“Tôi phải viết để đồng đội không bị lãng quên”

- Bước qua hai cuộc chiến, ông nghĩ mình đã thay đổi như thế sao?

- Tôi là một học sinh đã trúng tuyển vào đại học năm 1972, từ bỏ cơ hội đi học đại học để nhập ngũ và trở thành y sĩ quân y tiểu đoàn khi chiến tranh xảy ra.

Bước vào cuộc chiến đấu, tôi và những người đồng đội đều mang trong mình tâm thế của người lính cầm súng ở tuyến đầu biên cương của Tổ quốc. Chúng tôi biết nếu phải hy sinh, chúng tôi cũng sẽ làm tròn nhiệm vụ của người lính cầm súng bảo vệ Tổ quốc.

- Điều gì đã thôi thúc ông viết nên cuốn hồi ký về chiến tranh biên giới sau nhiều năm đã trôi qua?

- Năm 2012, khi trở lại chiến trường Tà Lùng, tôi xót xa nhận ra rằng những đồng đội đã hy sinh năm xưa gần như rơi vào lặng lẽ của thời gian. Những địa danh từng ghi dấu những trận đánh ác liệt năm xưa giờ đây hầu như chìm vào quên lãng. Tôi đứng giữa trận địa cũ, hình dung lại những trận chiến đấu, khi sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc. Đơn vị tôi - Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 567 - đã chiến đấu kiên cường, được phong tặng danh hiệu anh hùng, nhưng sự hy sinh ấy lại chìm vào thinh lặng. Một câu hỏi cứ ám ảnh tôi: liệu những đồng đội đã ngã xuống có ai bị lãng quên?

Tôi nung nấu ý định viết lại những ký ức chiến tranh nơi biên cương phía Bắc. Nhưng mãi đến năm 2015, khi nghỉ hưu, tôi mới có thời gian thực hiện.

Suốt ba năm sau đó, tôi đi tìm gặp lại các đồng đội, lắng nghe những câu chuyện còn nguyên vẹn trong tâm trí họ. Ngày 17/02/2019, kỷ niệm 40 năm cuộc chiến, đứng trên mảnh đất Tà Lùng, Khau Chỉa, nhìn hoa gạo đỏ rụng đầy dưới chân đỏ như màu máu, tôi biết mình không thể chần chừ được nữa. Tôi phải viết ra để đồng đội tôi không bị lãng quên.

- Ông nghĩ rằng tác phẩm của mình có thể đem lại những giá trị gì đối với thế hệ trẻ?

- Tôi viết cuốn sách này để tri ân những người đã ngã xuống vì độc lập, chủ quyền của đất nước ở biên cương phía Bắc. Tiếng vọng đèo Khau Chỉa có thể mang đến cho thế hệ trẻ một thông điệp của những người lính cầm súng bảo vệ Tổ quốc, giúp các bạn hiểu rằng có một giai đoạn lịch sử bi hùng.

Cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới 1979-1989 là những trận chiến khốc liệt, minh chứng cho tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường của dân tộc ta trước mọi thế lực xâm lược. Cái giá của hòa bình hôm nay phải đổi bằng xương máu bao người. Thế hệ trẻ cần hiểu và trân quý hòa bình, trân trọng một trang lịch sử hào hùng của đất nước

Nếu không được nhắc đến, những trang sử ấy sẽ dần mờ đi theo thời gian năm tháng. Tôi mong rằng qua cuốn sách, các bạn trẻ sẽ biết đến những con người đã cầm súng bảo vệ từng tấc đất quê hương, biết đến những hy sinh thầm lặng nhưng oanh liệt hào hùng của thế hệ cha anh.

Cuốn sách này cũng là một nén tâm nhang tôi thắp lên tri ân đồng đội, những người đã chiến đấu và nằm lại nơi biên cương. Tôi hy vọng rằng những câu chuyện trong sách sẽ khơi dậy lòng tự hào dân tộc, trách nhiệm gìn giữ và bảo vệ Tổ quốc trong thế hệ trẻ hôm nay.