Trần Can – Người chiến sĩ kiên cường trong Chiến dịch Điện Biên Phủ

Trần Can (1931–7/5/1954) là một quân nhân của Quân đội Nhân dân Việt Nam, quê xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Ông là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam và đã anh dũng hy sinh trong những ngày cuối cùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Sau này, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Trần Can là Đại đội phó bộ binh thuộc Trung đoàn 209, Đại đoàn 312. Ngay từ trận mở màn tại đồi Him Lam, ông đã thể hiện tinh thần chiến đấu dũng cảm, mưu trí. Được giao chỉ huy một tiểu đội đánh thọc sâu vào sở chỉ huy địch, mặc dù phải đối mặt với hỏa lực dữ dội, Trần Can vẫn dẫn đầu đơn vị vượt qua các lô cốt tiền duyên, tiến thẳng vào sở chỉ huy và cắm cờ lên lô cốt. Ông tiếp tục chỉ huy bộ đội tiêu diệt lực lượng địch trong hầm ngầm, bắt sống 25 tên và thu nhiều vũ khí.

Tại trận đánh điểm cao 507, Trần Can tiếp tục thể hiện tinh thần chiến đấu kiên cường. Ông dẫn đầu tiểu đội tiến công, chiếm giữ mỏm cột cờ và cùng đồng đội chống trả nhiều đợt phản kích quyết liệt của quân Pháp. Trong đợt phản kích thứ năm, dù bị thương và đơn vị chịu nhiều thương vong, ông vẫn không rời trận địa mà tiếp tục chỉ huy bộ đội chiến đấu.

Sáng hôm sau, Trần Can tập hợp những thương binh nhẹ, động viên cán bộ, chiến sĩ, chấn chỉnh tổ chức và củng cố trận địa. Khi quân Pháp tiếp tục mở cuộc phản kích nhằm giành lại vị trí chiến lược, ông vẫn bình tĩnh chỉ huy đơn vị anh dũng chống trả, giữ vững trận địa, góp phần tạo điều kiện cho quân ta tiến vào trung tâm Mường Thanh.

Ngày 7/5/1954, đúng ngày quân ta giành thắng lợi quyết định tại Điện Biên Phủ, Trần Can đã anh dũng hy sinh. Sự hy sinh của ông là biểu tượng cho lòng yêu nước, ý chí chiến đấu kiên cường và tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” của những người lính Điện Biên.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, Trần Can được tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Nhì, hạng Ba; 2 Huân chương Chiến công hạng Nhất, hai lần được bầu là Chiến sĩ thi đua của Đại đoàn và được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tên tuổi Trần Can ngày nay vẫn được nhắc nhớ qua những công trình mang tên ông, như đường phố và trường học tại Điện Biên Phủ và thành phố Đà Nẵng. Cuộc đời và sự hy sinh của ông góp phần làm nên bản anh hùng ca bất diệt của Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, đồng thời trở thành tấm gương sáng về lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh cao cả vì độc lập, tự do của Tổ quốc.