TRẦN CAN – NGƯỜI CẮM CỜ TRÊN CỨ ĐIỂM HIM LAM

TRẦN CAN – NGƯỜI CẮM CỜ TRÊN CỨ ĐIỂM HIM LAM

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, hàng vạn cán bộ, chiến sĩ đã chiến đấu trong những điều kiện vô cùng khắc nghiệt để từng bước phá vỡ tập đoàn cứ điểm mạnh của quân Pháp. Có những người đã hy sinh ngay từ những trận đánh đầu tiên, cũng có những người chiến đấu đến những giờ phút cuối cùng của chiến dịch. Anh hùng, liệt sĩ Trần Can là một trong những người như thế.

Trần Can sinh năm 1931 tại huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Xuất thân từ một gia đình lao động, ông sớm tham gia cách mạng và nhập ngũ khi còn trẻ. Trong những năm đầu quân ngũ, Trần Can trưởng thành qua nhiều trận chiến đấu và được đồng đội đánh giá là người gan dạ, có tinh thần trách nhiệm cao.

Cuối năm 1953, đầu năm 1954, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt. Quân ta tập trung lực lượng mở Chiến dịch Điện Biên Phủ nhằm tiêu diệt tập đoàn cứ điểm mạnh nhất của quân Pháp ở Đông Dương.

Trần Can lúc đó là Đại đội phó Đại đội 366, Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312. Đơn vị của ông được giao nhiệm vụ tham gia tiến công cứ điểm Him Lam – một trong những vị trí quan trọng bảo vệ phía Đông Bắc tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, trận Him Lam bắt đầu. Đây là trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ. Quân Pháp dựa vào hệ thống công sự kiên cố và hỏa lực mạnh để chống trả quyết liệt.

Bộ đội ta phải vượt qua nhiều lớp hàng rào dây thép gai, bãi mìn và hỏa điểm của đối phương. Cuộc chiến diễn ra hết sức ác liệt.

Trong trận đánh, Trần Can trực tiếp chỉ huy bộ đội tiến công. Khi các chiến sĩ tiếp cận được hệ thống công sự của quân Pháp, ông dẫn đầu một tổ chiến đấu vượt qua lô cốt tiền duyên, tiến sâu vào khu vực sở chỉ huy địch.

Đó là thời điểm đặc biệt nguy hiểm. Những hỏa điểm của quân Pháp vẫn hoạt động, trong khi quân ta phải vừa chiến đấu vừa tìm cách phá các vị trí phòng thủ còn lại.

Trần Can cùng các chiến sĩ tiếp tục tiến lên.

Và rồi một hình ảnh đã trở thành biểu tượng của trận Him Lam xuất hiện: Trần Can dẫn đầu tiểu đội xông vào sở chỉ huy địch và cắm lá cờ quyết chiến quyết thắng lên nóc lô cốt Him Lam.

Lá cờ tung bay giữa trận địa là dấu hiệu cho thấy cứ điểm Him Lam đang bị quân ta làm chủ.

Nhưng cuộc chiến chưa kết thúc. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ tại Him Lam, Trần Can tiếp tục cùng đơn vị chiến đấu trong những trận đánh tiếp theo của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Suốt gần hai tháng, quân ta từng bước đánh chiếm các cứ điểm, thắt chặt vòng vây và tiến vào trung tâm tập đoàn cứ điểm. Các trận chiến ngày càng ác liệt. Bộ đội phải chiến đấu trong điều kiện thiếu thốn, chịu đựng bom pháo và những đợt phản kích liên tục của quân Pháp.

Trần Can vẫn ở trong đội hình chiến đấu.

Ngày 7 tháng 5 năm 1954, sau 56 ngày đêm chiến đấu, quân ta mở đợt tổng công kích vào toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Các đơn vị đồng loạt tiến công những vị trí còn lại của quân Pháp.

Trong ngày lịch sử ấy, Trần Can tiếp tục chiến đấu.

Nhưng ông đã không thể nhìn thấy trọn vẹn khoảnh khắc chiến thắng.

Trần Can hy sinh vào sáng ngày 7 tháng 5 năm 1954 – đúng ngày quân ta giành thắng lợi hoàn toàn tại Điện Biên Phủ. Người chiến sĩ đã cắm lá cờ trên cứ điểm Him Lam ngay từ trận mở màn đã nằm lại trên chiến trường trước khi nghe tin chiến thắng cuối cùng.

Sự trùng hợp ấy khiến câu chuyện về Trần Can càng trở nên xúc động. Ông đã chiến đấu từ những giờ phút đầu tiên của chiến dịch và hy sinh vào chính ngày chiến dịch kết thúc.

Sau khi hy sinh, Trần Can được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhưng nếu chỉ nhớ đến Trần Can bằng một danh hiệu, có lẽ vẫn chưa đủ. Điều đáng nhớ hơn là hình ảnh người đại đội phó trực tiếp dẫn đầu chiến sĩ vượt qua công sự địch, cắm lá cờ chiến thắng lên cứ điểm Him Lam.

Đó là một hành động diễn ra giữa tiếng súng và khói lửa, nhưng đã trở thành một hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Ngày nay, khi nhắc đến chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, chúng ta thường nhớ đến những con số, những trận đánh và những mốc thời gian. Nhưng phía sau mỗi chiến thắng ấy là những con người cụ thể.

Có người trở về.

Có người mang thương tật suốt đời.

Và có người nằm lại ngay trước giờ chiến thắng.

Trần Can thuộc về những người đã nằm lại.

Ông không được chứng kiến thời khắc lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc hầm De Castries. Nhưng chính ông và hàng vạn đồng đội đã góp phần tạo nên khoảnh khắc lịch sử ấy.

Câu chuyện về Trần Can vì thế không chỉ là câu chuyện về một người anh hùng. Đó còn là câu chuyện về một thế hệ đã đi vào chiến tranh với một niềm tin giản dị: đã nhận nhiệm vụ thì phải chiến đấu đến cùng, dù phía trước là hiểm nguy và phía sau có thể là sự hy sinh.

Ngày 7 tháng 5 năm 1954, Trần Can đã hy sinh.

Cũng trong ngày ấy, chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng.

Một người lính ra đi đúng ngày đất nước đón nhận tin chiến thắng. Và từ đó, tên tuổi Trần Can mãi gắn với một trong những biểu tượng đẹp nhất của Điện Biên Phủ: người chiến sĩ cắm cờ trên cứ điểm Him Lam.