TNXP ĂN RỪNG NGỦ NÚI

Chúng tôi gọi đó là ăn rừng, ngủ núi – không phải cách nói cho văn hoa, mà là sự thật trần trụi của những năm Trường Sơn.

Ngày tôi rời Thái Bình, mẹ tiễn ra đầu làng, dúi vào tay nắm cơm nắm muối vừng. Tôi không biết rằng, đó sẽ là bữa cơm “quê” cuối cùng trong suốt nhiều năm.

1. Ăn rừng – học cách sống sót

Lên Trường Sơn, bữa ăn không có gạo đều đặn. Có ngày chỉ có rau tàu bay, củ mài, măng rừng. Có hôm đào được củ sắn rừng, cả tiểu đội chia nhau, mỗi người vài lát mỏng như tờ giấy.

Cao trào đầu tiên là những đợt đói kéo dài. Bụng đói cồn cào, chân tay run rẩy, nhưng vẫn phải vác đá, lấp đường, mở lối cho xe qua. Có đồng chí lả đi ngay bên vệ đường, tỉnh lại chỉ nhờ ngụm nước suối.

Chúng tôi học cách phân biệt rau ăn được – rau độc, học cách bẫy chim, bắt cá suối. Nhưng rừng không phải lúc nào cũng cho.

2. Ngủ núi – khi giấc ngủ là xa xỉ

Ngủ là khái niệm xa xỉ. Chúng tôi ngủ trên võng căng giữa hai thân cây, dưới là vực sâu hun hút. Có khi chỉ là mái đá, hố bom cũ, hoặc một đoạn hào vừa đào tạm.

Cao trào là những đêm mưa rừng xối xả. Nước tràn vào võng, áo quần ướt sũng. Bom nổ xa gần, đất đá rung lên. Có đêm thức trắng, chỉ mong trời sáng.

Bệnh sốt rét rừng là nỗi ám ảnh. Người nóng như than, người lạnh run cầm cập. Thuốc thiếu, chỉ biết nắm tay nhau mà chịu.

3. Tuổi trẻ được đo bằng sức chịu đựng

Chúng tôi không nói nhiều về sợ hãi. Vì nếu nói ra, sẽ không ai chịu nổi. Thứ giữ chúng tôi lại là ý nghĩ rất đơn giản: đường phải thông, xe phải qua, chiến trường phải có gạo, có đạn.

Ngày hòa bình, tôi trở về quê, làm ruộng. Có người hỏi:
– Thời ấy khổ thế, sao vẫn chịu được?

Tôi chỉ cười:
Vì khi ấy, cả tuổi trẻ chúng tôi đều đặt ở Trường Sơn.