Trần Can – Chỉ huy chiến đấu dũng cảm

Trần Can

Trần Can (1931 – 1954) là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, nổi tiếng với chiến công cắm lá cờ “Quyết chiến quyết thắng” của Chủ tịch Hồ Chí Minh lên cứ điểm Him Lam trong trận mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ. Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng vào năm 1956 vì tinh thần chiến đấu quả cảm và hi sinh anh dũng.

Sự nghiệp và chiến công

Sinh tại xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An, Trần Can từ nhỏ đã nuôi chí vào bộ đội. Sau ba lần bị từ chối vì sức khỏe yếu, ông nhập ngũ năm 1951, thuộc Trung đoàn 209, Đại đoàn 312. Trong các chiến dịch Tây Bắc và Điện Biên Phủ, ông luôn là người chỉ huy tiểu đội tiên phong, nổi bật về mưu trí và gan dạ. Ngày 13 tháng 3 năm 1954, tại cứ điểm Him Lam, ông dẫn đầu đơn vị thọc sâu, diệt sở chỉ huy địch, rồi cắm lá cờ chiến thắng lên nóc lô cốt—lá cờ đầu tiên tung bay trên tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Hy sinh và vinh danh

Trong trận chiến ở cao điểm 507 thuộc khu trung tâm Mường Thanh, Trần Can bị thương nặng nhưng vẫn chỉ huy đơn vị đánh bật bốn đợt phản kích của quân Pháp, giữ vững trận địa cho đến khi hi sinh sáng 7 tháng 5 năm 1954, đúng ngày chiến dịch lịch sử toàn thắng. Năm 1956, Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa truy tặng ông Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Di sản và tưởng niệm

Chiếc mũ cối do chính Trần Can đan từ tre, từng theo ông qua nhiều chiến dịch, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Tuổi trẻ Việt Nam như một hiện vật biểu tượng cho tinh thần chiến sĩ trẻ thời kháng chiến. Hình ảnh và tên tuổi ông gắn liền với niềm tự hào của quê lúa Yên Thành, Nghệ An, và với chiến thắng Điện Biên Phủ—mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc.