thông tin điện tử tỉnh Đồng Tháp - Đồng Tháp nhân vật chí)
