TRẬN CƯỜNG TẬP ĐỒN PHỦ THÔNG (25/7/1948)

Đồn Phủ Thông thuộc thị trấn Phủ Thông, cách thị xã Bắc Kạn 19 km về phía Bắc - Đông Bắc. Khi đánh chiếm Bắc Kạn năm 1947, quân Pháp xây dựng đồn Phủ Thông để bảo vệ thị xã Bắc Kạn, từ phía Bắc, giữ liên lạc với thổ phỉ ở Chợ Rã, uy hiếp Na Rì từ phía Tây và bảo vệ Quốc lộ số 3. Do án ngữ vị trí quan trọng nên đồn Phủ Thông như một mũi dùi cắm vào lòng Việt Bắc, là mục tiêu chủ yếu của Chiến dịch Đường số 3, diễn ra từ 25/7/1948 - 12/8/1948.

Tổng chỉ huy Võ Nguyên Giáp giao nhiệm vụ cho Bộ Tổng tham mưu nghiên cứu tìm cách đánh, tiêu diệt cứ điểm kiên cố này. Tổng Tham mưu trưởng Hoàng Văn Thái quyết định sử dụng Tiểu đoàn 11 của Bộ được tăng cường 1 đại đội của Trung đoàn 72 và 1 đại đội pháo binh thuộc Tiểu đoàn 410 của tỉnh Bắc Kạn. Lấy Tiểu đoàn 11 để nghiên cứu cách đánh cường tập và chọn ngọn đồi gần ngã ba Phú Minh (Đại Từ) làm thao trường cho bộ đội huấn luyện. Đồng chí Vũ Yên, tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 11 cùng tổ trinh sát đi nghiên cứu đồn Phủ Thông rồi về đắp trên đồi Phú Minh một đồn như đồn Phủ Thông và luyện tập nhiều ngày cách đánh một đồn kiên cố.

Sau 1 thời gian chuẩn bị, đến 19 giờ ngày 25/7/1948 pháo của ta đồng loạt nổ súng bắn dồn dập vào các mục tiêu làm đổ một số nhà, tường rào, phá một phần lô cốt địch, sau đó bộ đội ta xung phong, có chỗ phải dùng thang vượt qua hàng rào. Quân địch chống trả điên cuồng. Cuộc chiến đấu giằng co quyết liệt, có lúc phải đánh giáp la cà. Đến 23 giờ trận đánh kết thúc, ta đã tiêu diệt và làm bị thương 100 tên (chiếm 3/4 quân số của địch ở trong đồn) thu nhiều vũ khí.

Trong tổng kết trận Cường Tập Phủ Thông, Tổng chỉ huy Võ Nguyên Giáp đã biểu dương tinh thần chiến đấu kiên cường, dũng cảm của Tiểu đoàn 11 và tặng Tiểu đoàn Danh hiệu “Tiểu đoàn Phủ Thông” và đánh giá: “Chiến thắng Phủ Thông là trận đầu tiên bộ đội ta tiêu diệt đại đội tăng cường, tinh nhuệ của Pháp, phòng ngự với công sự vững chắc. Chiến thắng đã mang lại niềm tin, kinh nghiệm và có cống hiến lớn lao cho bộ đội ta tiến lên con đường công kiên, đặc biệt là trong chiến dịch Biên giới và trong chiến dịch Điện Biên Phủ, trong cả ba mươi năm kháng chiến”.