Tô Vĩnh Diện – Thà hy sinh chứ không để pháo rơi

Trong giai đoạn chuẩn bị cho trận đại chiến Điện Biên Phủ, hàng ngàn chiến sĩ cùng lực lượng dân công đã phải vượt qua muôn vàn gian khổ để đưa những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt qua các con đèo hiểm trở, vách đá dựng đứng chênh vênh dưới mưa bom bão đạn của địch.

Đêm ngày 1/2/1954, trong quá trình kéo pháo lui ra vị trí an toàn trên đoạn dốc Suối Cháy ngoằn ngoèo và trơn trượt, một quả bom địch nổ gần làm đứt dây kéo pháo. Khẩu pháo cao xạ 37mm nặng gần hai tấn bắt đầu trôi tự do xuống vực sâu với tốc độ ngày càng nhanh. Trong bóng đêm mịt mùng và sự nguy cấp tột cùng, Tô Vĩnh Diện không hề do dự. Anh buông tay kéo, lao mình về phía trước, dùng chính thân thể nhỏ bé của mình xông vào giữa bánh pháo và vách đá để chèn pháo lại. Khẩu pháo khựng lại an toàn trên bờ vực, nhưng Tô Vĩnh Diện đã bị bánh pháo nặng nề chèn qua. Khi đồng đội dốc sức nâng pháo cứu anh ra, lời nói thều thào cuối cùng của anh trước khi nhắm mắt vẫn là: "Pháo có sao không các đồng chí?".