Tổng Bí Thư Trần Phú
Tổng Bí thư Trần Phú là một trong những biểu tượng vĩ đại và kiên trung nhất thuộc thế hệ Người có công trước Cách mạng. Ông không chỉ là Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Đông Dương (khi mới 26 tuổi) mà còn là người khởi thảo bản Luận cương Chính trị đầu tiên của Đảng năm 1930, đặt nền móng tư tưởng cho con đường giải phóng dân tộc.
Dưới đây là cuộc đời và tinh thần cách mạng bất khuất của ông trước năm 1945:
1. Hành trình đến với con đường cách mạng (Trước năm 1930)
Trần Phú sinh ngày 1 tháng 5 năm 1904 tại phủ Tuy An, tỉnh Phú Yên (quê gốc ở Đức Thọ, Hà Tĩnh). Xuất thân từ một gia đình nhà nho nghèo yêu nước, ông sớm bộc lộ trí tuệ xuất chúng và tinh thần phản kháng ách áp bức của thực dân Pháp.
Hoạt động yêu nước thời trẻ: Sau khi tốt nghiệp trường Quốc học Huế, ông về Vinh (Nghệ An) làm giáo viên. Tại đây, ông tham gia thành lập Hội Phục Việt (sau đổi thành Hội Hưng Nam) – một tổ chức yêu nước của trí thức trẻ.
Bước ngoặt gặp Nguyễn Ái Quốc: Năm 1926, Trần Phú được cử sang Quảng Châu (Trung Quốc) để liên lạc với Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Tại đây, ông được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp huấn luyện, kết nạp vào Cộng sản Đoàn.
Được đào tạo bài bản: Năm 1927, ông được cử đi học tại Trường Đại học Phương Đông của Quốc tế Cộng sản ở Matxcơva (Liên Xô). Đây là nơi ông tiếp thu sâu sắc lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin.
2. Tổng Bí thư đầu tiên và bản Luận cương lịch sử (1930)
Đầu năm 1930, sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập, Trần Phú về nước và được bổ nhiệm vào Ban Chấp hành Trung ương lâm thời.
Khởi thảo Luận cương Chính trị: Tháng 10 năm 1930, tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ nhất họp tại Hương Cảng (Trung Quốc), ông đã trình bày bản Luận cương Chính trị. Bản luận cương này đã xác định rõ con đường của cách mạng Việt Nam: Làm cách mạng tư sản dân quyền, bỏ qua giai đoạn tư bản chủ nghĩa, tiến thẳng lên cách mạng xã hội chủ nghĩa.
Bầu làm Tổng Bí thư: Cũng tại hội nghị này, Hội nghị đã quyết định đổi tên Đảng thành Đảng Cộng sản Đông Dương và bầu Trần Phú làm Tổng Bí thư đầu tiên khi ông mới 26 tuổi.
3. Khí tiết kiên trung và câu nói bất tử tại pháp trường
Giữa lúc phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh đang đỉnh điểm, thực dân Pháp tiến hành khủng bố trắng vô cùng tàn bạo.
Bị bắt: Ngày 18 tháng 4 năm 1931, do có sự phản bội, Tổng Bí thư Trần Phú bị mật thám Pháp bắt giữ tại Sài Gòn.
Tra tấn dã man: Biết ông là lãnh đạo tối cao của Đảng, thực dân Pháp đã dùng mọi cực hình tra tấn dã man nhất, từ đánh đập, tra điện đến dụ dỗ mua chuộc. Thế nhưng, người chiến sĩ cộng sản trẻ tuổi vẫn giữ vững khí tiết, không hé môi nửa lời để bảo vệ bí mật của Đảng và phong trào cách mạng.
Lời dặn lại cho đồng chí: Do vết thương quá nặng từ đòn roi tra tấn của kẻ thù kết hợp với bệnh lao phổi nghiêm trọng, sức khỏe của ông suy kiệt hoàn toàn. Ngày 6 tháng 9 năm 1931, ông trút hơi thở cuối cùng tại Nhà thương Chợ Quán (Sài Gòn) ở tuổi 27.
Trước khi nhắm mắt, ông để lại lời nhắn nhủ cuối cùng cho các đồng chí của mình, lời dặn đã trở thành vũ khí tinh thần bất diệt cho toàn Đảng: "Hãy giữ vững chí khí chiến đấu!"
Di sản trường tồn
Dù hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ và trước khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, cuộc đời hoạt động vẻ vang của Tổng Bí thư Trần Phú đã cống hiến trọn vẹn cho sự nghiệp của Đảng và dân tộc.
