Tô Vĩnh Diện: Chuyện người chiến sĩ lấy thân mình chèn pháo
Trên đường kéo pháo vào mặt trận Điện Biên Phủ, một sự cố xảy ra khiến khẩu pháo có nguy cơ lao xuống vực. Tô Vĩnh Diện đã dùng thân mình để chèn pháo và hy sinh, trở thành một trong những nhân vật tiêu biểu gắn với những ngày chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại Nông Cống, Thanh Hóa, trong một gia đình nông dân nghèo. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông tham gia dân quân địa phương và đến năm 1949 xung phong nhập ngũ. Năm 1953, để chuẩn bị cho những chiến dịch lớn, lực lượng pháo cao xạ được xây dựng và Tô Vĩnh Diện được điều về một đơn vị pháo cao xạ 37mm. Đơn vị phải hành quân một quãng đường rất dài để đưa pháo đến khu vực tập kết. Trong quá trình kéo pháo bằng sức người trên địa hình hiểm trở, một sự cố xảy ra khi dây tời bị đứt, khẩu pháo có nguy cơ trượt xuống vực. Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Tô Vĩnh Diện đã lao vào dùng thân mình chèn pháo để ngăn khẩu pháo tiếp tục trượt xuống. Ông bị thương nặng và hy sinh. Khẩu pháo 37mm mà đơn vị của Tô Vĩnh Diện sử dụng sau đó tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ và được ghi nhận là một hiện vật đặc biệt gắn với câu chuyện của ông. Ngày 7/5/1955, Tô Vĩnh Diện được truy tặng các phần thưởng cao quý và năm 1956 được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Điều làm câu chuyện này trở nên đặc biệt là Tô Vĩnh Diện hy sinh trước khi trận Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn quyết định. Ông ngã xuống trong một công việc tưởng như rất bình thường nhưng có ý nghĩa sống còn đối với một chiến dịch lớn: đưa pháo vượt qua núi rừng để đến trận địa. Khi kể câu chuyện này, có thể nhấn mạnh rằng phía sau một chiến thắng lớn luôn có những con người hy sinh trong những nhiệm vụ thầm lặng, từ vận chuyển, mở đường, tải đạn đến xây dựng trận địa.



