Tô Vĩnh Diện: Vẻ đẹp bi tráng chèn lưng cứu pháo (1924 - 1954)

Tô Vĩnh Diện sinh ra tại Nông Cống, Thanh Hóa. Anh tham gia Vệ quốc đoàn với nhiệt huyết sôi nổi và được giao nhiệm vụ làm Tiểu đội trưởng pháo phòng không. Nhắc đến Tô Vĩnh Diện là nhắc đến một trong những hình ảnh bi tráng và xúc động nhất của chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử: hình ảnh người lính lấy thân mình chèn pháo.

Để chuẩn bị cho trận quyết chiến chiến lược Điện Biên Phủ, quân ta phải thực hiện một nhiệm vụ vô tiền khoáng hậu: kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn qua núi cao, đèo sâu bằng sức người. Việc kéo pháo vào đã gian khổ, nhưng khi có lệnh thay đổi phương châm tác chiến sang "đánh chắc, tiến chắc", bộ đội ta lại phải kéo pháo ra. Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện kéo khẩu pháo phòng không 37 ly qua dốc Chuối có độ nghiêng lên tới 70 độ. Đường trơn trượt, trời tối đen như mực. Bất ngờ, dây tời bị đứt, khẩu pháo khổng lồ nặng hơn 2 tấn tuột dốc không phanh, lao xuống vực thẳm.

Không chần chừ nửa giây, Tô Vĩnh Diện hét lên một tiếng rồi lao thân mình vào bánh xe pháo để làm chèn. Lực lao của khẩu pháo quá mạnh đã nghiền nát cơ thể anh, nhưng nhờ sự cản lại đó, đồng đội đã kịp thời giữ được khẩu pháo an toàn. Khi đồng đội nâng pháo lên để đưa anh ra, Tô Vĩnh Diện chỉ kịp hỏi một câu cuối cùng: "Pháo có việc gì không?" rồi trút hơi thở cuối cùng. Anh ngã xuống ở tuổi 30, để lại biểu tượng chói lọi của tinh thần "thà hy sinh tất cả để bảo vệ vũ khí, khí tài".