Trần Can - Ngọn cờ Quyết chiến Quyết thắng trên đỉnh Him Lam
Nhân vật chính: Trần Can (Đại đội phó Đại đội 130, Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312). Bối cảnh lịch sử: Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 (từ trận Him Lam mở màn đến những ngày cuối đợt tiến công điểm cao 507). Diễn biến chính: 1. Tuổi trẻ kiên cường: Sinh ra tại Nghệ An, nhập ngũ năm 1951, Trần Can luôn thể hiện bản lĩnh dũng cảm, mưu trí trong nhiều chiến dịch lớn và nhanh chóng trở thành một chỉ huy xuất sắc. 2. Cắm cờ trên cứ điểm Him Lam (13/03/1954): Trong trận mở màn đánh cứ điểm Him Lam, Trần Can dẫn đầu tiểu đội xông lên chiếm lô lô chỉ huy. Giữa làn mưa đạn, anh đã dũng cảm trèo lên đỉnh cứ điểm cắm cao lá cờ "Quyết chiến Quyết thắng" của Chủ tịch Hồ Chí Minh ban tặng, làm nức lòng toàn đơn vị. 3. Trận đánh giữ điểm cao 507: Đến giai đoạn đợt 3 của chiến dịch (tháng 5/1954), anh chỉ huy một tiểu đội phòng ngự tại điểm cao 507 gần cầu Mường Thanh. Địch liên tục phản công dữ dội nhằm chiếm lại điểm cao. 4. Chỉ huy ngoan cường: Dù lực lượng ta hao hụt, bản thân bị thương nặng, Trần Can vẫn kiên quyết không rời vị trí. Anh linh hoạt tổ chức lại lực lượng, dũng cảm đánh bật nhiều đợt phản công của giặc, giữ vững trận địa then chốt. Kết cục: Trần Can hy sinh anh dũng ngay trước cửa ngõ Mường Thanh ngày 7 tháng 5 năm 1954 — đúng ngày Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng. Anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Trong lịch sử Chiến dịch Điện Biên Phủ, nếu như trận Him Lam là phát súng mở màn giội lửa vào tập đoàn điểm cao của Pháp, thì hình ảnh chiến sĩ Trần Can hiên ngang cắm lá cờ "Quyết chiến Quyết thắng" trên đỉnh lô lô chỉ huy giặc chính là biểu tượng rực rỡ nhất cho tinh thần tiến công của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trần Can sinh năm 1931 tại xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Lớn lên trong khung cảnh quê hương giàu truyền thống cách mạng, năm 1951, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, anh lên đường nhập ngũ. Trong quá trình chiến đấu, anh nổi tiếng là một chiến sĩ gan dạ, linh hoạt, luôn xung phong nhận những nhiệm vụ hiểm nghèo nhất.
Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức mở màn. Đơn vị của Trần Can nhận nhiệm vụ đột phá vào trung tâm cứ điểm Him Lam — nơi được xem là "cánh cửa thép" kiên cố nhất của địch. Mặc cho hỏa lực giặc xối xả như trút nước, Trần Can dẫn đầu tiểu đội xông lên mở đường, lần lượt dập tắt các hỏa điểm cản bước tiến quân.
Khi áp sát lô lô trung tâm, anh vung bộc phá tiêu diệt sinh lực địch, rồi bất chấp nguy hiểm lao thẳng lên mái lô lô kiên cố nhất. Tại đây, giữa làn đạn chéo giăng tàn khốc, Trần Can giương cao và cắm chặt lá cờ "Quyết chiến Quyết thắng". Lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên đỉnh Him Lam đã trở thành ngọn đuốc tinh thần, tiếp thêm sức mạnh cho hàng ngàn chiến sĩ đồng loạt xông lên đập tan toàn bộ cứ điểm.
Không chỉ lập công lớn trong trận Him Lam, tên tuổi của Trần Can còn gắn liền với những ngày đêm chiến đấu giữ vững điểm cao 507 — một mắt xích phòng thủ quan trọng ở phía Đông cầu Mường Thanh vào đầu tháng 5 năm 1954.
Tại đây, địch tung lực lượng lớn cùng xe tăng, đại bác liên tục phản công hòng chiếm lại vị trí. Trong suốt nhiều ngày đêm nằm dưới hầm hào mịt mù khói đạn, Trần Can (lúc này là Đại đội phó) đã thể hiện bản lĩnh chỉ huy tuyệt vời. Dù bị thương nặng, anh vẫn nén đau, kiên quyết ở lại chỉ huy đơn vị. Anh phân chia từng quả lựu đạn, động viên từng chiến sĩ, đẩy lùi hàng chục đợt tiến công của quân Pháp, giữ vững từng mét đất trận địa.
Sáng ngày 7 tháng 5 năm 1954, trong đợt phản công cuối cùng của địch tại điểm cao 507, Trần Can đã anh dũng hy sinh khi đang kiên cường cùng đồng đội bám trụ hầm ngầm. Anh trút hơi thở cuối cùng chỉ vài giờ trước khi lá cờ chiến thắng của quân ta tung bay trên mái hầm Tập đoàn điểm cao De Castries.
Sự hy sinh của Anh hùng Trần Can ngay trước giờ phút khải hoàn đã khắc ghi một tượng đài bất tử về lòng dũng cảm. Anh ra đi khi tuổi đời mới 23, nhưng tên tuổi và công lao cắm cờ mở màn chiến thắng Điện Biên Phủ sẽ mãi mãi soi sáng lịch sử dân tộc.
