TRẬN BẠCH ĐẰNG 1288: ĐỈNH CAO BẢN LĨNH VÀ NGHỆ THUẬT QUÂN SỰ ĐẠI VIỆT

Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 dưới sự chỉ huy tài tình của Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo là trận quyết chiến chiến lược vĩ đại, đập tan hoàn toàn dã tâm xâm lược của đế chế Mông - Nguyên hùng mạnh bậc nhất thế giới thời bấy giờ.

Chiến thuật "vườn không nhà trống" cùng sự kháng cự dũng cảm của quân dân nhà Trần đã đẩy đại quân xâm lược của Thoát Hoan vào thế bế tắc hoàn toàn, cạn kiệt lương thực và tổn thất sinh lực nghiêm trọng. Nhận thấy không thể tiếp tục chiếm đóng, chỉ huy quân Nguyên quyết định rút quân về nước theo hai đường thủy và bộ; trong đó đạo thủy quân do tướng Ô Mã Nhi phụ trách rút qua ngả sông Bạch Đằng để ra biển.

Kế thừa bài học lịch sử năm 938, Trần Hưng Đạo nâng tầm chiến thuật bãi cọc thành một quần thể trận địa liên hoàn tại các cửa sông hiểm yếu như sông Chanh, sông Kênh. Hệ thống cọc gỗ lim vạt nhọn được bố trí chặt chẽ, kết hợp với các đao bộ binh, thủy binh mai phục quy mô lớn ở hai bên bờ và các hòn đảo nhỏ để sẵn sàng siết chặt vòng vây.

Khi thủy triều dâng cao, tướng Nguyễn Khoái dẫn đội thuyền nhẹ ra khiêu chiến rồi giả vờ thua chạy nhằm dụ toàn bộ đoàn thuyền của Ô Mã Nhi lọt sâu vào lòng sông. Ngay khi địch lọt bẫy, lực lượng phía sau của quân Trần bất ngờ đánh áp sát, cắt đứt hoàn toàn con đường rút lui ra biển và khóa chặt mọi ngả đường thoát của quân xâm lược.

Thủy triều rút nhanh làm lộ ra bãi cọc nhô lên chập trùng, đẩy những chiến thuyền khổng lồ của quân Nguyên vào thế mắc kẹt, bị đâm thủng và lật úp liên tục. Lập tức, Trần Hưng Đạo tung lực lượng chủ lực đánh vỗ mặt kết hợp thả bè lửa đốt cháy tàu thuyền, tiêu diệt toàn bộ thủy quân địch và bắt sống các tướng chỉ huy Ô Mã Nhi, Phàn Tiếp tại trận.

Trận Bạch Đằng năm 1288 đã đập tan vĩnh viễn mưu đồ thôn tính Đại Việt của nhà Nguyên, buộc kẻ thù phải từ bỏ hoàn toàn tham vọng xâm lược phương Nam.

Thắng lợi này là minh chứng ngời sáng cho sự phát triển vượt bậc của nghệ thuật quân sự thời Trần, đặc biệt là khả năng chớp thời cơ, lợi dụng quy luật tự nhiên và tổ chức tác chiến hiệp đồng đa binh chủng.