Tô Vĩnh Diện - Người chiến sĩ lấy thân mình chèn pháo cứu pháo tại Điện Biên Phủ

Tô Vĩnh Diện sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa. Lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, ông sớm giác ngộ cách mạng và hăng hái tham gia các phong trào kháng chiến tại địa phương trước khi tình nguyện gia nhập bộ đội chủ lực, trở thành tiểu đội trưởng pháo cao xạ thuộc Đại đoàn 351. Với tác phong điềm đạm, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm cao, ông luôn được anh em trong đơn vị mực thước yêu quý, tin tưởng giao phó những nhiệm vụ nặng nề nhất.

Đầu năm 1954, trong chiến dịch Điện Biên Phủ, lần đầu tiên quân đội ta đưa những cỗ pháo cao xạ nặng hàng tấn vượt qua các tuyến đường rừng núi hiểm trở, dốc cao vực sâu để vào trận địa bằng phương pháp kéo pháo thủ công. Đây là một thử thách vô cùng khắc nghiệt, nơi ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc bởi địa hình hiểm trở và những đợt oanh tạc dữ dội từ máy bay trinh sát địch.

Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện nhận nhiệm vụ kéo khẩu pháo nặng vượt qua con dốc dài và hiểm trở của đèo Pha Đin (hoặc khu vực chu vi bãi kéo pháo gần Điện Biên). Trời tối đen như mực, sương mù dày đặc, đường trơn trượt do mưa rừng. Bỗng nhiên, khi khẩu pháo vừa leo gần tới đỉnh dốc, dây tời chính bất ngờ bị đứt đột ngột dưới sức nặng khổng lồ. Cỗ pháo nặng hàng tấn mất điểm tựa, bắt đầu lao dốc ngược trở lại với tốc độ chóng mặt, đe dọa đè bẹp toàn bộ tiểu đội kéo pháo đang vây quanh và có nguy cơ làm rơi pháo xuống vực sâu.

Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, nếu để pháo rơi thì chiến dịch sẽ chịu tổn thất vô cùng lớn về hỏa lực chủ công. Không một chút mảy may ngập ngừng hay lo lắng cho tính mạng bản thân, Tô Vĩnh Diện hô lớn cảnh báo đồng đội tránh ra, rồi dũng cảm lao người tới sát cỗ pháo đang cuồn cuộn trượt, dùng vai và tay cố gắng chèn thẳng thân mình vào bánh pháo để hãm đà lao. Hành động quả cảm tuyệt đỉnh của anh đã kịp thời làm giảm tốc độ, giúp khẩu pháo khựng lại và mắc kẹt an toàn vào vách núi, cứu vãn toàn bộ vũ khí chiến lược.

Tuy nhiên, sức nặng khủng khiếp của cỗ pháo đã đè lên người, khiến anh hy sinh ngay tại chỗ. Sự hy sinh oanh liệt của Tô Vĩnh Diện đã trở thành huyền thoại rực rỡ mang tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", khắc sâu vào lịch sử vẻ vang của lực lượng Pháo cao xạ Việt Nam.