Trần Bình Minh

Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Anh là con thứ tư trong một gia đình nghèo giàu truyền thống cách mạng. Sau hiệp định Giơ-ne-vơ, anh vào Sài Gòn làm thợ điện tại nhà máy điện Chợ Quán và tham gia tổ chức biệt động thành, thuộc cánh vũ trang Biệt động vùng 4 Sài Gòn - Gia Định.

Năm 1964, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt, anh nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý để tiêu diệt phái đoàn quân sự cao cấp của Mỹ do Robert McNamara dẫn đầu. Tuy nhiên, nhiệm vụ chưa thành thì anh bị địch bắt vào đêm 9/5/1964.

Trong lao tù, kẻ thù đã dùng mọi cực hình tra tấn dã man nhưng không khuất phục được người thanh niên trẻ. Trước những lời dụ dỗ về một cuộc sống sung túc nếu chịu khai báo, anh Trỗi chỉ thẳng mặt kẻ thù mà rằng: "Còn giặc Mỹ thì không ai có hạnh phúc cả". Câu nói ấy đã trở thành kim chỉ nam cho lý tưởng sống của cả một thế hệ.

Ngày 15/10/1964, chính quyền Sài Gòn đưa anh ra pháp trường tại khám Chí Hòa. Tại đây, anh đã biến nơi hành hình thành sàn diễn của đức tin và lòng quả cảm:

· Anh từ chối bịt mắt: "Hãy để tôi nhìn mảnh đất thân yêu của tôi".

· Anh hô vang giữa họng súng kẻ thù: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Việt Nam muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm!" (ba lần).

Sự hy sinh của anh Nguyễn Văn Trỗi khi mới 24 tuổi, khi đám cưới với chị Phan Thị Quyên mới trôi qua được ít ngày, đã gây xúc động mạnh mẽ toàn thế giới. Tấm gương của anh đã thổi bùng ngọn lửa đấu tranh trong lòng học sinh, sinh viên và nhân dân miền Nam, tạo nên làn sóng "Sống như anh" lan tỏa khắp hai miền Nam - Bắc.

Anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Huân chương Thành đồng hạng Nhất. Hình ảnh người thợ điện trẻ tuổi với nụ cười rạng rỡ và những giây phút hiên ngang cuối cùng tại pháp trường mãi mãi là biểu tượng đẹp nhất về một "thời hoa lửa" anh hùng.

Trái tim của người anh hùng Nguyễn Văn Trỗi đã ngừng đập, nhưng tinh thần của anh vẫn sống mãi trong từng trang sử, từng tên đường, tên trường và trong trái tim của mỗi người con Việt Nam hôm nay.