TRẦN CAN – NGƯỜI CẮM LÁ CỜ “QUYẾT CHIẾN, QUYẾT THẮNG” TRÊN ĐỒI HIM LAM
TRẦN CAN – NGƯỜI CẮM LÁ CỜ “QUYẾT CHIẾN, QUYẾT THẮNG” TRÊN ĐỒI HIM LAM
Trong lịch sử Việt Nam, có những chiến thắng được nhắc đến bằng tên của một chiến dịch. Nhưng phía sau mỗi chiến thắng ấy là hàng vạn con người, mỗi người đảm nhận một nhiệm vụ khác nhau. Có người làm công tác hậu cần, có người thông tin liên lạc, có người chỉ huy đơn vị, cũng có những người trực tiếp dẫn đầu đồng đội trong những thời khắc quyết định.
Trần Can là một trong những người như thế.
Ông sinh năm 1931, quê ở xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, Trần Can cũng như nhiều thanh niên cùng thời đã lựa chọn gia nhập quân đội.
Năm 1951, ông nhập ngũ và được biên chế vào Trung đoàn 209, Đại đoàn 312. Đây là một đơn vị chủ lực quan trọng của Quân đội nhân dân Việt Nam trong những năm kháng chiến chống Pháp.
Tuổi đời còn rất trẻ, nhưng Trần Can nhanh chóng trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu.
Năm 1952, ông cùng đơn vị tham gia Chiến dịch Tây Bắc. Trong một trận đánh tại Bản Hoa, ông làm nhiệm vụ xung kích và góp phần giúp đơn vị vượt qua một vị trí phòng thủ của đối phương.
Những trận đánh ấy giúp người chiến sĩ trẻ tích lũy thêm kinh nghiệm.
Ông học cách quan sát địa hình.
Học cách phối hợp với đồng đội.
Học cách giữ bình tĩnh trước những tình huống khó khăn.
Và quan trọng hơn, ông hiểu rằng trong chiến đấu, một người chỉ huy muốn hoàn thành nhiệm vụ phải biết đặt lợi ích của tập thể lên trên sự an toàn của riêng mình.
Sau Chiến dịch Tây Bắc, Trần Can tiếp tục cùng đơn vị bước vào một chiến dịch có ý nghĩa đặc biệt đối với lịch sử dân tộc.
Đó là Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.
Khi ấy, Điện Biên Phủ được quân Pháp xây dựng thành một tập đoàn cứ điểm lớn. Họ tập trung lực lượng tại đây với mục tiêu biến Điện Biên Phủ thành một căn cứ quân sự mạnh, từ đó kiểm soát khu vực Tây Bắc và gây sức ép đối với lực lượng kháng chiến.
Để đánh bại tập đoàn cứ điểm này, quân đội ta phải tiến hành một chiến dịch quy mô lớn, đòi hỏi sự chuẩn bị công phu và sự phối hợp của nhiều lực lượng.
Ngày 13 tháng 3 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức bắt đầu.
Mục tiêu tiến công đầu tiên là cứ điểm Him Lam.
Him Lam nằm ở vị trí quan trọng, được xem là một trong những cứ điểm bảo vệ cửa ngõ phía đông của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
Trận đánh tại đây có ý nghĩa mở màn cho toàn bộ chiến dịch.
Trong trận đánh ấy, Trần Can được giao nhiệm vụ chỉ huy một bộ phận của đơn vị tiến công.
Đây là thời khắc đòi hỏi người chỉ huy phải hết sức quyết đoán.
Trước mắt là hệ thống phòng thủ kiên cố.
Phía sau là yêu cầu phải mở được cánh cửa đầu tiên để chiến dịch tiếp tục phát triển.
Trần Can dẫn đầu bộ đội tiến vào trận địa.
Trong quá trình chiến đấu, ông thể hiện sự bình tĩnh và quyết đoán của một người chỉ huy trẻ.
Các chiến sĩ từng bước vượt qua những vị trí phòng thủ, tiến sâu vào cứ điểm.
Cuối cùng, lực lượng ta làm chủ Him Lam.
Chiến thắng này có ý nghĩa rất lớn.
Nó chứng minh rằng những cứ điểm được tổ chức phòng thủ kiên cố của đối phương vẫn có thể bị đánh bại bằng quyết tâm, sự chuẩn bị và cách tổ chức chiến đấu phù hợp.
Đặc biệt, hình ảnh lá cờ “Quyết chiến, quyết thắng” được cắm trên cứ điểm Him Lam đã trở thành một biểu tượng của trận đánh mở màn.
Theo các tư liệu lịch sử, Trần Can là người chỉ huy bộ phận thọc sâu và thực hiện nhiệm vụ cắm lá cờ của Hồ Chủ tịch giao cho quân đội lên vị trí của địch.
Khoảnh khắc ấy không chỉ có ý nghĩa về mặt quân sự.
Nó còn thể hiện khí thế của cả một chiến dịch.
Một lá cờ được dựng lên giữa chiến trường trở thành dấu hiệu cho thấy một cứ điểm quan trọng đã bị đánh bại.
Và từ Him Lam, những trận đánh tiếp theo của Chiến dịch Điện Biên Phủ tiếp tục diễn ra.
Trần Can cùng đơn vị tiếp tục chiến đấu trong những ngày tháng vô cùng căng thẳng.
Ông không phải người duy nhất làm nên chiến thắng.
Phía sau ông là những người lính cùng chiến đấu.
Là những đơn vị pháo binh.
Là lực lượng công binh.
Là dân công hỏa tuyến.
Là thanh niên xung phong.
Là đồng bào các dân tộc vùng Tây Bắc.
Là hàng vạn người ở hậu phương ngày đêm vận chuyển lương thực, đạn dược và các nhu yếu phẩm phục vụ chiến trường.
Điện Biên Phủ vì thế là chiến thắng của cả một dân tộc.
Nhưng trong một chiến thắng lớn, những cá nhân tiêu biểu vẫn có ý nghĩa đặc biệt.
Họ trở thành những hình ảnh cụ thể để thế hệ sau hiểu được tinh thần của một thời đại.
Trần Can là một trong những hình ảnh như vậy.
Sau trận Him Lam, ông tiếp tục tham gia chiến đấu trong các đợt tiến công tiếp theo.
Đến những ngày cuối cùng của chiến dịch, cuộc chiến tại Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn quyết định.
Ngày 7 tháng 5 năm 1954, quân ta mở đợt tiến công cuối cùng.
Sau nhiều ngày chiến đấu, hệ thống phòng thủ của quân Pháp tại Điện Biên Phủ lần lượt bị phá vỡ.
Trần Can tiếp tục chỉ huy bộ đội chiến đấu.
Ông đã hy sinh vào đúng ngày 7 tháng 5 năm 1954, ngày chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi.
Ông ra đi khi mới 23 tuổi.
Tuổi đời ấy rất trẻ.
Nếu sinh ra trong một thời đại hòa bình, có lẽ một người 23 tuổi đang đứng trước rất nhiều lựa chọn: học tập, nghề nghiệp, gia đình và những ước mơ riêng.
Nhưng Trần Can và thế hệ của ông đã sống trong một hoàn cảnh khác.
Họ trưởng thành trong chiến tranh.
Những năm tháng tuổi trẻ của họ gắn với hành quân, học tập, chiến đấu và trách nhiệm với đất nước.
Điều khiến Trần Can được lịch sử ghi nhớ không phải chỉ vì ông đã tham gia một trận đánh lớn.
Đó còn là cách ông thực hiện nhiệm vụ trong những thời điểm có ý nghĩa quyết định.
Từ một người lính trẻ, ông trưởng thành qua thực tiễn.
Từ những trận đánh đầu tiên, ông dần trở thành người chỉ huy.
Và tại Him Lam, tên tuổi ông gắn với một trong những hình ảnh tiêu biểu nhất của ngày mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Sau chiến thắng, những đóng góp của Trần Can được Nhà nước ghi nhận.
Ông được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1956. Ông cũng từng được tặng các Huân chương Chiến công và hai lần được bình bầu là Chiến sĩ thi đua của Đại đoàn 312.
Nhưng khi nhìn lại câu chuyện của Trần Can, điều đáng nhớ nhất có lẽ không nằm ở những danh hiệu.
Điều đáng nhớ là hình ảnh một người trẻ đã trưởng thành trong thử thách và biết biến trách nhiệm được giao thành hành động cụ thể.
Một người trẻ tuổi nhưng không xem tuổi tác là giới hạn.
Một người chỉ huy nhưng luôn gắn mình với tập thể.
Một chiến sĩ giữa chiến trường nhưng vẫn giữ được sự quyết đoán trong những thời điểm khó khăn.
Chiến thắng Điện Biên Phủ đã đi vào lịch sử Việt Nam như một dấu mốc đặc biệt.
Ngày 7 tháng 5 năm 1954, chiến dịch kết thúc thắng lợi, tạo ra một bước ngoặt quan trọng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Nhưng mỗi khi nhắc đến chiến thắng ấy, chúng ta cũng nên nhớ rằng lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những quyết định ở cấp chiến lược.
Lịch sử còn được tạo nên từ hàng triệu hành động cụ thể của những con người bình thường.
Một người kéo pháo.
Một người mở đường.
Một người vận chuyển lương thực.
Một người làm liên lạc.
Một người giữ trận địa.
Một người dẫn đầu đồng đội.
Và có những người như Trần Can đã dành cả tuổi trẻ của mình cho một nhiệm vụ lớn hơn bản thân.
Hình ảnh lá cờ “Quyết chiến, quyết thắng” trên Him Lam vì thế không chỉ là một hình ảnh của chiến thắng.
Nó còn có thể được nhìn như biểu tượng của ý chí tiến lên khi đứng trước khó khăn.
Với người trẻ hôm nay, hoàn cảnh đã hoàn toàn khác.
Chúng ta không phải sống trong chiến tranh.
Nhưng mỗi thế hệ đều có những thử thách riêng.
Có người phải vượt qua sự thiếu tự tin.
Có người phải cố gắng trong học tập.
Có người phải học cách làm việc cùng tập thể.
Có người cần kiên trì theo đuổi một mục tiêu dù ban đầu chưa đạt kết quả như mong muốn.
Bài học từ Trần Can có thể bắt đầu từ những điều rất giản dị: được giao việc thì cố gắng hoàn thành, gặp khó khăn thì bình tĩnh tìm cách giải quyết, làm việc tập thể thì biết phối hợp và khi đạt được thành quả thì nhớ đến những người đã cùng mình cố gắng.
Hơn bảy mươi năm đã trôi qua kể từ ngày Điện Biên Phủ kết thúc.
Những chiến hào năm xưa đã trở thành những địa danh lịch sử.
Lá cờ trên Him Lam đã trở thành một phần ký ức của dân tộc.
Còn Trần Can vẫn được nhắc đến như một người chiến sĩ trẻ đã góp phần tạo nên một trong những dấu mốc lớn của lịch sử Việt Nam hiện đại.
Trần Can – người cắm lá cờ “Quyết chiến, quyết thắng” trên Him Lam – để lại cho các thế hệ sau câu chuyện về tuổi trẻ, trách nhiệm và lòng quyết tâm.
Và có lẽ điều đẹp nhất khi kể lại câu chuyện ấy hôm nay là để mỗi người trẻ hiểu rằng: tuổi trẻ có giá trị nhất khi biết mình đang sống vì điều gì, biết cố gắng cho mục tiêu của mình và biết biến những điều tốt đẹp trong suy nghĩ thành hành động cụ thể.


