Tô Vĩnh Diện

Chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, nhiệm vụ kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn qua những đèo cao, vực sâu thăm thẳm là một thử thách vô cùng gian khổ. Khẩu đội pháo cao xạ 37mm của Tô Vĩnh Diện phải di chuyển qua đường núi gập ghềnh trong đêm tối để tránh máy bay địch.

Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, trên đường kéo pháo ra vị trí mới qua dốc Bối Lời – một ngọn dốc cao và cực kỳ nguy hiểm, dây cáp tời bất ngờ bị đứt. Khẩu pháo nặng hơn hai tấn mất đà, trôi nhanh xuống vực sâu. Trong đêm tối mịt mùng, tiếng pháo lao dốc vang lên bần bật, nguy cơ mất pháo và đe dọa tính mạng hàng chục chiến sĩ đang bám dây.

Không ngần ngại nguy hiểm, Tô Vĩnh Diện lập tức xông ra phía trước, lấy sức mình đè vào càng pháo để lái pháo bám sát vào vách núi. Tuy nhiên, đà trôi quá mạnh đã hất văng anh. Trong khoảnh khắc sinh tử, Tô Vĩnh Diện đã dũng cảm lao cả thân mình vào dưới bánh xe pháo, dùng cơ thể chặn đà trôi.

Khẩu pháo khựng lại, dừng bước bên bờ vực thẳm. Khi đồng đội chạy đến nâng khẩu pháo lên, Tô Vĩnh Diện đã bị thương rất nặng. Lời cuối cùng anh hỏi đồng đội trước khi nhắm mắt là: "Pháo có việc gì không?". Tinh thần "thà hy sinh chứ không để hỏng pháo" của Tô Vĩnh Diện trở thành biểu tượng cao đẹp của anh hùng pháo thủ Việt Nam.