TRẦN CAN

TRẦN CAN: “CẮM CỜ QUYẾT THẮNG TREN ĐỒI HIM LAM”

Ông sinh năm 1931, quê quán tại xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Ông xung phong nhập ngũ năm 1951, chiến đấu tại Trung đoàn 209, Đại đoàn 312. Đặc biệt quan trọng là chi tiết về vai trò chỉ huy mũi thọc sâu tại cứ điểm Him Lam, hành động cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” lên nóc lô cốt địch, và quá trình chiến đấu kiên cường, anh dũng của ông cho đến ngày hy sinh 7 tháng 5 năm 1954 – đúng ngày chiến dịch toàn thắng. Các tư liệu cũng ghi lại những chiến tích khác của ông, như tại điểm cao 507, và việc ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Từ mảnh đất giàu truyền thống cách mạng của huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An, chàng trai Trần Can đã sớm nuôi dưỡng trong tim khát vọng cháy bỏng được cầm súng đánh giặc, bảo vệ non sông. Năm 1951, khi mới 20 tuổi, ông đã ba lần viết đơn xin tòng quân, và cuối cùng, nguyện vọng đã thành hiện thực. Ông gia nhập Trung đoàn 209, Đại đoàn 312, một đơn vị chủ lực thiện chiến, sẵn sàng góp sức vào công cuộc kháng chiến trường kỳ. Trong quá trình rèn luyện và chiến đấu, Trần Can luôn thể hiện là một người lính gương mẫu, dũng cảm, mưu trí. Ông hai lần bị thương nhưng vẫn kiên quyết bám sát chiến trường, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, góp phần cổ vũ mạnh mẽ phong trào thi đua “quyết tâm giết giặc, lập công” trong toàn đơn vị.

Bước vào Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, Trung đoàn 209 và Đại đoàn 312 được giao nhiệm vụ trọng yếu. Ngày 13 tháng 3 năm 1954, khi tiếng súng khai màn chiến dịch vang lên, Trần Can, khi ấy là Tiểu đội trưởng, được giao nhiệm vụ chỉ huy mũi thọc sâu, với mục tiêu là tiêu diệt sở chỉ huy địch tại cứ điểm Him Lam và cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao cho quân đội. Dưới làn đạn địch dày đặc, Trần Can đã dẫn đầu tiểu đội của mình vượt qua lô cốt tiền duyên, như một mũi dao nhọn xé toạc tuyến phòng ngự của quân Pháp. Ông đã cùng đồng đội xông thẳng vào sở chỉ huy địch, đối mặt với lực lượng địch còn lại trong hầm ngầm. Sau khi tiêu diệt gọn cứ điểm, Trần Can đã hiên ngang nhảy lên nóc lô cốt, cắm lá cờ chiến thắng – lá cờ đầu tiên của quân đội ta tung bay trên cứ điểm địch tại chiến trường Điện Biên Phủ. Hành động này không chỉ là một chiến công vang dội, mà còn mang ý nghĩa biểu tượng tinh thần to lớn, khích lệ ý chí chiến đấu của toàn quân.

Không dừng lại ở đó, Trần Can tiếp tục thể hiện lòng dũng cảm phi thường trong những trận đánh khốc liệt sau đó. Tại điểm cao 507, nơi diễn ra những cuộc giằng co ác liệt, ông lại một lần nữa dẫn đầu đơn vị, kiên quyết giữ vững mỏm cột cờ trước nhiều đợt phản kích của địch. Dù bị thương trong những trận chiến đấu kéo dài, ông vẫn không rời vị trí, thay thế cán bộ đại đội bị thương để chỉ huy bộ đội chiến đấu suốt đêm. Sáng hôm sau, khi địch tiếp tục phản kích dữ dội, Trần Can vẫn kiên cường chỉ huy đơn vị đánh tan các đợt tấn công, giữ vững trận địa, tạo thế cho đơn vị tiến vào Mường Thanh. Nhưng định mệnh nghiệt ngã đã ập đến. Đúng vào sáng ngày 7 tháng 5 năm 1954, ngày toàn thắng vang dội của chiến dịch lịch sử, khi quân ta đang chuẩn bị tổng tấn công vào trung tâm Mường Thanh, một đợt hỏa lực mạnh của địch đã bất ngờ trút xuống. Trần Can đã anh dũng hy sinh tại trận địa, ngay trước giờ phút khải hoàn.