TRẦN CỪ – NGƯỜI ĐẠI ĐỘI TRƯỞNG NGÃ XUỐNG Ở ĐÔNG KHÊ

Trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, khi lực lượng vũ trang cách mạng còn non trẻ nhưng tràn đầy ý chí, nhiều con người đã ngã xuống để mở đường cho những chiến thắng mang tính bước ngoặt. Trần Cừ – Đại đội trưởng Đại đội 336, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312 – là một trong những người như thế, gắn tên mình với trận mở màn quan trọng của Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950.

Trần Cừ sinh năm 1920 tại xã Đức Bắc, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phú (nay thuộc tỉnh Phú Thọ). Ông tham gia cách mạng từ rất sớm và chính thức nhập ngũ vào ngày 19 tháng 8 năm 1945, ngay trong thời điểm Cách mạng Tháng Tám thành công. Từ đó, ông gắn bó trọn đời với quân ngũ, trải qua nhiều trận đánh ở chiến trường Việt Bắc trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp.

Trong quá trình chiến đấu, Trần Cừ từng tham gia nhiều trận đánh lớn nhỏ, đối đầu trực tiếp với quân đội Pháp trong điều kiện vô cùng thiếu thốn về vũ khí và trang bị. Tuy vậy, bằng tinh thần mưu trí, gan dạ và quyết tâm cao độ, ông cùng đơn vị đã lập nhiều chiến công, góp phần củng cố thế trận kháng chiến ở vùng căn cứ địa Việt Bắc.

Năm 1950, khi Chiến dịch Biên giới được mở màn, Trần Cừ giữ cương vị Đại đội trưởng Đại đội 336 thuộc Trung đoàn 209 – một trong những đơn vị chủ công tham gia trận đánh then chốt tại cứ điểm Đông Khê. Đây là trận đánh mở đầu có ý nghĩa chiến lược, nhằm phá vỡ tuyến phòng thủ của quân Pháp trên đường số 4.

Trong suốt quá trình tiến công, đại đội của ông đã chiến đấu quyết liệt, từng bước chiếm lĩnh các vị trí vòng ngoài rồi tiến sâu vào trung tâm cứ điểm. Quân Pháp chống trả dữ dội bằng hỏa lực mạnh, khiến trận đánh kéo dài và trở nên vô cùng ác liệt. Khi nhiệm vụ chưa hoàn thành, Trần Cừ đã trực tiếp chỉ huy đơn vị tiến công vào khu vực hầm chỉ huy của đối phương.

Trong thời khắc quyết định, dù đã bị thương ở chân, ông vẫn giữ vững tinh thần chỉ huy, tiếp tục thúc đẩy lực lượng tấn công. Để mở đường cho đồng đội tiến lên giữa hỏa lực dày đặc, ông đã chiến đấu đến cùng và hy sinh ngay trong trận đánh. Sự hy sinh của Trần Cừ trở thành một trong những hình ảnh tiêu biểu về tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn đầu kháng chiến.

Ngay sau đó, đơn vị tiếp tục chiến đấu, đánh sập hầm cố thủ của quân Pháp và giành thắng lợi tại Đông Khê – trận mở màn quan trọng của Chiến dịch Biên giới 1950, tạo tiền đề cho những thắng lợi lớn hơn trong cuộc kháng chiến chống Pháp.

Ghi nhận những cống hiến và sự hy sinh anh dũng đó, Trần Cừ được Nhà nước truy tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Quân công và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Cuộc đời Trần Cừ là biểu tượng của thế hệ cán bộ, chiến sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam – những người đã trưởng thành từ gian khó, chiến đấu trong điều kiện thiếu thốn nhưng vẫn làm nên những chiến công mang tầm chiến lược.

Tên tuổi ông gắn liền với trận Đông Khê lịch sử, nơi mà sự hy sinh của người đại đội trưởng đã góp phần mở ra cánh cửa thắng lợi cho cả một chiến dịch, và khắc sâu vào lịch sử dân tộc hình ảnh người lính “quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”.