Tô Vĩnh Diện – Tấm gương kéo pháo, lấy thân mình chèn pháo
Câu chuyện về sự hy sinh vô cùng quả cảm của Anh hùng Tô Vĩnh Diện trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Trước tình thế nguy cấp khi khẩu pháo nặng hàng tấn bị đứt dây tời và trôi xuống vực sâu, anh đã không chút do dự dùng chính thân mình chèn pháo, cứu bảo vệ vũ khí quý giá của quân đội.
Đầu năm 1954, chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, Trung đoàn 675 pháo binh nhận nhiệm vụ đưa các khẩu pháo cao xạ 37mm nặng hàng tấn vượt qua hàng chục kilômét đường núi hiểm trở, dốc đứng để tiến vào lòng chảo Điện Biên. Tô Vĩnh Diện (sinh năm 1924 tại Thanh Hóa) là Khẩu đội trưởng khẩu pháo 37mm thuộc Đại đội 829.
Việc kéo pháo hoàn toàn bằng sức người vô cùng gian khổ và nguy hiểm. Những con đường rừng hẹp, một bên là vách đá dựng đứng, một bên là vực sâu hun hút, trong khi trời mưa tầm tã khiến đường trơn trượt. Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện nhận lệnh kéo pháo ra vị trí tập kết mới qua dốc Bối Lối — một con dốc cao, ngoằn ngoèo và rất nguy hiểm.
Khi khẩu pháo đang được hạ dốc thì bất ngờ dây tời bị đứt. Khẩu pháo nặng hơn 2 tấn mất đà, trôi nhanh dần xuống vực sâu. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, Tô Vĩnh Diện không hề ngần ngại nguy hiểm đến tính mạng. Anh bình tĩnh buông tay lái, xông lên phía trước và dũng cảm lao cả thân mình chèn vào bánh pháo đang lao dốc.
Thân hình của anh đã làm lực trôi của khẩu pháo khựng lại, tạo điều kiện cho các đồng đội phía sau kịp thời xông đến chèn gạch đá, giữ chặt khẩu pháo nằm yên bên bờ vực. Khi đồng đội nâng khẩu pháo ra để cứu anh, Tô Vĩnh Diện đã bị thương rất nặng. Dù yếu dần, lời cuối cùng anh dành cho đồng đội vẫn là câu hỏi nghẹn ngào: "Pháo có việc gì không các đồng chí?". Sự hy sinh vô cùng oanh liệt của anh đã trở thành biểu tượng kiên cường cho tinh thần "yêu xe như con, quý xăng như máu, bảo vệ pháo như bản mệnh" của bộ đội ta.
