Tô Vĩnh Diện (1)
Tô Vĩnh Diện (1924 – 1954) là Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Việt Nam, nổi tiếng với hành động lấy thân mình chèn bánh pháo trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Sự hy sinh của ông trở thành biểu tượng tiêu biểu cho tinh thần “vì nước quên mình” của bộ đội Việt Nam thời kháng chiến chống Pháp.
Thông tin chính
Sinh: 1924, thôn Dược Khê, xã Nông Trường (nay thuộc huyện Triệu Sơn), Thanh Hóa.
Hy sinh: 1 tháng 2 năm 1954, Điện Biên Phủ.
Cấp bậc, chức vụ: Tiểu đội trưởng pháo cao xạ 37 mm, Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367.
Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (1956).
An táng: Nghĩa trang Đồi A1, thành phố Điện Biên Phủ.
Con đường quân ngũ
Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, Tô Vĩnh Diện tham gia dân quân địa phương. Năm 1949, ông vào bộ đội chủ lực, từng chiến đấu tại nhiều mặt trận. Tháng 5 năm 1953, ông được điều sang Trung Quốc huấn luyện pháo cao xạ 37 mm trước khi cùng đơn vị trở về phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ – trận quyết chiến chiến lược của cuộc kháng chiến chống Pháp.
Hành động anh hùng
Đêm 1 tháng 2 năm 1954, trong khi đơn vị kéo pháo ra khỏi trận địa ở dốc Chuối, dây tời bị đứt khiến khẩu pháo nặng hơn 2 tấn trôi về phía vực. Tô Vĩnh Diện hô lớn “Thà hy sinh, quyết bảo vệ pháo!”, rồi lao người vào chèn bánh pháo, cứu vũ khí khỏi rơi xuống vực sâu. Ông bị đè trọng thương và trút hơi thở cuối cùng sau khi hỏi đồng đội: “Pháo có việc gì không?” — một câu nói đi vào lịch sử.
Ghi công và tưởng niệm
Ngay tại mặt trận, ông được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất; năm 1956, được Nhà nước truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng LLVT Nhân dân. Khẩu pháo 37 mm số hiệu 510681 gắn với sự kiện đã được công nhận là Bảo vật quốc gia. Tên Tô Vĩnh Diện được đặt cho nhiều con đường, trường học và tượng đài trên khắp Việt Nam, trở thành biểu tượng sáng ngời của tinh thần Điện Biên
