TRẦN CỪ – LẤY THÂN MÌNH LẤP LỖ CHÂU MAI, MỞ ĐƯỜNG CHO CHIẾN THẮNG ĐÔNG KHÊ

Trong lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, có những chiến công đã trở thành biểu tượng của tinh thần quyết tử vì Tổ quốc. Đó là những khoảnh khắc mà người chiến sĩ, trước làn đạn dữ dội của quân thù, đã lựa chọn lấy chính thân mình làm lá chắn để đồng đội tiến lên. Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Trần Cừ là một trong những người như thế.

Trong trận Đông Khê mở màn Chiến dịch Biên giới năm 1950, khi hỏa lực từ hầm ngầm của quân Pháp chặn đứng mũi tiến công, Trần Cừ đã lao lên, dùng chính cơ thể mình bịt lỗ châu mai, tạo thời cơ cho đồng đội tiêu diệt cứ điểm. Ông ngã xuống khi mới 30 tuổi, nhưng hành động ấy đã trở thành một biểu tượng bất tử của lòng dũng cảm và tinh thần hy sinh quên mình.

TỪ NGƯỜI THANH NIÊN LẬP THẠCH ĐẾN NGƯỜI ĐẠI ĐỘI TRƯỞNG DẠN DÀY TRẬN MẠC

Trần Cừ sinh năm 1920 tại xã Đức Bắc, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phú, nay thuộc xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ.

Ngày 19-8-1945, đúng vào những ngày Cách mạng Tháng Tám giành thắng lợi, Trần Cừ gia nhập lực lượng vũ trang.

Từ đó, cuộc đời ông gắn liền với chiến trường Việt Bắc.

Trong những năm đầu kháng chiến, Trần Cừ tham gia nhiều trận đánh, trực tiếp đối đầu với các lực lượng Pháp và Nhật, từng bước trưởng thành từ một người lính thành cán bộ chỉ huy.

Chiến tranh tôi luyện ông trong gian khó.

Mỗi trận đánh là một lần thử lửa.

Mỗi lần vượt qua hiểm nguy lại khiến bản lĩnh người chiến sĩ thêm vững vàng.

Đến năm 1950, Trần Cừ đã trở thành Đại đội trưởng Đại đội 336, Trung đoàn 209 – một đơn vị chủ công được giao nhiệm vụ quan trọng trong trận Đông Khê.

ĐÔNG KHÊ – CÁNH CỬA MỞ ĐẦU CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI

Năm 1950, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước sang một giai đoạn mới.

Quân đội ta quyết định mở Chiến dịch Biên giới, nhằm tiêu diệt một bộ phận sinh lực quân Pháp, khai thông tuyến biên giới, phá thế bao vây và tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc kháng chiến phát triển.

Đông Khê được lựa chọn làm mục tiêu mở màn.

Đây là một cứ điểm quan trọng trong hệ thống phòng thủ của quân Pháp trên đường số 4.

Muốn mở được cánh cửa Biên giới, phải đánh được Đông Khê.

Trung đoàn 209 được giao nhiệm vụ tiến công.

Trong đội hình ấy, Đại đội 336 do Trần Cừ chỉ huy là một trong những đơn vị chủ công.

Ngay từ khi trận đánh bắt đầu, quân ta lần lượt đánh chiếm các vị trí vòng ngoài rồi từng bước tiến sâu vào trung tâm cứ điểm.

Nhưng quân Pháp chống trả quyết liệt.

Hệ thống lô cốt, hầm ngầm và hỏa lực dày đặc khiến bước tiến của bộ đội gặp rất nhiều khó khăn.

MỆNH LỆNH PHẢI KẾT THÚC TRẬN ĐÁNH TRƯỚC KHI TRỜI SÁNG

Đến rạng sáng 17-9-1950, nhiệm vụ của Đại đội 336 vẫn chưa hoàn thành.

Thời gian trở nên đặc biệt khẩn cấp.

Nếu để trời sáng, quân Pháp có thể sử dụng máy bay và hỏa lực tăng cường, khiến tình hình trở nên bất lợi hơn.

Trần Cừ quyết định phải đánh nhanh vào khu vực trung tâm.

Ông trực tiếp chỉ huy đại đội xông thẳng vào hầm chỉ huy của quân Pháp.

Trước sức tiến công mạnh mẽ của quân ta, đối phương buộc phải rút xuống hầm ngầm cố thủ.

Nhưng từ bên trong, hỏa lực vẫn bắn ra dữ dội.

Đạn quét ngang cửa mở.

Bộ đội không thể tiến lên.

Trong cuộc chiến ấy, Trần Cừ cũng bị thương ở chân.

Nhưng ông không rời trận địa.

Người Đại đội trưởng hiểu rất rõ: nếu không dập được hỏa điểm này, cả mũi tiến công có thể bị chặn đứng.

LẤY THÂN MÌNH BỊT LỖ CHÂU MAI

Trần Cừ ra lệnh tập trung hỏa lực vào hầm ngầm.

Ông trực tiếp ném lựu đạn vào bên trong.

Nhưng quân Pháp vẫn tiếp tục bắn qua lỗ châu mai.

Đồng đội phía sau đang chờ cơ hội xông lên.

Không còn thời gian.

Không còn con đường nào khác.

Trần Cừ lao tới.

Và trong khoảnh khắc quyết định ấy, người Đại đội trưởng đã dùng chính thân mình chắn lỗ châu mai.

Hỏa lực đối phương tạm thời bị ngăn lại.

Đồng đội lập tức xông lên.

Bộc phá được đưa tới.

Hầm ngầm bị đánh sập.

Quân Pháp bên trong bị tiêu diệt.

Đông Khê bị quân ta làm chủ.

Nhưng Trần Cừ đã hy sinh.

Ông ngã xuống ngay trong trận mở màn của Chiến dịch Biên giới, khi tuổi đời mới 30.

MỘT SỰ HY SINH MỞ RA THẾ CHIẾN LƯỢC MỚI

Chiến thắng Đông Khê có ý nghĩa đặc biệt.

Nó phá vỡ một mắt xích quan trọng trong hệ thống phòng thủ của quân Pháp trên đường số 4, tạo điều kiện cho quân ta phát triển chiến dịch và đẩy đối phương vào thế bị động.

Sau Đông Khê, Chiến dịch Biên giới tiếp tục giành những thắng lợi lớn.

Thế và lực của cuộc kháng chiến được nâng lên.

Con đường biên giới được khai thông.

Quân đội ta từng bước trưởng thành về tổ chức, chỉ huy và khả năng tác chiến tập trung.

Trong bước chuyển lớn ấy có máu của rất nhiều cán bộ, chiến sĩ.

Và trong số họ có Trần Cừ.

Người Đại đội trưởng đã không sống để chứng kiến toàn bộ kết quả của chiến dịch.

Nhưng hành động của ông tại Đông Khê đã góp phần trực tiếp mở đường cho thắng lợi.

MỘT NGƯỜI CHỈ HUY ĐI ĐẦU

Điều khiến câu chuyện về Trần Cừ trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở hành động lấy thân mình bịt lỗ châu mai.

Trước đó, ông đã là một người chỉ huy luôn có mặt ở nơi nguy hiểm nhất.

Bị thương vẫn tiếp tục chỉ huy.

Hỏa lực địch càng dữ dội, ông càng tiến về phía trước.

Khi đồng đội bị chặn lại, ông lựa chọn hy sinh chính mình để mở đường.

Đó là phẩm chất của một người cán bộ chiến đấu hiểu rằng:

người chỉ huy không chỉ ra mệnh lệnh, mà phải là người sẵn sàng chịu phần nguy hiểm lớn nhất.

Chính tinh thần ấy đã tạo nên uy tín và sức mạnh của những đơn vị chủ lực trong những năm đầu kháng chiến.

NGƯỜI ANH HÙNG CỦA TRẬN MỞ MÀN

Sau khi hy sinh, những chiến công của Trần Cừ được Nhà nước ghi nhận.

Ngày 22-9-1952, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh truy tặng ông Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.

Đến ngày 31-8-1955, Trần Cừ được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhưng vượt lên trên mọi phần thưởng, tên tuổi Trần Cừ đã gắn với một hình ảnh không thể phai mờ:

người Đại đội trưởng lấy thân mình chắn lỗ châu mai ở Đông Khê.

Đó là một hành động chỉ diễn ra trong vài giây.

Nhưng những giây ấy đã trở thành bất tử.

THÂN NGƯỜI NGÃ XUỐNG – CON ĐƯỜNG CHIẾN THẮNG MỞ RA

Trong chiến tranh, đôi khi cả một trận đánh có thể bị chặn lại bởi một hỏa điểm.

Và cũng có lúc, chỉ cần một người dám bước lên phía trước, cục diện có thể thay đổi.

Trần Cừ là người đã bước lên như thế.

Ông không chọn lùi lại vì bị thương.

Không chờ người khác nhận phần nguy hiểm.

Không để đồng đội tiếp tục nằm dưới hỏa lực đối phương.

Ông lao lên.

Lấy thân mình làm lá chắn.

Và bằng sự hy sinh ấy, ông giúp đồng đội tiến lên hoàn thành nhiệm vụ.

Trần Cừ ngã xuống trước khi trời sáng ở Đông Khê, nhưng chính từ buổi sáng ấy, một cánh cửa lớn của Chiến dịch Biên giới đã được mở ra.

Hơn bảy thập niên trôi qua, tiếng súng Đông Khê đã lùi vào lịch sử.

Nhưng hình ảnh người Đại đội trưởng tuổi 30 vẫn còn đó.

Một người lính.

Một người chỉ huy.

Một thân người chắn trước lỗ châu mai.

Phía sau ông là đồng đội.

Phía trước là quân thù.

Và cao hơn tất cả là nhiệm vụ phải hoàn thành.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Trần Cừ đã lựa chọn đặt Tổ quốc và đồng đội lên trên chính sinh mạng mình. Bởi vậy, dù cuộc đời chỉ kéo dài ba mươi năm, tên tuổi ông vẫn sống mãi cùng chiến thắng Đông Khê và bản anh hùng ca của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.