TRẦN CAN – NGƯỜI ANH HÙNG CẮM LÁ CỜ QUYẾT CHIẾN QUYẾT THẮNG TRÊN HIM LAM
tác giả: Trần Diệp Anh
Trần Can sinh năm 1931, quê ở xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Từ nhỏ, ông đã mong muốn được cầm súng cứu nước. Ba lần xung phong nhập ngũ nhưng bị từ chối vì sức khỏe yếu, đến lần thứ tư ông mới được chấp nhận.
Trong Chiến dịch Tây Bắc năm 1952, Trần Can nhiều lần xung kích, dẫn đầu đồng đội chiến đấu. Tại trận Bản Hoa, khi tiểu đội thương vong gần hết, ông vẫn kiên quyết tiếp tục chiến đấu, cùng hai chiến sĩ khác tiêu diệt nhiều ổ súng, đánh vào sở chỉ huy địch, bắt sống 22 tên và thu 17 khẩu súng.
Đến Chiến dịch Điện Biên Phủ, Trần Can cùng đơn vị được giao nhiệm vụ tiến công cứ điểm Him Lam. Chiều 13-3-1954, giữa trận chiến ác liệt, ông chỉ huy tiểu đội vượt qua cửa mở, lần lượt đánh chiếm các lô cốt và tiến sâu vào cứ điểm. Khi phá vỡ một hỏa điểm quan trọng, Trần Can bất ngờ nhảy lên khỏi giao thông hào, cắm lá cờ “Quyết chiến quyết thắng” lên nóc lô cốt địch.
Hình ảnh ấy trở thành một trong những khoảnh khắc biểu tượng của trận mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ, tiếp thêm khí thế cho quân ta tiến lên tiêu diệt cứ điểm Him Lam.
Trong những trận đánh tiếp theo tại khu trung tâm Mường Thanh, Trần Can tiếp tục thể hiện tinh thần kiên cường. Dù bị thương và cán bộ đại đội đã thương vong, ông vẫn đứng ra chỉ huy, củng cố trận địa và cùng đồng đội đánh tan nhiều đợt phản kích của địch.
Sáng 7-5-1954, đúng ngày Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng, Trần Can anh dũng hy sinh khi đang chỉ huy bộ đội tiến công sở chỉ huy của tướng Đờ Cát.
Ngày 7-5-1956, Trần Can được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Từ một người thanh niên từng ba lần bị từ chối nhập ngũ vì sức khỏe, Trần Can đã trở thành người chiến sĩ kiên cường, sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc. Hình ảnh ông cắm lá cờ “Quyết chiến quyết thắng” trên Him Lam mãi là biểu tượng xúc động về lòng dũng cảm và tinh thần bất khuất của người lính Việt Nam.
