Trần Can – Hành trình từ chàng trai xứ Nghệ đến người cắm cờ đầu tiên trên đèo Him Lam

1. Khát vọng cầm súng bảo vệ quê hương của chàng thanh niên Yên Thành

Trần Can sinh năm 1931 tại xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An – vùng đất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, chứng kiến ách thống trị tàn bạo của thực dân Pháp và phát xít Nhật, trong lòng cậu thiếu niên Trần Can sớm nung nấu một khát vọng cháy bỏng là được khoác lên mình bộ quần áo vệ quốc quân, cầm súng ra trận để giành lại độc lập cho dân tộc.

Thế nhưng, ít ai biết rằng con đường đến với quân ngũ của Trần Can lại không hề bằng phẳng. Do thể người gầy gò, sức khỏe lúc bấy giờ chưa đạt chuẩn, anh đã bốn lần xung phong tình nguyện đi bộ đội nhưng ba lần đầu đều bị từ chối. Không nản chí trước thử thách ban đầu ấy, Trần Can kiên trì rèn luyện thể lực, ăn tập khổ sở để nâng cao sức khỏe. Cảm động trước ý chí sắt đá và lòng quyết tâm cao độ ấy, đến lần thứ tư, ban tuyển quân đã chính thức gật đầu đồng ý. Ngày bước chân vào quân ngũ trở thành mốc son rực rỡ thay đổi cuộc đời người chiến sĩ trẻ.

2. Bản lĩnh được tôi luyện qua khói lửa chiến trường

Vào chiến ngũ, được đứng trong hàng ngũ của Đại đoàn 312 (Trung đoàn 209) – một trong những đại đoàn chủ lực mạnh của Quân đội nhân dân Việt Nam, Trần Can luôn đi đầu trong mọi nhiệm vụ. Từ các trận đánh nhỏ ở chiến dịch Tây Bắc cho đến những buổi luyện tập gian khổ chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ, anh luôn thể hiện phẩm chất của một tiểu đội trưởng mưu trí, dũng cảm, linh hoạt trong xử lý tình huống.

Anh không chỉ là một tay súng cừ khôi mà còn là chỗ dựa tinh thần tin cậy cho đồng đội. Bất cứ khi nào đơn vị gặp khó khăn, Trần Can luôn là người xung phong nhận những phần việc nguy hiểm nhất về mình, biến ý chí quyết chiến thành hành động cụ thể trên chiến trường.

3. Giây phút lịch sử trên cứ điểm Him Lam

Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức mở màn bằng trận đánh vào cụm cứ điểm Him Lam – một trung tâm phòng ngự kiên cố bậc nhất của thực dân Pháp với hệ thống hỏa lực nhiều tầng, hầm ngầm bê tông cốt thép dày đặc và bãi mìn dày đặc.

Tiểu đội trưởng Trần Can được giao nhiệm vụ chỉ huy lực lượng thọc sâu đánh chiếm sở chỉ huy của địch. Dưới làn đạn pháo đan xen như lưới lửa của kẻ thù, anh hiên ngang dẫn đầu tiểu đội vượt qua hàng rào dây thép gai, đột phá vào lô cốt đầu cầu. Bằng lối đánh táo bạo, sử dụng thủ pháo linh hoạt kết hợp với hỏa lực áp đảo, Trần Can cùng đồng đội đã đập tan các ổ đề kháng cố thủ của địch.

Chính tại thời điểm then chốt ấy, sau khi tiêu diệt toàn bộ ổ đề kháng trung tâm, Trần Can đã dũng cảm nhảy lên nóc lô cốt chính của cứ điểm Him Lam và dõng dạc cắm lá cờ "Quyết chiến quyết thắng" của Bác Hồ trao cho quân đội lên đỉnh cứ điểm. Đó là lá cờ chiến thắng đầu tiên bay phấp phới trên chiến trường Điện Biên Phủ, làm nức lòng quân dân cả nước và giáng một đòn chí mạng vào ý chí sỏi đá của thực dân Pháp.