TÔ VĨNH DIỆN – KHÚC TRÁNG CA VỀ NGƯỜI CHIẾN SĨ CHÈN PHÁO

Chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu" được dệt nên từ muôn vàn những chiến công và sự hy sinh thầm lặng mà vĩ đại của quân và dân ta. Trong cuộc đối đầu lịch sử ấy, việc đưa những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt qua các đỉnh đèo cao vút, dốc thẳm vực sâu để vào trận địa là một kỳ tích vô tiền khoáng hậu. Và trên cung đường kéo pháo gian khổ đầy máu và mồ hôi ấy, hình ảnh Anh hùng Liệt sĩ Tô Vĩnh Diện lấy thân mình chèn pháo đã trở thành một tượng đài bất tử, một biểu tượng sáng ngời cho tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".

1. Người con của quê hương tuyến lửa

Anh Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924, quê ở xã Nông Trường, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, lớn lên khi đất nước còn chìm trong ách đô hộ của thực dân, anh đã sớm thấu hiểu nỗi cơ cực của người dân mất nước và nuôi dưỡng lòng căm thù giặc sâu sắc.

Năm 1946, anh tham gia lực lượng dân quân tự vệ ở địa phương. Đến năm 1950, Tô Vĩnh Diện tình nguyện nhập ngũ và được điều động vào đơn vị pháo cao xạ đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam (Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367). Tại đây, với tư cách là tiểu đội trưởng, anh luôn gương mẫu, kiên cường và hết lòng bảo vệ vũ khí của quân đội như chính máu thịt của mình.

2. Kỳ tích kéo pháo bằng sức người và thử thách nghiệt ngã

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, để đảm bảo bí mật và bất ngờ, quân ta không dùng xe cơ giới mà phải dùng hoàn toàn bằng sức người để kéo những khẩu pháo cao xạ nặng hơn hai tấn vượt qua những dốc cao 60 - 70 độ, mấp mô đá tảng.

Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện được lệnh kéo pháo từ trận địa ra nơi tập kết mới để thay đổi phương châm tác chiến (từ "đánh nhanh thắng nhanh" sang "đánh chắc tiến chắc"). Cung đường cứu pháo trong đêm tối, đường dốc trơn trượt do sương mù và mưa lầy, lại luôn bị máy bay giặc bắn phá dữ dội. Khi khẩu pháo cao xạ 37mm đang được pháo thủ di chuyển xuống dốc chuối (một con dốc có độ nghiêng lớn và vực sâu nguy hiểm), một tình huống bất ngờ và vô cùng nguy kịch đã xảy ra: dây tời chính bị đứt, khẩu pháo lao nhanh tự do xuống dốc, cuốn theo cả các chiến sĩ đang giữ dây tời.

3. Khoảnh khắc anh hùng: Thân mình cứu pháo

Trước tình thế hiểm nghèo, nếu không kịp thời ngăn khẩu pháo lại, nó sẽ lao xuống vực sâu, bị phá hủy hoàn toàn. Điều đó không chỉ gây tổn thất lớn về vũ khí quý giá của quân đội mà còn làm lộ vị trí, ảnh hưởng đến toàn bộ kế hoạch của chiến dịch.

Trong giây phút sinh tử ngàn cân treo sợi tóc ấy, Tô Vĩnh Diện đã không một chút đắn đo về tính mạng của bản thân. Anh hô to bảo vệ đồng đội, rồi lập tức buông tay lái, lao thẳng người vào bánh pháo, dùng chính thân hình gầy guộc nhưng chứa đựng ý chí thép của mình làm vật chèn lại đà lao của khối thép nặng hơn hai tấn.

Lời trăng trối lay động lòng người: Hành động quả cảm phi thường ấy đã làm khựng lại đà lao dữ dội của khẩu pháo, giúp đồng đội kịp thời dùng vồ gỗ chèn chặt bánh pháo, cứu nguy cho vũ khí an toàn bên bờ vực thẳm. Nhưng đau xót thay, anh đã bị bánh pháo nặng nề đè lên trọng thương. Khi đồng đội bế anh lên, hơi thở đã yếu dần, nhưng lời nói cuối cùng của người tiểu đội trưởng ấy vẫn là lời hỏi han nghẹn ngào: "Pháo có sao không các đồng chí?". Anh đã anh dũng hy sinh khi vừa tròn 30 tuổi.

Sự hy sinh anh dũng của Anh hùng Liệt sĩ Tô Vĩnh Diện đã cổ vũ mạnh mẽ cho tinh thần của toàn bộ chiến sĩ kéo pháo, biến nỗi đau thương thành hành động để đưa pháo vào trận địa an toàn, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ vĩ đại. Năm 1955, anh vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua, hình ảnh người chiến sĩ lấy thân mình chèn pháo vẫn luôn sống mãi trong tâm khảm của các thế hệ người dân Việt Nam. Tấm gương của anh là bài học thiêng liêng về lòng trung thành, tinh thần trách nhiệm và đức hy sinh quên mình, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay phải luôn biết ơn, trân trọng cuộc sống hòa bình và không ngừng nỗ lực học tập để bảo vệ, xây dựng đất nước xứng đáng với xương máu của cha anh.