TRẦN CAN – NGƯỜI TIỂU ĐỘI TRƯỞNG CẮM LÁ CỜ QUYẾT CHIẾN QUYẾT THẮNG TRÊN CỨ ĐIỂM HIM LAM

Trần Can sinh năm 1931 tại xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Từ nhỏ, chàng trai quê Nghệ An đã có một mong muốn giản dị nhưng mãnh liệt: được trở thành người lính, được cầm súng chiến đấu cho đất nước. Ba lần anh tình nguyện nhập ngũ nhưng đều bị từ chối vì sức khỏe không bảo đảm. Mãi đến lần thứ tư, nguyện vọng của anh mới được chấp nhận.

Từ ngày khoác áo lính, Trần Can nhanh chóng thể hiện sự gan dạ, mưu trí và tinh thần trách nhiệm. Trong những trận chiến ác liệt, anh thường là người dẫn đầu đơn vị, luôn tìm cách hoàn thành nhiệm vụ dù phải đối mặt với hiểm nguy. Sau quá trình huấn luyện, chỉnh huấn và củng cố lực lượng, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312 của Trần Can bước vào những chiến dịch lớn của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Năm 1952, đơn vị tham gia Chiến dịch Tây Bắc. Trong trận đánh tại bản Hoa, Trần Can làm nhiệm vụ xung kích. Khi có lệnh tiến công, anh nhanh chóng cùng tiểu đội vượt qua cửa mở, dùng thủ pháo tiêu diệt một ụ súng rồi tiếp tục phát triển vào bên trong. Khi các chiến sĩ trong tiểu đội lần lượt thương vong, Trần Can không lùi bước mà chủ động tập hợp hai chiến sĩ của đơn vị khác thành một tổ chiến đấu mới. Anh dẫn đầu tổ này tiếp tục tiến công, tiêu diệt thêm nhiều ụ súng, đánh thẳng vào sở chỉ huy địch, bắt sống 22 tên và thu nhiều vũ khí.

Những chiến công ấy giúp Trần Can trưởng thành nhanh chóng trong chiến đấu. Nhưng thử thách lớn nhất đối với anh vẫn còn ở phía trước.

Cuối năm 1953, quân đội Việt Nam chuẩn bị mở Chiến dịch Điện Biên Phủ. Đơn vị của Trần Can được giao nhiệm vụ tham gia đánh cứ điểm Him Lam – một trong những vị trí phòng thủ quan trọng của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Him Lam được quân Pháp xây dựng thành một cụm cứ điểm kiên cố, có nhiều lô cốt, hỏa điểm, hàng rào dây thép gai và bãi mìn. Những công sự được bố trí liên hoàn, có thể yểm trợ cho nhau bằng hỏa lực. Muốn đánh chiếm nơi này, quân ta phải nghiên cứu rất kỹ hệ thống phòng thủ của đối phương.

Trong những ngày chuẩn bị, bộ đội liên tục trinh sát thực địa. Ban ngày quan sát từ xa, ban đêm tìm cách tiếp cận trận địa. Địch cũng phát hiện ý đồ của quân ta và liên tục tổ chức tuần tra, phá các tuyến hào xuất phát, dùng pháo binh, máy bay và xe cơ giới ngăn cản quá trình chuẩn bị tiến công.

Có những đêm, chiến sĩ phải gỡ từng quả mìn, đào từng đoạn hào dưới ánh pháo sáng và hỏa lực của địch. Nhưng những khó khăn ấy không thể ngăn quân ta chuẩn bị cho trận đánh.

Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, pháo binh Việt Nam bắt đầu nã đạn vào Him Lam.

Tiếng pháo dội xuống cứ điểm.

Mặt đất rung chuyển.

Khói bụi phủ kín trận địa.

Sau đợt pháo kích, các đơn vị bộ binh bắt đầu tiến lên.

Ở một hướng tiến công, những chiến sĩ xung kích phải vượt qua hàng rào dây thép gai và các bãi mìn để mở cửa vào cứ điểm. Hỏa lực địch từ các lô cốt liên tục bắn ra. Các chiến sĩ bộc phá lần lượt tiến lên dưới làn đạn.

Trần Can chỉ huy tiểu đội của mình nhanh chóng vượt qua cửa mở và chiếm lô cốt đầu cầu. Không cho đối phương có thời gian củng cố, anh tiếp tục dẫn một tổ đánh vào các lô cốt bên trong.

Một lô cốt cố thủ có hỏa lực mạnh chặn đường tiến của quân ta.

Trần Can lập tức tìm cách đánh vào phía sau.

Một tổ chiến sĩ được lệnh dùng thủ pháo tiến vòng ra phía sau lô cốt, trong khi một bộ phận khác bắn nghi binh phía trước để thu hút hỏa lực địch. Những quả thủ pháo liên tiếp được ném vào công sự.

Hỏa lực trong lô cốt im bặt.

Chớp thời cơ, Trần Can cùng đồng đội nhanh chóng tiến lên.

Rồi một khoảnh khắc đặc biệt diễn ra.

Trần Can nhảy lên khỏi giao thông hào và cắm lá cờ “Quyết chiến quyết thắng” của Chủ tịch Hồ Chí Minh trao tặng lên nóc lô cốt địch.

Lá cờ tung lên giữa khói lửa Him Lam.

Đó là một trong những hình ảnh biểu tượng của trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Nhìn thấy lá cờ, các chiến sĩ phía sau càng có thêm động lực tiến lên. Trần Can tiếp tục chỉ huy bộ đội đánh vào bên trong các công sự, bắt sống một sĩ quan lê dương cùng nhiều binh lính địch.

Nhưng Him Lam vẫn chưa hoàn toàn bị khuất phục.

Quân Pháp tiếp tục chống cự tại nhiều ổ đề kháng. Hỏa lực của chúng quét sát mặt đất, ngăn chặn hướng tiến của bộ đội Việt Nam.

Một chiến sĩ được giao nhiệm vụ mang bộc phá đánh vào hầm ngầm của địch. Anh vừa tiến lên thì trúng đạn ngã xuống. Nhưng sau đó, người chiến sĩ lại gượng dậy, chờ thời cơ rồi tiếp tục bò về phía mục tiêu.

Bộc phá phát nổ.

Hầm ngầm bị phá hủy.

Các vị trí phòng thủ của quân Pháp lần lượt bị đánh chiếm.

Him Lam – một trong những cứ điểm mạnh của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ – cuối cùng bị quân ta tiêu diệt.

Nhưng với Trần Can, trận chiến vẫn chưa kết thúc.

Trong những ngày tiếp theo của Chiến dịch Điện Biên Phủ, anh tiếp tục cùng đồng đội chiến đấu tại khu trung tâm Mường Thanh. Tại điểm cao 507, Trần Can dẫn đầu tiểu đội xông lên chiếm giữ vị trí quan trọng. Quân Pháp liên tục tổ chức phản kích nhằm giành lại trận địa.

Các cuộc giằng co diễn ra quyết liệt.

Địch hết đợt này đến đợt khác tràn lên.

Trần Can cùng đồng đội kiên quyết giữ trận địa và đánh bật nhiều đợt phản kích. Trong một đợt tiến công, anh bị thương, nhiều cán bộ chỉ huy của đơn vị cũng thương vong. Nhưng Trần Can vẫn ở lại, tiếp tục tổ chức chiến đấu và thay thế cán bộ chỉ huy đơn vị.

Sau một đêm chiến đấu, anh tập trung những thương binh nhẹ, động viên anh em, củng cố lại trận địa và chuẩn bị đối phó với những đợt phản kích tiếp theo.

Địch vẫn không từ bỏ. Quân Pháp cố tìm cách đẩy quân ta ra khỏi vị trí, bảo vệ cửa ngõ tiến vào trung tâm Mường Thanh.

Trần Can tiếp tục chỉ huy đơn vị chiến đấu.

Cho đến sáng ngày 7 tháng 5 năm 1954.

Đó là ngày cuối cùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Quân đội Việt Nam mở cuộc tổng công kích vào trung tâm tập đoàn cứ điểm. Các đơn vị đồng loạt tiến về sở chỉ huy của tướng Đờ Cát.

Trần Can cùng đồng đội cũng tiến vào trận đánh cuối cùng.

Trong cuộc chiến đấu ấy, người tiểu đội trưởng quê Nghệ An đã hy sinh.

Anh không kịp chứng kiến khoảnh khắc lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc sở chỉ huy của quân Pháp.

Nhưng những gì Trần Can và đồng đội đã làm trong suốt chiến dịch đã góp phần tạo nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.

Từ một chàng trai nhiều lần bị từ chối nhập ngũ vì sức khỏe, Trần Can đã trở thành một người lính dũng cảm, một cán bộ chỉ huy kiên cường trên chiến