Tổng đốc Hoàng Diệu – Quyết tử giữ thành Thăng Long

Tổng đốc Hà Ninh Hoàng Diệu (1829 – 1882), quê ở Quảng Nam, là vị quan thanh liêm, chính trực, đảm nhận trọng trách Tổng đốc Hà Ninh (gồm Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên) trong giai đoạn Pháp điên cuồng chuẩn bị xâm lược Bắc Kỳ lần thứ hai.

Sáng ngày 25/4/1882, sĩ quan Pháp Henri Rivière gửi thư uy hiếp rồi bất ngờ nổ súng tấn công thành Hà Nội. Hoàng Diệu đã bình tĩnh chỉ huy quân sĩ chiến đấu anh dũng suốt nhiều giờ. Khi tuyến phòng thủ bị chọc thủng và quân địch tràn vào thành, biết không thể giữ được Thăng Long, ông đã vào Văn Miếu viết bản Di biểu gửi vua Tự Đức báo ân, rồi dùng dải lụa treo cổ tự tử dưới chân cây đề ở Cửa Bắc để giữ trọn lời thề "thành mất, người mất"

.