TRẠM BOM – MỘT CHẶNG ĐƯỜNG LỬA ĐẠN

Trạm Bom nằm giữa khoảng tiếp giáp của rừng cao su Long Khánh với vùng dân cư dày đặc dẫn về Biên Hòa. Trên các báo cáo tình báo khi đó, đây là khu vực địch bố trí hỏa lực rất mạnh nhằm giữ cửa ngõ phía đông. Quân đội Sài Gòn sử dụng pháo 155mm từ các trận địa sau lưng thị xã, kết hợp pháo 105 và DKZ 106 bắn thẳng từ các nhà ga, dãy kho kiên cố. Thiết giáp M113 chở biệt động liên tục cơ động dọc quốc lộ để sẵn sàng phản kích khi ta áp sát.

Ông Nguyễn Xuân Liêm kể rằng sau những ngày quần thảo ở tuyến ngoài Xuân Lộc, 363 được lệnh tham gia mũi đánh phát triển xuống Trạm Bom ngày 26.4.1975. Kế hoạch của ta là dùng tăng dẫn một bộ phận của Trung đoàn 142 áp sát các cụm lô cốt, bắn trực tiếp diệt các hỏa điểm trên cao, tạo hành lang cho bộ binh đánh chiếm từng căn nhà. Mệnh lệnh nhấn mạnh hai điều: phải tiến nhanh nhưng không được tách khỏi bộ binh và phải tuyệt đối tránh gây tổn thất cho dân.

Buổi sáng xuất kích, 363 lăn bánh trên đoạn đường còn đầy hố pháo. Hai bên là những hàng cao su thẳng tắp – địa hình lý tưởng để địch giấu các tổ B41. Ông yêu cầu lái xe giữ tốc độ vừa phải, đi theo đội hình chữ “V”, nòng pháo luôn xoay về các tầng nhà tây bắc, nơi nghi có đại liên và DKZ. Phát đạn đầu tiên của 363 bắn vào bức tường gạch dày phía gần nhà ga đã làm lộ khẩu DKZ 106. Pháo thủ chỉnh phần tử, bắn tiếp phát xuyên tường thứ hai diệt gọn ổ súng. Tiếng nổ dội lại trong khoang thép, rung đến tận sống lưng.

Nhưng ngay sau đó, pháo 155mm của địch từ phía sau dội tới. Một xe bạn trúng pháo, cháy ngay bìa cao su. Bộ binh thương vong nhiều, phải dừng củng cố. 363 chỉ còn rất ít đạn xuyên. Ông Liêm cho xe cơ động vòng sang mé phải, dùng 12,7 quét dọc các con hẻm để khống chế tổ chống tăng, rồi mới nhô lên bắn ba phát đạn nổ phá mảnh vào cụm nhà phía nam. Bộ binh còn lại nhìn thấy 363 tiến lên đã lập tức bám theo, tràn qua đường sắt đánh chiếm ụ cát.

Ông kể, có lúc trong buồng xe chỉ còn nghe tiếng thở của nhau. Anh em không cần gọi tên, chỉ một ký hiệu tay là hiểu phải cơ động thế nào. Khi một chiến sĩ trên xe bị mảnh đạn, ông tự băng ép rồi lại cầm ống nhòm. Sự rành rọt ấy giữ cho 363 không rối, để chiếc xe tiếp tục làm điểm tựa.

Đến chiều 27.4, khi xe 366 tới tăng cường, 363 chuyển sang đội hình hai xe song song, bắn chéo yểm trợ lẫn nhau. Cổng kho hậu cần của địch tại Trạm Bom bị phá sập, các chốt biệt động tan rã từng đoạn. Người dân mở cửa nhìn đoàn quân với ánh mắt biết ơn. Toàn khu vực Trạm Bom được giải phóng, mở đường cho mũi đông phát triển đánh chiếm Biên Hòa rồi thọc vào Sài Gòn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Trong hồi ức gia đình, Trạm Bom không chỉ là một địa danh. Đó là chặng đường lửa đạn nơi chiếc 363 đã lăn qua lịch sử, mang theo bài học về kỷ luật, về lòng nhân và niềm tin đồng đội để đưa dân tộc đi trọn con đường thời hoa lửa tới bến toàn thắng.