TÔ VĨNH DIỆN – NGƯỜI CON XỨ THANH ĐẾN VỚI QUÂN ĐỘI

Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, trong một giai đoạn đất nước còn chìm trong cảnh mất nước và đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn. Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, năm 1946, khi mới 22 tuổi, ông tham gia và dần trở thành người chỉ huy dân quân ở địa phương; đến năm 1949, ông xung phong vào bộ đội và từ đó bước vào con đường quân ngũ chuyên nghiệp. Đối với một thanh niên sinh ra trong những năm tháng đất nước còn nhiều biến động, việc lựa chọn con đường cầm súng bảo vệ Tổ quốc không phải là một lựa chọn dễ dàng, bởi phía trước là những năm tháng gian khổ, thiếu thốn và luôn đối diện với hiểm nguy. Thế nhưng Tô Vĩnh Diện đã lựa chọn con đường ấy bằng tinh thần tự nguyện. Điều đáng quý ở ông không chỉ nằm ở khoảnh khắc hy sinh sau này tại Điện Biên Phủ mà còn nằm trong cả quá trình phấn đấu trước đó. Trong quân ngũ, ông trải qua nhiều vị trí, nhiều đơn vị và luôn được nhắc đến với tinh thần gương mẫu, đi đầu, vượt qua khó khăn và hoàn thành nhiệm vụ. Năm 1953, khi quân đội ta thành lập các đơn vị pháo cao xạ để chuẩn bị cho những nhiệm vụ chiến đấu mới, Tô Vĩnh Diện được điều về đơn vị pháo cao xạ 37mm thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367. Đây là bước chuyển quan trọng trong cuộc đời người chiến sĩ quê Thanh Hóa, bởi từ đây ông gắn bó với một lực lượng có nhiệm vụ bảo vệ đội hình chiến đấu và đối phó với máy bay đối phương. Nhưng trước khi trở thành một người anh hùng được cả nước biết đến, Tô Vĩnh Diện cũng giống như hàng vạn người lính khác: ông phải học tập, rèn luyện, làm quen với những nhiệm vụ mới, chịu đựng những ngày hành quân dài và những điều kiện khắc nghiệt của chiến trường. Chính quá trình ấy đã tạo nên phẩm chất của người chiến sĩ. Trong những ngày chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, bộ đội phải vượt qua núi rừng hiểm trở để đưa pháo vào trận địa. Công việc kéo pháo bằng sức người đòi hỏi sự phối hợp của cả tập thể và sự kiên trì phi thường. Tô Vĩnh Diện luôn hăng hái nhận những phần việc khó, động viên đồng đội và chủ động kiểm tra đường đi, khẩu pháo cũng như những nguy hiểm có thể xảy ra. Nhìn lại cuộc đời ngắn ngủi của ông, chúng ta có thể thấy rằng một hành động anh hùng hiếm khi xuất hiện từ khoảng không. Nó thường là kết quả của một quá trình lâu dài được hình thành từ những việc làm bình thường: sống có trách nhiệm, biết nhận việc khó, không ngại gian khổ, luôn nghĩ đến tập thể và đặt nhiệm vụ chung lên trên lợi ích cá nhân. Tô Vĩnh Diện đã rèn luyện những phẩm chất ấy trong nhiều năm trước khi bước vào trận chiến cuối cùng. Chính vì vậy, khi thời khắc nguy hiểm xảy đến trên đường kéo pháo, ông đã hành động gần như theo bản năng của một người lính luôn đặt nhiệm vụ lên hàng đầu. Câu chuyện của ông vì thế không chỉ bắt đầu từ Dốc Chuối hay từ đêm 1-2-1954 mà bắt đầu từ quê hương Nông Trường, từ những ngày ông còn là một thanh niên bình dị và quyết định đứng vào hàng ngũ những người bảo vệ đất nước. Hành trình từ một người dân quân địa phương đến người chiến sĩ pháo cao xạ là hành trình của sự trưởng thành, rèn luyện và cống hiến. Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày Tô Vĩnh Diện hy sinh, nhưng tên tuổi ông vẫn được nhắc đến trong các bài học lịch sử về Điện Biên Phủ. Điều đó cho thấy giá trị của một cuộc đời không được đo bằng độ dài của năm tháng mà bằng những gì con người ấy đã cống hiến cho cộng đồng và đất nước. Tô Vĩnh Diện đã sống một cuộc đời ngắn nhưng có ý nghĩa lớn, để lại cho thế hệ sau hình ảnh một người thanh niên xứ Thanh giàu lòng yêu nước, có ý chí, có trách nhiệm và sẵn sàng nhận nhiệm vụ trong những hoàn cảnh khó khăn nhất.