Trắc thủ tên lửa thành cổ Quảng Trị
Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Chu Trọng Cát ở thôn Ốc Nhiêu, xã Đồng Than (Yên Mỹ) từng được gọi là trắc thủ có “đôi bàn tay vàng” của đơn vị với thành tích bắn hạ nhiều xe tăng, xe bọc thép tại chiến trường Quảng Trị năm 1972...
Năm 1971, khi đang học lớp 10, ông Chu Trọng Cát nhập ngũ vào Trung đoàn Trinh sát, Bộ Tư lệnh Pháo binh đóng ở Sơn Tây (nay thuộc Thành phố Hà Nội). Sau 3 tháng huấn luyện, ông được chọn đi học điều khiển tên lửa chống tăng. Ông Cát cũng như những chiến sĩ được chọn đi học trắc thủ phải có mắt tinh và đôi tay khéo léo để điều khiển hệ thống máy móc khí tài và điều chỉnh tên lửa bắn mục tiêu.
Cuối năm 1971, trước khi đi chiến đấu, ông Cát là một trong 6 trắc thủ của Tiểu đoàn được chọn bắn trình diễn tại trường bắn Hòa Lạc, Sơn Tây. Đến trận địa, ông xúc động khi biết lần bắn trình diễn này là để các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước thị sát. Sau đó, các đơn vị tên lửa của Tiểu đoàn 361 nhận quyết định vào Nam chiến đấu. Tháng 3/1972, ông Cát được giao chỉ huy một khẩu đội tên lửa B72 cùng với Sư đoàn 304 trực tiếp đi chiến đấu ở chiến trường Quảng Trị-Thừa Thiên.
Ông Cát nhớ nhất trận đánh vào ngày 1/5/1972 tại Bắc Quảng Trị. Qua nhiều ngày chiến đấu, bộ binh Sư đoàn 304 không chiếm được mục tiêu (thuộc Ái Tử, huyện Triệu Phong) do địch có hỏa lực mạnh, bố trí trong lô cốt và có nhiều xe tăng, xe bọc thép yểm trợ. Khẩu đội tên lửa của ông Cát được giao nhiệm vụ bắn chặn không cho địch rút chạy và không cho địch tiếp ứng vào Ái Tử. Nhớ về tình hình chiến sự lúc bấy giờ, ông Cát cho biết, khó khăn, áp lực với các trắc thủ khi tiêu diệt các mục tiêu là phải tiết kiệm tên lửa. Trong trận đánh này, với 8 quả tên lửa, ông Cát và đồng đội đã bắn diệt 7 mục tiêu là: 4 xe tăng, 1 lô cốt quan trọng, 1 kho xăng, 1 kho đạn của địch. Trước sức tấn công mãnh liệt của Sư đoàn 304 và các đơn vị chi viện của quân ta, quân địch hoảng loạn tháo chạy. Chiều ngày 1/5/1972, quân ta giải phóng Ái Tử.
Sau đó, suốt từ tháng 5 đến tháng 10/1972, ông Cát cùng đồng đội tham gia chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị – Thừa Thiên. Chiến trường Quảng Trị ngày ấy vô cùng ác liệt, bầu trời không ngày nào không có tiếng súng, tiếng pháo, tiếng máy bay của quân địch quần thảo. Trong suốt thời gian chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị – Thừa Thiên, ông Cát và đồng đội đã bắn cháy tổng cộng 14 xe tăng, xe bọc thép, 1 kho xăng, 1 kho đạn, 1 lô cốt, 3 hầm chỉ huy của quân địch.
Tháng 1/1973, ông tiếp tục tham gia chiến đấu ở Cửa Việt (Quảng Trị) và được phong quân hàm vượt cấp từ Binh nhất lên Thiếu úy. Sau khi giải phóng Cửa Việt, từ tháng 3/1973 đến tháng 2/1975 ông trở ra miền Bắc làm giáo viên huấn luyện điều khiển tên lửa. Sau đó ông tiếp tục tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975; tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979; chiến đấu ở mặt trận Vị Xuyên (Hà Giang) năm 1984…
Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc kết thúc, từ một người lính, một người chỉ huy trên chiến trường, ông Cát chuyển về công tác tại Cục Tác chiến, Bộ Tổng tham mưu. Ông đi nhiều vùng biên giới phía Bắc, phía Nam, phía Tây, vùng ven biển, nhiều lần đã ra “đồng cam cộng khổ” với các cán bộ, chiến sĩ quần đảo Trường Sa, Quần đảo Thổ Chu, đảo Phú Quốc… Tôn vinh công lao, đóng góp của Đại tá Chu Trọng Cát, năm 2009, ông vinh dự được Chủ tịch Nước ký Quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Nói về cuộc đời quân ngũ của mình, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Chu Trọng Cát cảm thấy rất vinh dự và tự hào. Từ năm 2016 đến nay, sau khi về nghỉ hưu, ông thường xuyên tham gia nói chuyện với các em học sinh ở địa phương về truyền thống cách mạng, yêu nước của dân tộc. Ông mong muốn thế hệ trẻ không quên cha ông đã chiến đấu oanh liệt để bảo vệ Tổ quốc và mong các cháu cố gắng học tập để bảo vệ và xây dựng đất nước ta ngày càng giàu đẹp.
