TRẦN CAN – NGƯỜI CHỈ HUY KIÊN CƯỜNG TRÊN CHIẾN TRƯỜNG ĐIỆN BIÊN PHỦ
Trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp, trên chiến trường Điện Biên Phủ đã xuất hiện biết bao người lính trẻ với tuổi đời còn rất trẻ nhưng mang trong mình lòng yêu nước và ý chí chiến đấu phi thường. Một trong những người con ưu tú ấy là Anh hùng Trần Can – người chiến sĩ đã chiến đấu dũng cảm, mưu trí và hy sinh ngay trong ngày lịch sử 7 tháng 5 năm 1954.
Trần Can sinh năm 1931 tại xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Từ khi còn nhỏ, anh đã nuôi ước mơ được trở thành người lính, được cầm súng đánh giặc, cứu nước.
Khi trưởng thành, Trần Can nhiều lần viết đơn xin nhập ngũ. Anh đã ba lần viết đơn tình nguyện đi bộ đội, nhưng vì sức khỏe yếu nên chưa được chấp thuận. Không nản lòng, anh tiếp tục viết đơn lần thứ tư. Năm 1951, mong ước của chàng trai trẻ cuối cùng cũng trở thành hiện thực.
Từ ngày khoác lên mình bộ quân phục, Trần Can luôn thể hiện tinh thần chiến đấu dũng cảm, mưu trí và quyết đoán. Trong mỗi trận đánh, anh thường là người đi đầu, trực tiếp chỉ huy đồng đội vượt qua khó khăn, hiểm nguy. Dù đã hai lần bị thương, anh vẫn không rời vị trí, tiếp tục chiến đấu và chỉ huy đơn vị hoàn thành nhiệm vụ.
Đến năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu.
Trận đánh Him Lam – lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng”
Trong trận đánh Him Lam – trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ – Trần Can được giao một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng: chỉ huy tiểu đội thọc sâu vào cứ điểm, tiêu diệt sở chỉ huy của địch và cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” lên đồn Pháp.
Tiếng súng nổ vang giữa núi rừng Điện Biên.
Quân Pháp sử dụng hỏa lực mạnh để chống trả. Đạn từ các lô cốt liên tục bắn ra. Nhưng Trần Can vẫn bình tĩnh dẫn đầu tiểu đội vượt qua các lô cốt tiền duyên, tiến thẳng vào sở chỉ huy của địch.
Với tinh thần quyết tâm cao, anh chỉ huy bộ đội đánh thẳng vào trung tâm cứ điểm. Sau đó, Trần Can cùng đồng đội nhảy lên lô cốt và cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” lên vị trí cao nhất của đồn.
Lá cờ tung bay giữa khói lửa chiến trường như một lời khẳng định mạnh mẽ: quân đội ta quyết tâm chiến đấu đến cùng để giành thắng lợi.
Trần Can tiếp tục chỉ huy đồng đội tiêu diệt những tên lính Pháp còn lại trong hầm ngầm, bắt sống 25 tên địch và thu nhiều vũ khí.
Giành giật từng tấc đất ở điểm cao 507
Sau chiến thắng Him Lam, Trần Can tiếp tục cùng đồng đội chiến đấu ở những trận đánh vô cùng ác liệt.
Tại điểm cao 507, anh dẫn đầu tiểu đội xông lên đánh chiếm vị trí quan trọng. Quân Pháp liên tục dùng hỏa lực mạnh để phản kích và tìm cách chiếm lại trận địa.
Trận chiến diễn ra vô cùng quyết liệt. Hai bên giành giật từng tấc đất.
Trần Can cùng đồng đội kiên cường giữ trận địa và đánh bại liên tiếp bốn đợt phản kích của quân Pháp.
Đến đợt phản kích thứ năm, quân Pháp ném lựu đạn tới tấp rồi tổ chức xung phong. Trần Can bình tĩnh nhặt những quả lựu đạn của địch ném trở lại, sau đó chỉ huy bộ đội vượt lên, đánh giáp lá cà.
Cán bộ đại đội lần lượt bị thương và hy sinh. Trần Can cũng bị thương, nhưng anh vẫn không rời trận địa. Anh thay cán bộ chỉ huy, tiếp tục tổ chức và động viên đồng đội chiến đấu suốt đêm.
Người chỉ huy trong giờ phút cuối cùng
Sáng hôm sau, dù bản thân bị thương, Trần Can vẫn tập trung những thương binh nhẹ, động viên anh em, chấn chỉnh đội hình và củng cố trận địa.
Quân Pháp lại mở một đợt phản kích dữ dội nhằm đánh bật quân ta, mở đường tiến vào Mường Thanh.
Trần Can tiếp tục chỉ huy đơn vị chiến đấu.
Anh bình tĩnh tổ chức lực lượng, kiên quyết giữ vững trận địa, đánh tan những đợt tiến công của địch và tạo điều kiện cho các đơn vị tiến vào Mường Thanh.
Nhưng trong trận chiến cuối cùng ấy, Trần Can đã anh dũng hy sinh.
Đó là sáng ngày 7 tháng 5 năm 1954 – đúng ngày quân ta giành thắng lợi hoàn toàn trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Anh ra đi khi tuổi đời mới chỉ 23 tuổi.
Khi hy sinh, Trần Can là Đại đội phó bộ binh thuộc Trung đoàn 209, Đại đoàn 312, là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Anh được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và được ghi nhận là một trong những tấm gương tiêu biểu của chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Hơn bảy mươi năm đã trôi qua, nhưng câu chuyện về Trần Can vẫn còn nguyên giá trị.
Đó là câu chuyện về một chàng trai từng nhiều lần bị từ chối vì sức khỏe nhưng không từ bỏ ước mơ được cầm súng bảo vệ Tổ quốc. Đó là câu chuyện về một người lính dù bị thương vẫn kiên cường chiến đấu, dù đồng đội hy sinh vẫn đứng lên thay họ chỉ huy trận đánh.
Và đặc biệt, đó là câu chuyện về một người con Nghệ An đã gửi lại tuổi xuân của mình trên mảnh đất Điện Biên lịch sử.
Trần Can đã hy sinh, nhưng tinh thần “Quyết chiến, Quyết thắng” mà anh và đồng đội đã chiến đấu để bảo vệ sẽ mãi mãi được ghi nhớ.
Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 đã trở thành một mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc. Những người lính như Trần Can đã góp phần làm nên chiến thắng ấy bằng lòng yêu nước, sự quả cảm và sự hy sinh cao cả.
Nhắc nhớ về Trần Can hôm nay không chỉ là nhắc về một người anh hùng, mà còn là để thế hệ trẻ hiểu hơn về giá trị của hòa bình, biết trân trọng cuộc sống hiện tại và sống có trách nhiệm hơn với quê hương, đất nước.
Tên tuổi Trần Can sẽ mãi được khắc ghi trong lịch sử – như một đóa hoa đẹp của “thời hoa lửa”, đã nở rực rỡ giữa chiến trường Điện Biên và bất tử cùng non sông đất nước.



