TÔ VĨNH DIỆN – TẤM GƯƠNG ANH HÙNG TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ

Trong những trang sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 đã ghi dấu biết bao tấm gương chiến đấu và hy sinh anh dũng. Giữa những ngày tháng gian khổ ấy, câu chuyện về Anh hùng Tô Vĩnh Diện – người đã lấy thân mình cứu pháo – luôn được nhắc đến như một biểu tượng của lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và ý chí quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.

Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924, quê ở xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa. Sinh ra trong một gia đình nghèo, từ nhỏ ông đã phải đi ở để kiếm sống. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, cuộc đời ông bước sang một trang mới. Năm 1946, ông tham gia dân quân địa phương và đến năm 1949 xung phong nhập ngũ. Trong quân đội, Tô Vĩnh Diện luôn là người gương mẫu, chăm chỉ học tập, rèn luyện và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Năm 1954, Tô Vĩnh Diện cùng đơn vị tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ. Khi ấy, nhiệm vụ đưa pháo vào trận địa là một công việc vô cùng gian khổ. Những khẩu pháo nặng hàng tấn phải được kéo bằng sức người qua những con đường rừng hiểm trở, dốc cao, vực sâu, trong điều kiện địch liên tục đánh phá. Có những đoạn đường, hàng chục đến hàng trăm chiến sĩ phải cùng nhau kéo pháo từng mét một.

Trong chiến dịch, đơn vị của Tô Vĩnh Diện được giao nhiệm vụ kéo pháo. Những người lính phải đối mặt với những con dốc cheo leo và những đoạn đường vô cùng nguy hiểm. Mỗi bước di chuyển của khẩu pháo đều đòi hỏi sự phối hợp chính xác giữa những người kéo dây, người điều khiển càng pháo và những chiến sĩ làm nhiệm vụ chèn bánh.

Đêm 1 tháng 2 năm 1954, tại dốc Chuối, trong lúc đơn vị đang kéo pháo ra để thực hiện chủ trương thay đổi cách đánh từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”, một sự cố bất ngờ xảy ra. Dây tời kéo pháo bị đứt. Khẩu pháo nặng hơn hai tấn bắt đầu lao xuống dốc với tốc độ ngày càng nhanh. Tình thế trở nên đặc biệt nguy hiểm.

Trong khoảnh khắc ấy, nếu khẩu pháo tiếp tục lao xuống vực, không chỉ khẩu pháo có thể bị hư hỏng mà tính mạng của nhiều chiến sĩ đang ở phía dưới cũng bị đe dọa.

Không một chút do dự, Tô Vĩnh Diện đã lao tới, dùng sức của mình ghì chặt càng pháo, điều khiển hướng chuyển động của khẩu pháo vào phía vách núi. Ông cố gắng làm cho khẩu pháo đổi hướng, không lao xuống vực sâu.

Nhưng sức nặng của khẩu pháo quá lớn. Trong giây phút quyết định, bánh pháo đã đè lên người Tô Vĩnh Diện. Ông bị thương nặng nhưng nhờ hành động ấy, khẩu pháo đã được giữ lại, không lao xuống vực. Đồng đội nhanh chóng tìm cách cứu ông. Trong những giây phút cuối cùng của cuộc đời, điều ông quan tâm không phải là bản thân mình mà là khẩu pháo và nhiệm vụ của đơn vị.

Ông chỉ kịp hỏi đồng đội:

Đó cũng là câu nói cuối cùng của người chiến sĩ trước khi anh dũng hy sinh.

Sự hy sinh của Tô Vĩnh Diện đã gây xúc động sâu sắc trong đơn vị và trở thành nguồn động viên lớn đối với những người đồng đội đang ngày đêm chiến đấu trên mặt trận Điện Biên Phủ. Ông đã dùng chính thân mình để bảo vệ vũ khí, bảo vệ đồng đội và giữ vững nhiệm vụ được giao.

Sau Chiến dịch Điện Biên Phủ, Tô Vĩnh Diện được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Quân đội vào năm 1955. Khẩu pháo gắn với sự hy sinh của ông – pháo cao xạ 37mm, số hiệu 510681 – ngày nay được lưu giữ như một hiện vật lịch sử gắn với tên tuổi của người anh hùng.

Câu chuyện về Tô Vĩnh Diện không chỉ kể về một khoảnh khắc anh dũng trên chiến trường. Điều khiến hình ảnh của ông sống mãi chính là tinh thần đặt nhiệm vụ chung lên trên sự an toàn của bản thân. Trong thời khắc sinh tử, ông đã không nghĩ đến việc chạy thoát cho mình mà tìm cách cứu khẩu pháo, bởi ông hiểu rằng khẩu pháo là vũ khí của đơn vị, là phương tiện chiến đấu của những người đồng đội đang cùng mình thực hiện nhiệm vụ.

Hơn 70 năm đã trôi qua kể từ ngày người chiến sĩ ấy hy sinh, nhưng hình ảnh Tô Vĩnh Diện lấy thân mình chèn pháo vẫn được nhắc lại trong những câu chuyện về Chiến thắng Điện Biên Phủ. Cùng với những tấm gương như Phan Đình Giót, Bế Văn Đàn và nhiều chiến sĩ khác, ông đã góp phần làm nên hình ảnh đẹp về người chiến sĩ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.