Tôi chỉ là một viên gạch nhỏ trên tuyến lửa Trường Sơn
Khắc họa cuộc đời và sự nghiệp cống hiến thầm lặng của Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân, Thầy thuốc Ưu tú Tạ Lưu – nguyên Viện trưởng Viện Quân y 110 (Quân khu 1). Với tinh thần quả cảm của một bác sĩ quân y, ông đã có hơn 4 năm bám trụ tại Đội Điều trị 14 trên tuyến lửa Trường Sơn khốc liệt, trực tiếp cứu sống hàng ngàn chiến sĩ và có nhiều sáng kiến y tế xuất sắc trong điều kiện thiếu thốn của chiến tranh.
Trong ký ức của những người lính từng đi qua bom đạn Trường Sơn, hình ảnh bác sĩ Tạ Lưu luôn gắn liền với sự tận tụy và những ca phẫu thuật giành giật sự sống cho bộ đội ngay dưới làn mưa bom. Tốt nghiệp Học viện Quân y vào cuối năm 1965, người bác sĩ trẻ Tạ Lưu nhận lệnh hành quân ra mặt trận và được bổ nhiệm làm Phó đội trưởng Đội điều trị 14, thuộc Binh trạm 12, Bộ tư lệnh 559, đóng quân tại vùng đất lửa Quảng Bình. Trong điều kiện chiến trường vô cùng thiếu thốn và khốc liệt, ông cùng tập thể y bác sĩ của đội đã biến các hầm trú ẩn thành phòng mổ dã chiến để kịp thời cứu chữa thương bệnh binh.
Giữa làn ranh sinh tử, bác sĩ Tạ Lưu đã thể hiện bản lĩnh kiên cường và tay nghề y thuật xuất sắc. Có những đêm, dưới ánh đèn dầu tù mù và sức ép của bom đạn gầm rú xung quanh, ông vẫn bình tĩnh thực hiện liên tục các ca đại phẫu phức tạp, đưa nhiều chiến sĩ qua cơn nguy kịch để trở lại đơn vị chiến đấu. Không chỉ trực tiếp cầm dao mổ, ông còn là người đề xuất và đi đầu trong việc thành lập phân đội phẫu thuật lưu động – một lực lượng cơ động sẵn sàng bám sát các đơn vị chiến đấu ở những cao điểm ác liệt để cấp cứu thương binh kịp thời trước khi chuyển về tuyến sau. Sự có mặt của ông và kíp mổ ở những "tọa độ chết" đã trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc cho bộ đội Trường Sơn.
Ghi nhận những đóng góp đặc biệt xuất sắc trong công tác cứu chữa thương binh và xây dựng ngành quân y chiến trường, năm 1969, bác sĩ Tạ Lưu vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục cống hiến cho quân đội trên cương vị Viện trưởng Viện Quân y 110 (Quân khu 1) cho đến khi nghỉ hưu với quân hàm Đại tá.
Khi đã ở tuổi xưa nay hiếm tại quê nhà Bắc Ninh, người cựu chiến sĩ quân y năm xưa vẫn không ngừng làm việc, viết sách, làm thơ để lưu giữ lại những tấm gương cao đẹp của đồng đội. Mỗi khi nhắc lại những chiến công lẫy lừng năm xưa, ông luôn khiêm tốn chia sẻ rằng bản thân chỉ như "một viên gạch nhỏ" góp phần xây dựng nên con đường Trường Sơn huyền thoại. Cuộc đời và y đức của Anh hùng Tạ Lưu chính là biểu tượng sáng ngời về người chiến sĩ áo trắng Bộ đội Cụ Hồ, cống hiến trọn vẹn tài năng cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
