Trần Bội Cơ – Nữ sinh kiên trung của phong trào học sinh Sài Gòn – Chợ Lớn

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Bội Cơ sinh năm 1932, dân tộc Hoa, quê ở huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long. Khi hy sinh, chị là hội viên Hội học sinh, sinh viên Sài Gòn – Chợ Lớn, một gương mặt tiêu biểu của phong trào đấu tranh yêu nước trong tầng lớp học sinh, sinh viên đô thị những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp.

Năm 1946, khi đang học tại Trường trung học Nảnh Kiến do một số nhà tư sản người Hoa thành lập, Trần Bội Cơ đã sớm bộc lộ tinh thần yêu nước và ý thức chính trị rõ ràng. Chị tích cực tham gia các hoạt động phản đối thực dân Pháp, ủng hộ Việt Minh; viết nhiều bài báo tường kêu gọi bạn bè đứng lên dưới ngọn cờ độc lập dân tộc, hưởng ứng cuộc kháng chiến do Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo. Trong môi trường học đường, chị trở thành hạt nhân kết nối học sinh người Hoa với phong trào chung của học sinh, sinh viên Sài Gòn – Chợ Lớn.

Năm 1949, Trần Bội Cơ tham gia Ban lãnh đạo học sinh Sài Gòn – Chợ Lớn, tổ chức các hoạt động phản đối chính quyền bù nhìn và chính sách đàn áp phong trào yêu nước. Chị viết bài, rải truyền đơn, vận động học sinh người Hoa hưởng ứng lời kêu gọi đấu tranh, sát cánh cùng học sinh người Việt trong các hoạt động phản đối việc bắt bớ vô cớ và đòi quyền học tập. Trong phong trào để tang và tưởng niệm học sinh Trần Văn Ơn, chị đã góp phần kêu gọi tinh thần đoàn kết giữa các tầng lớp học sinh, sinh viên.

Ngày 6 tháng 5 năm 1950, bất chấp sự đe dọa và ngăn cấm, Trần Bội Cơ tổ chức một buổi hội thảo tại Trường Phước Đức nhằm phản đối âm mưu đóng cửa các lớp trung học và giải thể học sinh nội trú, đồng thời vạch trần hoạt động của mật thám tay sai. Chính quyền Sài Gòn đã điều lực lượng bao vây trường, dùng bạo lực trấn áp và bắt giữ chị cùng hàng trăm học sinh, sinh viên khác. Trong lao tù, chị bị tra tấn dã man nhưng vẫn kiên quyết không khuất phục. Trần Bội Cơ nhận hết trách nhiệm về mình, yêu cầu thả các bạn học sinh khác, thể hiện khí phách hiên ngang và tinh thần hy sinh cao cả.

Sau nhiều ngày bị tra tấn tàn bạo, ngày 12 tháng 5 năm 1950, chị đã trút hơi thở cuối cùng khi tuổi đời còn rất trẻ. Sự hy sinh của Trần Bội Cơ trở thành biểu tượng cảm động về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết dân tộc và ý chí bất khuất của tuổi trẻ học đường Sài Gòn – Chợ Lớn.

Ngày 22 tháng 3 năm 2000, chị được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận tấm gương sáng ngời của một nữ sinh đã hiến dâng trọn tuổi xuân cho sự nghiệp độc lập của dân tộc.