Trận chiến giữ cửa Đông – Thành cổ Quảng Trị

Trận chiến giữ cửa Đông – Thành cổ Quảng Trị

(Chuyện kể của một chiến sỹ giữ thành cổ)

Chiều ngày 21/7/1972, mưa pháo bắt đầu dội xuống Thành cổ Quảng Trị. Không phải từng loạt, mà là một bức tường lửa, từng đợt pháo “bão táp” từ hải quân và không quân Mỹ trùm kín toàn bộ khu thành chỉ rộng hơn 2.000 mét vuông. Đất đá tung lên, cây cối bị san bằng, tường thành rung chuyển như muốn đổ sụp.

Trong một căn hầm phía cửa Đông, đại đội trưởng Nguyễn Văn Hòa của Trung đoàn 48 (Sư đoàn 320) đang cùng tiểu đội rà soát lại vị trí chiến đấu. Lệnh của cấp trên rất rõ: “Giữ bằng mọi giá – không cho địch vượt qua sông Thạch Hãn để chiếm lại Thành cổ.”

1. Trước giờ nổ súng

Buổi tối, mưa pháo tạm ngớt. Bộ đội tranh thủ san hầm, bới tìm lại vũ khí bị vùi, chia nhau những hớp nước đầy bùn đất. Đêm đen không trăng, chỉ có ánh hỏa châu trắng xanh treo lơ lửng trên trời.

Một chiến sĩ trẻ- Lâm, 18 tuổi – khẽ hỏi: “Anh Hòa ơi, mai mình có trụ nổi không?”

Hòa nhìn cậu, cười nhẹ: “Cậu chỉ việc bám súng. Thành còn thì mình còn.”

Câu nói đó sau này được Lâm nhắc lại suốt đời.

2. Cuộc tấn công lúc rạng sáng

Khoảng 4 giờ sáng, tiếng động cơ ầm ì từ phía nam sông Thạch Hãn. Địch dùng xuồng máy, thiết giáp đổ bộ, định vượt sông đánh thốc vào cửa Đông.

Pháo hiệu bắn lên. Cả đại đội đồng loạt nổ súng. Súng B40, B41, đại liên 12,7mm gầm lên. Tiếng nổ dội vào tường thành cổ, âm vọng như sấm.

Một chiếc xuồng địch bốc cháy, rồi chiếc thứ hai. Nhưng chúng vẫn tràn sang. Đến 6 giờ sáng, một mũi quân dù của địch đã lọt được vào sát chân tường thành.

Hòa quát lớn: “Bám sát cửa Đông! Lựu đạn – đánh gần!”

Chiến sĩ Lâm cùng đồng đội lao lên, ném liên tiếp từng quả lựu đạn xuống giao thông hào địch vừa đào. Đất đá, khói bụi mịt mù. Hai bên giằng giật từng mét đất.

3. Trưa - khi trận chiến lên đến cao điểm

Địch gọi pháo hạm từ ngoài biển bắn vào. Mặt đất rung lên, từng đoạn tường thành hàng trăm năm tuổi sụp đổ. Khói bụi phủ mù cả bầu trời.

Thương vong ngày càng lớn. Y tá chiến trường phải chui xuống giao thông hào để băng bó cho từng người.

Hòa cũng bị mảnh pháo sượt qua vai, máu thấm ướt áo. Nhưng ông vẫn bám chốt.

Lúc 13 giờ, địch dồn lực đánh thốc lên một lần nữa. Hơn 40 quân dù tìm cách phá cửa Đông. Lâm bị sức ép pháo nổ ngay cạnh, tai ù đi, nhưng vẫn gượng đứng dậy, kê súng AK bắn đến viên đạn cuối cùng.

Khi băng đạn hết, cậu quay sang Hòa: “Em còn lựu đạn!”; “Giữ lại, để đánh khi địch vào gần.”

Hai người nhìn nhau, không nói, nhưng họ đều hiểu – có thể đây là những phút cuối.

4. Sự phản kích cuối cùng

Đúng lúc cửa Đông tưởng như không giữ được nữa, hỏa lực chi viện từ đơn vị bạn – Trung đoàn 95 – bắn áp chế mạnh vào đội hình địch từ phía Đông Bắc. Bộ đội ta từ trong Thành cổ đồng loạt hô xung phong.

Quân địch bị đánh úp bất ngờ, đội hình rối loạn, buộc phải lùi về mép sông.

Chiều xuống, trận đánh kết thúc. Thành cổ vẫn đứng vững.

Nhưng khi kiểm quân, tiểu đội của Hòa chỉ còn lại chưa đến nửa. Lâm nằm lại ngay bên chân tường, tay vẫn nắm chặt khẩu AK.

Hòa lặng người, phủ tấm tăng lên thân thể cậu: “Cậu yên tâm… Thành còn, chúng tôi giữ được rồi.”

5. Ý nghĩa của trận chiến

Đây chỉ là một trong hàng trăm trận trong 81 ngày đêm đỏ lửa ở Thành cổ Quảng Trị năm 1972. Mỗi mét đất nơi đây thấm đầy máu của hàng vạn chiến sĩ – những người đã bảo vệ từng viên gạch, từng tấc tường thành trước sự tàn phá khủng khiếp của không quân và pháo binh Mỹ. “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.”