Tô Vĩnh Diện
Tô Vĩnh Diện (1924–1954) là một anh hùng quân đội Việt Nam, nổi tiếng với hành động lấy thân mình chèn bánh pháo để cứu khẩu pháo và đồng đội trong giai đoạn chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Sự hy sinh của ông đã trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của tinh thần quả cảm và ý chí vượt khó của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Dấu ấn cuộc đời
Sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống (nay thuộc huyện Triệu Sơn), tỉnh Thanh Hóa, Tô Vĩnh Diện xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo. Ông tham gia dân quân từ năm 1946, tình nguyện nhập ngũ năm 1949 và sau đó được điều động vào lực lượng pháo cao xạ, một binh chủng mới được thành lập để chuẩn bị cho các chiến dịch lớn trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
Hành động anh hùng tại Điện Biên Phủ
Đêm 1/2/1954, khi đơn vị đang kéo pháo qua dốc Chuối trong điều kiện mưa lớn và địa hình hiểm trở, dây tời bị đứt khiến khẩu pháo 37 mm lao xuống dốc. Trước nguy cơ mất pháo và gây thương vong cho đồng đội, Tô Vĩnh Diện đã hô vang “Thà hy sinh, quyết bảo vệ pháo” rồi lao thân mình vào bánh pháo để ghìm khẩu pháo lại. Khẩu pháo được cứu, nhưng ông đã hy sinh sau đó. Hành động này được toàn mặt trận cảm phục và trở thành biểu tượng của tinh thần “vì nhiệm vụ quên mình”.
Ghi nhận và vinh danh
Năm 1956, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân cùng Huân chương Quân công hạng Nhì. Tên ông được đặt cho nhiều trường học, đường phố và công trình trên cả nước. Phần mộ của ông hiện được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ A1, nơi gắn liền với ký ức về Chiến thắng Điện Biên Phủ.
