Trận Ấp Bắc
Trận Ấp Bắc
Ấp Bắc, tên một vùng nông thôn thuộc tỉnh Tiền Giang, cách thành phố Hồ Chí Minh 65km đã đi vào lịch sử dân tộc như một mốc son chói lọi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Tại đây, năm 1963 đã diễn ra cuộc chiến quyết liệt giữa một bên là đội quân xâm lược và bè lũ tay sai có quân số đông gấp bội, được trang bị vũ khí hiện đại với một bên chỉ là những người lính áo vải với vũ khí thô sơ. Chiến thắng đã thuộc về những con người chiến đấu vì lòng yêu nước và chính nghĩa. Sau chiến thắng Ấp Bắc, chính quyền Mỹ - ngụy trở nên hoang mang, dao động, chiến thuật “trực thăng vận”, “thiết xa vận” của Mỹ bước đầu bị phá sản, báo hiệu sự sụp đổ của chiến lược “Chiến tranh đặc biệt”.Ấp Bắc thuộc xã Tân Phú, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang. Xã Tân Phú nằm về phía Bắc quốc lộ 1, cách thành phố Mỹ Tho khoảng 17km; phía Đông giáp các xã Nhị Bình, Mỹ Phước (huyện Châu Thành); phía Tây giáp các xã Mỹ Hạnh Đông, Tân Hội (huyện Cai Lậy); phía Bắc giáp thị trấn Mỹ Phước và xã Phước Lập (huyện Tân Phước); phía Nam giáp các xã Điềm Hy, Dưỡng Điềm (huyện Châu Thành), cách quốc lộ 1 khoảng 4km. Tân Phú là một xã nhỏ với diện tích 7,6km2, dân số khoảng 4000 người, ấp Ấp Bắc có 600 người. Địa hình có nhiều kênh rạch hẹp, cạn, ghe lớn không đi được. Đường bộ chủ yếu là đường mòn. Xung quanh Ấp Bắc là những cánh đồng trống, bằng phẳng, sình lầy. Xã Tân Phú không có đồn bốt, nằm trong vùng giải phóng. Nhân dân nơi đây đã có truyền thống cách mạng lâu đời, từ những năm 1930 và phong trào nổi dậy đồng khởi 1960. Năm 1961, Mỹ áp dụng chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” và với “Kế hoạch Staley – Taylor”, chúng hy vọng bình định miền Nam trong 18 tháng, từ đó đảm bảo cho quân đội Việt Nam Cộng hòa thế chủ động trên chiến trường miền Nam Việt Nam. Quân Mỹ sử dụng nhiều chiến thuật như “Trực thăng vận”, “Thiết xa vận”, “Bủa lưới phóng lao”, “Bao vây hợp điểm”, lúc đầu gây cho lực lượng cách mạng nhiều khó khăn. 
Các chiến sĩ Tiểu đoàn 514 đánh trận Ấp Bắc Đêm 31/12/1962, Đại đội 1 - Tiểu đoàn 514 và Đại đội 1 - Tiểu đoàn 261 đóng quân tại Ấp Bắc, dự kiến đêm 1/1/1963 đi phá “ấp chiến lược” Giồng Dứa (xã Long Định, huyện Châu Thành). Lúc này, địch dồn lực lượng, phương tiện mở cuộc càn quét vào vùng giải phóng thuộc huyện Cai Lậy và Châu Thành. Nhận được tin, Khu ủy Khu 8, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Mỹ Tho điều động Đại đội 1 - Tiểu đoàn 261 (do Đại đội trưởng Bảy Đen chỉ huy), Đại đội 1 - Tiểu đoàn 514 (do Đại đội trưởng Mười Điệp chỉ huy), một khẩu đội pháo 60 ly, 1 Trung đội bộ đội huyện Châu Thành do đồng chí Nguyễn Văn Điều (tức Hai Hoàng) chỉ huy chung, khẩn trương chuẩn bị mọi mặt, sẵn sàng đánh thắng cuộc càn quét của đối phương vào Ấp Bắc. Trên cơ sở một ấp chiến đấu có hệ thống công sự, trận địa đã được xây dựng từ trước, bộ đội và du kích đã củng cố và cải tạo, hoàn thiện cho phù hợp với ý định bố trí lực lượng và cách đánh của mình. Người già, phụ nữ, trẻ em trong thôn ấp đều được chuẩn bị nơi trú ẩn an toàn ở các khu vực kế cận khi trận đánh nổ ra. 20 giờ ngày 1/1/1963, khi mọi công tác chuẩn bị đã cơ bản được hoàn tất cũng là lúc Ban chỉ huy trận chống càn nắm được tin đối phương sẽ tiến công Ấp Bắc vào ngày 2/1, nhưng chưa biết chúng sẽ đánh những hướng nào, giờ nào, lực lượng bao nhiêu. Về phía đối phương, qua trinh sát, chúng phát hiện được lực lượng ta đang bố trí tại Ấp Bắc. Bộ Tư lệnh viện trợ quân sự Mỹ, đứng đầu là tướng P.Háckin cùng Bộ Tư lệnh hành quân Quân lực Việt Nam Cộng hòa cấp tốc vạch kế hoạch tác chiến, điều động lực lượng và phương tiện chiến tranh, tổ chức cuộc càn quét quy mô lớn mang mật danh “Đức Thắng 1-63” hòng “tiêu diệt và bắt gọn Việt cộng” trong khu vực này. Với tham vọng nhanh chóng giành thắng lợi, đối phương huy động vào cuộc hành quân 3 Tiểu đoàn thuộc Sư đoàn 7 bộ binh, 1 Tiểu đoàn thuộc Lữ đoàn dù Sài Gòn, 2 Đại đội Biệt động quân, 3 Đại đội bảo an, 3 Đại đội dân vệ biệt kích, 13 xe thiết giáp M113, 13 tàu chiến trên sông, 6 máy bay khu trục B26, 15 máy bay trực thăng (10 chiếc CH21, 5 chiếc HU1A), 4 máy bay trinh sát L19, 7 máy bay vận tải C47, trận địa pháo binh của Sư đoàn 7 được bố trí trên Lộ số 4 (địa phận xã Long Định). Toàn bộ lực lượng hỗn hợp đặt dưới sự chỉ huy của Đại tá Bùi Đình Đàm – Tư lệnh Sư đoàn 7, Thiếu tá Lâm Quang Thơ – Trưởng Tiểu khu Định Tường, Trung tá J. Paul Vann – Cố vấn trưởng vùng 4 chiến thuật cùng 51 cố vấn Mỹ. Trong quá trình hành quân, các tướng Lê Văn Tỵ - Tổng Tham mưu trưởng quân đội Sài Gòn, Huỳnh Văn Cao – Tư lệnh vùng 4 chiến thuật, Trần Thiện Khiêm – Tư lệnh quân nhảy dù cũng đến chỉ huy trực tiếp. Sáng sớm ngày 2/1/1963, nhiều máy bay trinh sát L19 của đối phương đã quần lượn trên bầu trời Ấp Bắc, hướng dẫn đường tiến quân cho bộ binh và cơ giới càn quét vào ấp. Từ hướng Lộ số 4, 2 Đại đội bảo an từ Điền Hy bắt đầu xung phong vào xóm Hội Đồng Vàng, xã Tân Phú, mở đầu đợt 1 của trận càn. Sau ít phút giao chiến, tên sĩ quan chỉ huy đại đội và hàng chục lính bảo an địch bị tiêu diệt, một số khác bị thương sa xuống hố chông, cạm bẫy, mìn vướng nổ của du kích. Cùng lúc đó, một mũi tiến công khác của địch từ Cầu Sao bí mật cơ động đến tiếp cận khu vực miếu Thầy Lơ, thực hiện đánh xuyên sườn trận địa phòng ngự của ta. Hành động của chúng đã bị lực lượng chờ sẵn của ta phát hiện, chặn đánh kịp thời, buộc chúng phải rút về co cụm trên một vị trí cách cầu Ông Bởi 800m. Sau đó chúng tiếp tục tiến quân, khi cách tiền duyên ta 40m, trung đội bộ đội địa phương Châu Thành nổ súng, bộ phận địch đi đầu bị tiêu diệt, bộ phận còn lại bị đánh bật ra cánh đồng trống. Nhân thời cơ này, Đại đội trưởng Bảy Đen ra lệnh cho trung đội bí mật vận động đánh ngang sườn và phía sau, tiêu diệt một bộ phận lớn sinh lực địch. Trước thế bất lợi, để tránh bị tiêu diệt hoàn toàn, những tên địch sống sót chạy về cố thủ trong miếu Thầy Lơ. Trước tình hình đó, Sở chỉ huy hành quân của địch đã ra lệnh cho pháo binh bắn yểm trợ, nhưng pháo binh lại bắn trúng vào đội hình bộ binh của chúng gây thêm nhiều tổn thất. Cánh quân thứ 3 tiến công bằng đường thủy theo kênh Nguyễn Tấn Thành gồm 13 tàu chiến chở 2 Đại đội biệt động quân, đánh vu hồi vào sau đội hình phòng ngự của ta trong ấp cũng bị trung đội du kích và 2 đội công binh săn tàu đánh chặn quyết liệt. Bằng những trái thủy lôi tự tạo và hệ thống hỏa lực bố trí sẵn trong các công sự, hố bắn dọc theo hai bờ kênh, quân ta đã đánh chìm 1 tàu và đánh hỏng một số chiếc khác. Bị đánh đòn bất ngờ khi đang tiến quân, lại nghe tin 2 mũi tiến công trên bộ cũng gặp nguy khốn, đoàn tàu chững lại, sau đó tìm đường tháo lui. Sau đợt tiến công bằng đường bộ và đường thủy vào Ấp Bắc không thành, địch sử dụng chiến thuật “trực thăng vận”. Chúng dùng 5 máy bay trực thăng vũ trang loại HU1A làm nhiệm vụ yểm trợ cho 10 chiếc trực thăng chở quân loại CH21 đổ 2 Tiểu đoàn bộ binh xuống phía sau ấp, rồi hình thành 2 gọng kìm bao vây lực lượng chốt giữ của ta bên trong. Rút kinh nghiệm những lần xung phong trước, lần này chúng dùng một bộ phận nhỏ đổ bộ xuống trước để thăm dò phản ứng, phát hiện thế bố trí của bộ đội, du kích ta. Phán đoán được ý đồ của địch, ta nhanh chóng triển khai kế hoạch nghi binh lừa địch, quyết giữ tuyệt đối bí mật, không nổ súng. Sau một hồi thăm dò không thấy quân ta phản ứng, chỉ huy quân địch cho các máy bay chở quân liên tục đỗ xuống các vị trí đã được tính toán sẵn. Khi những chiếc trực thăng vừa hạ độ cao, lấy thăng bằng từ từ hạ xuống bãi đáp, bất ngờ quân ta nổ súng. Lưới lửa hỏa lực các loại của du kích và bộ đội chụp đúng xuống đội hình địch. 1 chiếc CH21 bị bắn rơi tại xóm Bàn Rô, 1 chiếc khác bị trọng thương cố lao về căn cứ, song vừa ra khỏi vùng trời Ấp Bắc thì rơi xuống cánh đồng Cà Dăm. Bộ đội và du kích nhắm bắn vào dàn máy bay trực thăng của địch. Số lính địch còn đang trên máy bay cũng như đã thả xuống mặt đất đều đứng trước nguy cơ bị tiêu diệt. Để cứu nguy cho lực lượng này, 5 trực thăng vũ trang HU1A cùng pháo binh trên các trận địa Long Định điên cuồng trút đạn vào các khu vực trận địa của Đại đội 1 – Tiểu đoàn 261. Chính lúc này, 1 chiếc HU1A bị bắn rơi tại chỗ, 1 chiếc CH21 khác tuy đã đỗ xuống được bãi đáp nhưng do trúng nhiều đạn, phải bỏ chạy và rơi xuống khu vực bãi đỗ của đại đội xe bọc thép M113 đang chuẩn bị xung phong cách đó không xa. 
Trực thăng Mỹ bị bắn rơi trong trận Ấp Bắc Bị thất bại nặng nề trong việc áp dụng chiến thuật “trực thăng vận”, mất nhiều máy bay và sinh lực mà chưa đánh lui được quân ta tại Ấp Bắc, Bùi Đình Đàm phải ra lệnh rút quân về thị xã Mỹ Tho, củng cố và bổ sung lực lượng, chuẩn bị cho đợt tiến công mới. Bùi Đình Đàm và nhóm cố vấn Mỹ quyết định đưa Sư đoàn 7 bộ binh vào tham chiến. Sau khi tập kết đủ 3 tiểu đoàn bộ binh thuộc 2 Trung đoàn 11 và 12 của Sư đoàn 7 ở khu vực Miếu Hội, quân địch hình thành 2 hướng tiến quân thành thế gọng kìm, cùng lúc đánh vào Tân Thới, đúng nơi bố trí của Đại đội 1 Tiểu đoàn 514. Do bị ám ảnh bởi những thất bại trước đó, tinh thần binh sĩ quân đội Sài Gòn rất hoang mang. Mặc dù được hỏa lực của pháo binh và trực thăng vũ trang yểm trợ, nhưng chúng di chuyển rất chậm chạp, vừa tiến quân vừa thăm dò phản ứng của ta nên mất hơn 1 tiếng đồng hồ chúng mới vượt qua được hơn 1km để tiếp cận đến ấp Tân Thới. Đợi cho quân địch lọt vào trận địa mai phục, bộ đội và du kích bất ngờ nổ súng làm chúng không kịp trở tay, đội hình nhanh chóng tan vỡ. Trong đợt chiến đấu này, ta đã tiêu diệt và làm bị thương khoảng 1 trung đội địch, số còn lại chạy thoát ra khỏi trận địa. Đợt tiến công lần thứ 3 của quân đội Sài Gòn vào Ấp Bắc đã bị Đại đội 1 – Tiểu đoàn 514 và du kích tại chỗ đánh bại. Bị thất bại liên tiếp sau 3 đợt xung phong, chỉ huy quân địch quyết định dùng không quân dội bom napan, xăng đặc, bắn đạn cháy, rocket hòng thiêu trụi các mục tiêu trong Ấp Bắc. Đồng thời, các trận địa pháo binh của Sư đoàn 7 được máy bay trinh sát chỉ điểm bắn cấp tập vào các trận địa dọc hai bên những lộ đất dẫn vào ấp, dọn đường cho xe cơ giới và bộ binh chuẩn bị xung phong. Cả vùng chiến sự nhanh chóng chìm trong biển lửa và khói độc. Dưới sức nóng khủng khiếp cùng bầu không khí ngột ngạt của bom napan tạo ra, bộ đội chủ lực và du kích của ta vẫn kiên cường bám trụ trận địa. Sau khi dứt hỏa lực dọn đường, quân địch tổ chức đợt xung phong thứ tư với lực lượng chủ công là 13 xe thiết giáp M113 và 1 tiểu đoàn bộ binh tăng viện. Ỷ vào thế mạnh của những chiếc thiết xa vận, quân địch tổ chức đột kích chính diện vào Ấp Bắc, nơi bố trí đội hình phòng ngự của Đại đội 1 – Tiểu đoàn 261. Khi tốp đi đầu gồm 3 xe M113 đã vào đúng tầm, các loại hỏa lực của ta gồm súng trường, đại liên, súng cối, súng phóng lựu được lệnh đồng loạt phát hỏa. 1 xe M113 của địch bị diệt, một số chiếc khác bị đánh hỏng. Mũi tiến công của quân đội Sài Gòn bị đẩy lùi, số thương vong tăng nhanh, binh lính hoang mang cực độ. Lính bộ binh bất chấp lệnh của chỉ huy, tự ý tìm chỗ che khuất ẩn nấp. Biết có cố gắng thế nào cũng vô ích, viên chỉ huy hành quân của địch ra lệnh cho quân lính giãn đội hình, hình thành thế bao vây xung quanh ấp, xốc lại lực lượng, phương tiện, củng cố tinh thần cho binh sĩ. Lúng túng trước những thất bại liên tiếp, tướng P. Háckin – Tư lệnh lực lượng viện trợ Mỹ tại miền Nam Việt Nam cùng Bộ Tư lệnh hành quân Quân lực Việt Nam Cộng hòa quyết định cấp tốc tăng cường 1 Đại đội pháo cối 106,7 ly và Tiểu đoàn 8 thuộc Lữ đoàn dù Sài Gòn. Tổng tham mưu trưởng quân đội Sài Gòn Lê Văn Tỵ và Tư lệnh quân dù Trần Thiện Khiêm trực tiếp xuống chỉ huy đợt tiến công cuối cùng trong ngày vào Ấp Bắc. Khoảng 17h00 ngày 2/1, đợt tiến công mới của địch được thực hiện. Chúng dùng máy bay vận tải C47 chở Tiểu đoàn dù số 8 tới ấp Tân Thới. Mặc dù đã tính toán tọa độ đổ quân và bố trí lực lượng thiết giáp, nhưng khi thực hành, phần lớn quân nhảy dù đều rơi vào trận địa mai phục của Đại đội 1 – Tiểu đoàn 514. Khi những tên lính còn đang lơ lửng trên không hoặc bị mắc trên cành cây, mái nhà … đã bị những chiến sĩ bắn tỉa dày dạn kinh nghiệm của bộ đội, du kích ta tiêu diệt, làm bị thương. Số sống sót co cụm cố chống đỡ, chờ quân đến ứng cứu. Cùng lúc đó, ở hướng Đại đội 1 – Tiểu đoàn 216, những chiếc thiết xa M113 còn lại tiếp tục bị chặn đánh. Thấy hai phần ba số quân dù đổ xuống khu vực ấp Tân Thới bị thương vong nặng, lực lượng thiết giáp và bộ binh xung phong vào ấp Ấp Bắc cũng bị tổn thất lớn, sức chiến đấu của toàn bộ quân lính còn lại quá rệu rã, viên chỉ huy cuộc hành quân của địch cho đổ bộ phần lính nhảy dù còn lại xuống khu vực Miếu Hội và lệnh cho quân lính rút ra ngoài đóng chốt nghỉ đêm, dự định ngày hôm sau tấn công tiếp, kết thúc một ngày chiến đấu thảm bại của quân đội Sài Gòn tại Ấp Bắc.
Các chiến sĩ Tiểu đoàn 514 đánh trận Ấp Bắc Đêm 31/12/1962, Đại đội 1 - Tiểu đoàn 514 và Đại đội 1 - Tiểu đoàn 261 đóng quân tại Ấp Bắc, dự kiến đêm 1/1/1963 đi phá “ấp chiến lược” Giồng Dứa (xã Long Định, huyện Châu Thành). Lúc này, địch dồn lực lượng, phương tiện mở cuộc càn quét vào vùng giải phóng thuộc huyện Cai Lậy và Châu Thành. Nhận được tin, Khu ủy Khu 8, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Mỹ Tho điều động Đại đội 1 - Tiểu đoàn 261 (do Đại đội trưởng Bảy Đen chỉ huy), Đại đội 1 - Tiểu đoàn 514 (do Đại đội trưởng Mười Điệp chỉ huy), một khẩu đội pháo 60 ly, 1 Trung đội bộ đội huyện Châu Thành do đồng chí Nguyễn Văn Điều (tức Hai Hoàng) chỉ huy chung, khẩn trương chuẩn bị mọi mặt, sẵn sàng đánh thắng cuộc càn quét của đối phương vào Ấp Bắc. Trên cơ sở một ấp chiến đấu có hệ thống công sự, trận địa đã được xây dựng từ trước, bộ đội và du kích đã củng cố và cải tạo, hoàn thiện cho phù hợp với ý định bố trí lực lượng và cách đánh của mình. Người già, phụ nữ, trẻ em trong thôn ấp đều được chuẩn bị nơi trú ẩn an toàn ở các khu vực kế cận khi trận đánh nổ ra. 20 giờ ngày 1/1/1963, khi mọi công tác chuẩn bị đã cơ bản được hoàn tất cũng là lúc Ban chỉ huy trận chống càn nắm được tin đối phương sẽ tiến công Ấp Bắc vào ngày 2/1, nhưng chưa biết chúng sẽ đánh những hướng nào, giờ nào, lực lượng bao nhiêu. Về phía đối phương, qua trinh sát, chúng phát hiện được lực lượng ta đang bố trí tại Ấp Bắc. Bộ Tư lệnh viện trợ quân sự Mỹ, đứng đầu là tướng P.Háckin cùng Bộ Tư lệnh hành quân Quân lực Việt Nam Cộng hòa cấp tốc vạch kế hoạch tác chiến, điều động lực lượng và phương tiện chiến tranh, tổ chức cuộc càn quét quy mô lớn mang mật danh “Đức Thắng 1-63” hòng “tiêu diệt và bắt gọn Việt cộng” trong khu vực này. Với tham vọng nhanh chóng giành thắng lợi, đối phương huy động vào cuộc hành quân 3 Tiểu đoàn thuộc Sư đoàn 7 bộ binh, 1 Tiểu đoàn thuộc Lữ đoàn dù Sài Gòn, 2 Đại đội Biệt động quân, 3 Đại đội bảo an, 3 Đại đội dân vệ biệt kích, 13 xe thiết giáp M113, 13 tàu chiến trên sông, 6 máy bay khu trục B26, 15 máy bay trực thăng (10 chiếc CH21, 5 chiếc HU1A), 4 máy bay trinh sát L19, 7 máy bay vận tải C47, trận địa pháo binh của Sư đoàn 7 được bố trí trên Lộ số 4 (địa phận xã Long Định). Toàn bộ lực lượng hỗn hợp đặt dưới sự chỉ huy của Đại tá Bùi Đình Đàm – Tư lệnh Sư đoàn 7, Thiếu tá Lâm Quang Thơ – Trưởng Tiểu khu Định Tường, Trung tá J. Paul Vann – Cố vấn trưởng vùng 4 chiến thuật cùng 51 cố vấn Mỹ. Trong quá trình hành quân, các tướng Lê Văn Tỵ - Tổng Tham mưu trưởng quân đội Sài Gòn, Huỳnh Văn Cao – Tư lệnh vùng 4 chiến thuật, Trần Thiện Khiêm – Tư lệnh quân nhảy dù cũng đến chỉ huy trực tiếp. Sáng sớm ngày 2/1/1963, nhiều máy bay trinh sát L19 của đối phương đã quần lượn trên bầu trời Ấp Bắc, hướng dẫn đường tiến quân cho bộ binh và cơ giới càn quét vào ấp. Từ hướng Lộ số 4, 2 Đại đội bảo an từ Điền Hy bắt đầu xung phong vào xóm Hội Đồng Vàng, xã Tân Phú, mở đầu đợt 1 của trận càn. Sau ít phút giao chiến, tên sĩ quan chỉ huy đại đội và hàng chục lính bảo an địch bị tiêu diệt, một số khác bị thương sa xuống hố chông, cạm bẫy, mìn vướng nổ của du kích. Cùng lúc đó, một mũi tiến công khác của địch từ Cầu Sao bí mật cơ động đến tiếp cận khu vực miếu Thầy Lơ, thực hiện đánh xuyên sườn trận địa phòng ngự của ta. Hành động của chúng đã bị lực lượng chờ sẵn của ta phát hiện, chặn đánh kịp thời, buộc chúng phải rút về co cụm trên một vị trí cách cầu Ông Bởi 800m. Sau đó chúng tiếp tục tiến quân, khi cách tiền duyên ta 40m, trung đội bộ đội địa phương Châu Thành nổ súng, bộ phận địch đi đầu bị tiêu diệt, bộ phận còn lại bị đánh bật ra cánh đồng trống. Nhân thời cơ này, Đại đội trưởng Bảy Đen ra lệnh cho trung đội bí mật vận động đánh ngang sườn và phía sau, tiêu diệt một bộ phận lớn sinh lực địch. Trước thế bất lợi, để tránh bị tiêu diệt hoàn toàn, những tên địch sống sót chạy về cố thủ trong miếu Thầy Lơ. Trước tình hình đó, Sở chỉ huy hành quân của địch đã ra lệnh cho pháo binh bắn yểm trợ, nhưng pháo binh lại bắn trúng vào đội hình bộ binh của chúng gây thêm nhiều tổn thất. Cánh quân thứ 3 tiến công bằng đường thủy theo kênh Nguyễn Tấn Thành gồm 13 tàu chiến chở 2 Đại đội biệt động quân, đánh vu hồi vào sau đội hình phòng ngự của ta trong ấp cũng bị trung đội du kích và 2 đội công binh săn tàu đánh chặn quyết liệt. Bằng những trái thủy lôi tự tạo và hệ thống hỏa lực bố trí sẵn trong các công sự, hố bắn dọc theo hai bờ kênh, quân ta đã đánh chìm 1 tàu và đánh hỏng một số chiếc khác. Bị đánh đòn bất ngờ khi đang tiến quân, lại nghe tin 2 mũi tiến công trên bộ cũng gặp nguy khốn, đoàn tàu chững lại, sau đó tìm đường tháo lui. Sau đợt tiến công bằng đường bộ và đường thủy vào Ấp Bắc không thành, địch sử dụng chiến thuật “trực thăng vận”. Chúng dùng 5 máy bay trực thăng vũ trang loại HU1A làm nhiệm vụ yểm trợ cho 10 chiếc trực thăng chở quân loại CH21 đổ 2 Tiểu đoàn bộ binh xuống phía sau ấp, rồi hình thành 2 gọng kìm bao vây lực lượng chốt giữ của ta bên trong. Rút kinh nghiệm những lần xung phong trước, lần này chúng dùng một bộ phận nhỏ đổ bộ xuống trước để thăm dò phản ứng, phát hiện thế bố trí của bộ đội, du kích ta. Phán đoán được ý đồ của địch, ta nhanh chóng triển khai kế hoạch nghi binh lừa địch, quyết giữ tuyệt đối bí mật, không nổ súng. Sau một hồi thăm dò không thấy quân ta phản ứng, chỉ huy quân địch cho các máy bay chở quân liên tục đỗ xuống các vị trí đã được tính toán sẵn. Khi những chiếc trực thăng vừa hạ độ cao, lấy thăng bằng từ từ hạ xuống bãi đáp, bất ngờ quân ta nổ súng. Lưới lửa hỏa lực các loại của du kích và bộ đội chụp đúng xuống đội hình địch. 1 chiếc CH21 bị bắn rơi tại xóm Bàn Rô, 1 chiếc khác bị trọng thương cố lao về căn cứ, song vừa ra khỏi vùng trời Ấp Bắc thì rơi xuống cánh đồng Cà Dăm. Bộ đội và du kích nhắm bắn vào dàn máy bay trực thăng của địch. Số lính địch còn đang trên máy bay cũng như đã thả xuống mặt đất đều đứng trước nguy cơ bị tiêu diệt. Để cứu nguy cho lực lượng này, 5 trực thăng vũ trang HU1A cùng pháo binh trên các trận địa Long Định điên cuồng trút đạn vào các khu vực trận địa của Đại đội 1 – Tiểu đoàn 261. Chính lúc này, 1 chiếc HU1A bị bắn rơi tại chỗ, 1 chiếc CH21 khác tuy đã đỗ xuống được bãi đáp nhưng do trúng nhiều đạn, phải bỏ chạy và rơi xuống khu vực bãi đỗ của đại đội xe bọc thép M113 đang chuẩn bị xung phong cách đó không xa. Trực thăng Mỹ bị bắn rơi trong trận Ấp Bắc Bị thất bại nặng nề trong việc áp dụng chiến thuật “trực thăng vận”, mất nhiều máy bay và sinh lực mà chưa đánh lui được quân ta tại Ấp Bắc, Bùi Đình Đàm phải ra lệnh rút quân về thị xã Mỹ Tho, củng cố và bổ sung lực lượng, chuẩn bị cho đợt tiến công mới. Bùi Đình Đàm và nhóm cố vấn Mỹ quyết định đưa Sư đoàn 7 bộ binh vào tham chiến. Sau khi tập kết đủ 3 tiểu đoàn bộ binh thuộc 2 Trung đoàn 11 và 12 của Sư đoàn 7 ở khu vực Miếu Hội, quân địch hình thành 2 hướng tiến quân thành thế gọng kìm, cùng lúc đánh vào Tân Thới, đúng nơi bố trí của Đại đội 1 Tiểu đoàn 514. Do bị ám ảnh bởi những thất bại trước đó, tinh thần binh sĩ quân đội Sài Gòn rất hoang mang. Mặc dù được hỏa lực của pháo binh và trực thăng vũ trang yểm trợ, nhưng chúng di chuyển rất chậm chạp, vừa tiến quân vừa thăm dò phản ứng của ta nên mất hơn 1 tiếng đồng hồ chúng mới vượt qua được hơn 1km để tiếp cận đến ấp Tân Thới. Đợi cho quân địch lọt vào trận địa mai phục, bộ đội và du kích bất ngờ nổ súng làm chúng không kịp trở tay, đội hình nhanh chóng tan vỡ. Trong đợt chiến đấu này, ta đã tiêu diệt và làm bị thương khoảng 1 trung đội địch, số còn lại chạy thoát ra khỏi trận địa. Đợt tiến công lần thứ 3 của quân đội Sài Gòn vào Ấp Bắc đã bị Đại đội 1 – Tiểu đoàn 514 và du kích tại chỗ đánh bại. Bị thất bại liên tiếp sau 3 đợt xung phong, chỉ huy quân địch quyết định dùng không quân dội bom napan, xăng đặc, bắn đạn cháy, rocket hòng thiêu trụi các mục tiêu trong Ấp Bắc. Đồng thời, các trận địa pháo binh của Sư đoàn 7 được máy bay trinh sát chỉ điểm bắn cấp tập vào các trận địa dọc hai bên những lộ đất dẫn vào ấp, dọn đường cho xe cơ giới và bộ binh chuẩn bị xung phong. Cả vùng chiến sự nhanh chóng chìm trong biển lửa và khói độc. Dưới sức nóng khủng khiếp cùng bầu không khí ngột ngạt của bom napan tạo ra, bộ đội chủ lực và du kích của ta vẫn kiên cường bám trụ trận địa. Sau khi dứt hỏa lực dọn đường, quân địch tổ chức đợt xung phong thứ tư với lực lượng chủ công là 13 xe thiết giáp M113 và 1 tiểu đoàn bộ binh tăng viện. Ỷ vào thế mạnh của những chiếc thiết xa vận, quân địch tổ chức đột kích chính diện vào Ấp Bắc, nơi bố trí đội hình phòng ngự của Đại đội 1 – Tiểu đoàn 261. Khi tốp đi đầu gồm 3 xe M113 đã vào đúng tầm, các loại hỏa lực của ta gồm súng trường, đại liên, súng cối, súng phóng lựu được lệnh đồng loạt phát hỏa. 1 xe M113 của địch bị diệt, một số chiếc khác bị đánh hỏng. Mũi tiến công của quân đội Sài Gòn bị đẩy lùi, số thương vong tăng nhanh, binh lính hoang mang cực độ. Lính bộ binh bất chấp lệnh của chỉ huy, tự ý tìm chỗ che khuất ẩn nấp. Biết có cố gắng thế nào cũng vô ích, viên chỉ huy hành quân của địch ra lệnh cho quân lính giãn đội hình, hình thành thế bao vây xung quanh ấp, xốc lại lực lượng, phương tiện, củng cố tinh thần cho binh sĩ. Lúng túng trước những thất bại liên tiếp, tướng P. Háckin – Tư lệnh lực lượng viện trợ Mỹ tại miền Nam Việt Nam cùng Bộ Tư lệnh hành quân Quân lực Việt Nam Cộng hòa quyết định cấp tốc tăng cường 1 Đại đội pháo cối 106,7 ly và Tiểu đoàn 8 thuộc Lữ đoàn dù Sài Gòn. Tổng tham mưu trưởng quân đội Sài Gòn Lê Văn Tỵ và Tư lệnh quân dù Trần Thiện Khiêm trực tiếp xuống chỉ huy đợt tiến công cuối cùng trong ngày vào Ấp Bắc. Khoảng 17h00 ngày 2/1, đợt tiến công mới của địch được thực hiện. Chúng dùng máy bay vận tải C47 chở Tiểu đoàn dù số 8 tới ấp Tân Thới. Mặc dù đã tính toán tọa độ đổ quân và bố trí lực lượng thiết giáp, nhưng khi thực hành, phần lớn quân nhảy dù đều rơi vào trận địa mai phục của Đại đội 1 – Tiểu đoàn 514. Khi những tên lính còn đang lơ lửng trên không hoặc bị mắc trên cành cây, mái nhà … đã bị những chiến sĩ bắn tỉa dày dạn kinh nghiệm của bộ đội, du kích ta tiêu diệt, làm bị thương. Số sống sót co cụm cố chống đỡ, chờ quân đến ứng cứu. Cùng lúc đó, ở hướng Đại đội 1 – Tiểu đoàn 216, những chiếc thiết xa M113 còn lại tiếp tục bị chặn đánh. Thấy hai phần ba số quân dù đổ xuống khu vực ấp Tân Thới bị thương vong nặng, lực lượng thiết giáp và bộ binh xung phong vào ấp Ấp Bắc cũng bị tổn thất lớn, sức chiến đấu của toàn bộ quân lính còn lại quá rệu rã, viên chỉ huy cuộc hành quân của địch cho đổ bộ phần lính nhảy dù còn lại xuống khu vực Miếu Hội và lệnh cho quân lính rút ra ngoài đóng chốt nghỉ đêm, dự định ngày hôm sau tấn công tiếp, kết thúc một ngày chiến đấu thảm bại của quân đội Sài Gòn tại Ấp Bắc.
