TÔN THẤT TÙNG – NGƯỜI THẦY THUỐC LỚN VỚI NHỮNG CỐNG HIẾN CHO Y HỌC VIỆT NAM
Trong hành trình xây dựng và phát triển đất nước, có những con người đã dành trọn cuộc đời để nghiên cứu, sáng tạo và cứu chữa người bệnh. Họ không trực tiếp cầm súng nơi chiến trường, nhưng bằng tri thức, đôi bàn tay và tinh thần trách nhiệm, họ đã góp phần bảo vệ sự sống, giảm bớt nỗi đau và đem lại hy vọng cho biết bao gia đình. Giáo sư, bác sĩ Tôn Thất Tùng là một trong những nhà khoa học tiêu biểu của nền y học Việt Nam, người đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lĩnh vực ngoại khoa và đào tạo đội ngũ thầy thuốc.
TÔN THẤT TÙNG – NGƯỜI THẦY THUỐC LỚN VỚI NHỮNG CỐNG HIẾN CHO Y HỌC VIỆT NAM
Trong hành trình xây dựng và phát triển đất nước, có những con người đã dành trọn cuộc đời để nghiên cứu, sáng tạo và cứu chữa người bệnh. Họ không trực tiếp cầm súng nơi chiến trường, nhưng bằng tri thức, đôi bàn tay và tinh thần trách nhiệm, họ đã góp phần bảo vệ sự sống, giảm bớt nỗi đau và đem lại hy vọng cho biết bao gia đình. Giáo sư, bác sĩ Tôn Thất Tùng là một trong những nhà khoa học tiêu biểu của nền y học Việt Nam, người đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lĩnh vực ngoại khoa và đào tạo đội ngũ thầy thuốc.
Tôn Thất Tùng sinh ngày 10 tháng 5 năm 1912 tại Thanh Hóa, trong một gia đình thuộc dòng dõi hoàng tộc nhà Nguyễn. Ông trưởng thành trong giai đoạn đất nước còn chịu ách thống trị của thực dân Pháp, khi điều kiện học tập và cơ hội phát triển của người Việt còn nhiều hạn chế. Tuy nhiên, với tinh thần ham học hỏi và ý chí vươn lên, ông theo đuổi con đường y học, lựa chọn một lĩnh vực đòi hỏi kiến thức chuyên sâu, sự chính xác và trách nhiệm cao đối với sinh mạng con người.
Trong quá trình học tập và làm việc tại Trường Y khoa Hà Nội, ông sớm bộc lộ năng lực nghiên cứu nổi bật. Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức từ sách vở, ông chủ động tìm tòi, quan sát và nghiên cứu trực tiếp các vấn đề giải phẫu. Ông dành nhiều công sức tìm hiểu cấu trúc gan và hệ thống mạch máu trong gan, một lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt đối với phẫu thuật gan mật.
Thời điểm đó, phẫu thuật gan được xem là một lĩnh vực khó khăn do cấu trúc giải phẫu phức tạp, gan có hệ thống mạch máu phong phú và nguy cơ chảy máu lớn trong quá trình can thiệp. Những hiểu biết chưa đầy đủ về giải phẫu gan khiến việc phẫu thuật gặp nhiều trở ngại. Từ thực tế ấy, Tôn Thất Tùng kiên trì nghiên cứu nhằm tìm ra phương pháp tiếp cận an toàn và hiệu quả hơn.
Ông tiến hành nghiên cứu trên nhiều mẫu gan, tìm hiểu sự phân chia của hệ thống mạch máu và đường mật, từ đó xây dựng cơ sở khoa học cho phương pháp cắt gan có kế hoạch. Công trình của ông thể hiện cách tiếp cận khoa học nghiêm túc: quan sát kỹ lưỡng, phân tích cấu trúc, kiểm chứng kết quả và tìm cách chuyển hóa kiến thức giải phẫu thành kỹ thuật phẫu thuật thực tiễn.
Sau nhiều năm nghiên cứu, ông phát triển phương pháp cắt gan được quốc tế biết đến với tên gọi “phương pháp Tôn Thất Tùng”, hay kỹ thuật cắt gan chủ động dựa trên việc kiểm soát các thành phần mạch máu và đường mật bên trong gan trước khi cắt bỏ phần gan bệnh. Công trình này góp phần mở ra hướng tiếp cận mới trong phẫu thuật gan và giúp nâng cao khả năng kiểm soát chảy máu trong những trường hợp phù hợp.
Giá trị của công trình không chỉ nằm ở kỹ thuật phẫu thuật mà còn ở tư duy khoa học phía sau nó. Tôn Thất Tùng đã chứng minh rằng muốn giải quyết một vấn đề khó, người nghiên cứu phải quay về những nguyên lý căn bản, tìm hiểu sâu bản chất của đối tượng và kiên trì kiểm chứng bằng thực nghiệm. Thành tựu của ông là kết quả của quá trình lao động trí tuệ bền bỉ, chứ không phải sự xuất hiện ngẫu nhiên của một ý tưởng.
Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, Tôn Thất Tùng tham gia phục vụ y tế cách mạng. Trong điều kiện thiếu thốn thuốc men, trang thiết bị và cơ sở điều trị, đội ngũ thầy thuốc phải tìm mọi cách cứu chữa thương binh, chăm sóc người bệnh và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Ông góp phần xây dựng chuyên môn ngoại khoa, tham gia đào tạo cán bộ y tế và đưa kiến thức khoa học vào thực tiễn điều trị.
Sau khi hòa bình được lập lại ở miền Bắc, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong ngành y tế. Ông tham gia xây dựng hệ thống bệnh viện, phát triển chuyên ngành ngoại khoa và đào tạo nhiều thế hệ bác sĩ. Trong công việc, ông đề cao tinh thần học tập, sự chính xác trong chuyên môn và thái độ tận tâm với người bệnh. Ông hiểu rằng một nền y học phát triển không thể chỉ dựa vào một vài cá nhân xuất sắc mà cần có đội ngũ cán bộ được đào tạo bài bản, có đạo đức nghề nghiệp và khả năng tiếp tục nghiên cứu.
Tôn Thất Tùng còn được biết đến là người thầy nghiêm túc, luôn khuyến khích học trò chủ động suy nghĩ và tìm tòi. Trong y học, kiến thức không thể đứng yên, bởi mỗi bệnh nhân có những đặc điểm riêng và mỗi quyết định điều trị đều cần được cân nhắc cẩn trọng. Người thầy thuốc không chỉ cần giỏi chuyên môn mà còn phải biết lắng nghe, tôn trọng người bệnh và chịu trách nhiệm với những lựa chọn của mình.
Ông qua đời ngày 7 tháng 5 năm 1982 tại Hà Nội, để lại một di sản khoa học có giá trị đối với nền y học Việt Nam. Tên tuổi của ông gắn liền với những đóng góp quan trọng trong phẫu thuật gan, công tác đào tạo và sự phát triển của ngành ngoại khoa. Cuộc đời ông cho thấy một nhà khoa học có thể tạo nên ảnh hưởng lâu dài khi kết hợp được năng lực chuyên môn, tinh thần sáng tạo và trách nhiệm đối với cộng đồng.
Tấm gương Tôn Thất Tùng đem đến nhiều bài học thiết thực cho thế hệ trẻ. Trước hết là tinh thần ham học hỏi và không ngừng đổi mới. Những vấn đề khó không nên trở thành lý do để từ bỏ, mà cần được tiếp cận bằng sự kiên trì, phương pháp đúng đắn và thái độ nghiêm túc. Mỗi thành quả có giá trị đều đòi hỏi thời gian, công sức và khả năng học hỏi từ những hạn chế của bản thân.
Bên cạnh đó, cuộc đời ông nhắc nhở chúng ta về mối quan hệ giữa tài năng và đạo đức. Trong bất kỳ ngành nghề nào, năng lực chuyên môn chỉ thật sự có ý nghĩa khi được sử dụng đúng mục đích và hướng đến lợi ích chung. Người trẻ cần xây dựng thái độ làm việc trung thực, có trách nhiệm, tôn trọng tập thể và luôn ý thức rằng công việc của mình có thể ảnh hưởng đến cuộc sống của người khác.
Đối với đoàn viên, thanh thiếu nhi phường Minh Hưng, tinh thần của Giáo sư Tôn Thất Tùng có thể được vận dụng từ những việc gần gũi nhất: chăm chỉ học tập, rèn luyện tính kỷ luật, chủ động tìm hiểu khoa học, tham gia các hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng và tích cực hỗ trợ những người có hoàn cảnh khó khăn. Mỗi đoàn viên hãy phát huy tinh thần sáng tạo trong công việc, dám đề xuất cách làm mới, đồng thời luôn đặt hiệu quả phục vụ nhân dân làm mục tiêu quan trọng.
Cuộc đời Giáo sư, bác sĩ Tôn Thất Tùng là minh chứng cho sức mạnh của tri thức, sự sáng tạo và lòng tận tụy với con người. Noi gương người thầy thuốc lớn của dân tộc, tuổi trẻ phường Minh Hưng nguyện không ngừng học tập, rèn luyện đạo đức, nâng cao trình độ, phát huy tinh thần nghiên cứu và sáng tạo; sống có trách nhiệm, biết sẻ chia, tích cực tham gia các hoạt động vì cộng đồng, góp phần xây dựng quê hương Minh Hưng ngày càng văn minh, nhân ái và phát triển bền vững.
