Tờ báo Lao Động đầu tiên trong căn hầm bí mật và tiếng súng cống hiến tuổi trẻ cho giai cấp công nhân

Thành phố Hải Phòng những năm đầu thế kỷ XX, với cảng biển sầm uất và khu công nghiệp mỏ than lớn, là nơi tập trung đông đảo tầng lớp công nhân Việt Nam chịu đựng sự bóc lột dã man nhất dưới ách thống trị của thực dân tư bản. Chính tại vùng đất sóng gió và đầy sôi động ấy đã xuất hiện một nhà cách mạng trẻ tuổi xuất sắc, người trực tiếp thức tỉnh giai cấp công nhân vùng mỏ và thành phố Cảng: đồng chí Nguyễn Đức Cảnh.

Nguyễn Đức Cảnh (1908 – 1932) sinh ra tại làng Diêm Điền, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình, nhưng sự nghiệp hoạt động cách mạng lẫy lừng nhất của ông lại gắn liền với thành phố Hải Phòng. Sớm giác ngộ lý tưởng cộng sản, gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, ông nhanh chóng trở thành một trong những cán bộ cốt cán được cử về Hải Phòng để xây dựng cơ sở đảng và vận động công nhân.

Với tầm nhìn chiến lược sắc sảo và sự nhiệt huyết của tuổi trẻ, vào tháng 6 năm 1929, đồng chí Nguyễn Đức Cảnh trực tiếp triệu tập Đại hội thành lập Công hội đỏ Bắc Kỳ tại số nhà 15 đường Lò Lợn (Hải Phòng), đánh dấu bước ngoặt vĩ đại trong phong trào công nhân Việt Nam: chuyển từ tự phát sang đấu tranh tự giác có tổ chức dưới ngọn cờ của Đảng. Ông cũng chính là người sáng lập và trực tiếp làm Tổng biên tập đầu tiên của tờ báo Lao Động — cơ quan ngôn luận sắc bén bảo vệ quyền lợi cho người lao động.

Tháng 4 năm 1930, ông được bầu làm Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ kiêm Bí thư Thành ủy Hải Phòng. Không lâu sau đó, do sự phản bội của kẻ gian, ông bị mật thám Pháp bắt giam tại Hải Phòng rồi đưa về tra tấn dã man tại nhà tù Hỏa Lò. Ngày 31 tháng 7 năm 1932, thực dân Pháp đưa ông ra xử bắn tại Hải Phòng khi ông mới tròn 24 tuổi xuân xanh. Trước pháp trường, người chiến sĩ cộng sản ấy vẫn hiên ngang hô vang khẩu hiệu cách mạng, để lại tấm gương sáng ngời về lòng trung kiên.