Trần Đại Nghĩa - Niềm tự hào của trí tuệ Việt Nam
Tác phẩm tái hiện cuộc đời tài hoa và lòng yêu nước sắt son của Giáo sư Trần Đại Nghĩa – người đã từ bỏ cuộc sống giàu sang tại Pháp để theo Bác Hồ về nước kháng chiến. Ông là linh hồn của ngành công nghiệp quốc phòng non trẻ, người đã chế tạo thành công những loại vũ khí "huyền thoại" như Bazooka, SKZ, góp phần quyết định vào những thắng lợi vang dội của quân đội ta trước các thế lực thực dân, đế quốc.
Trong dòng chảy hào hùng của lịch sử dân tộc, có những con người mà trí tuệ của họ đã trở thành vũ khí sắc bén bảo vệ Tổ quốc. Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa chính là biểu tượng cho trí tuệ Việt Nam trong thế kỷ XX – một nhà bác học đã dành trọn cuộc đời cho lý tưởng độc lập dân tộc.
Sinh ra trong một gia đình nhà giáo nghèo tại Vĩnh Long, ngay từ nhỏ Phạm Quang Lễ đã bộc lộ tư chất thông minh và ý chí học tập phi thường. Năm 1935, ông sang Pháp du học và xuất sắc nhận cùng lúc nhiều bằng kỹ sư và cử nhân toán học. Giữa kinh đô ánh sáng, dù có sự nghiệp rạng rỡ và thu nhập cao, nhưng trái tim ông luôn hướng về quê hương đang lầm than dưới gót giày thực dân.
Bước ngoặt lớn nhất cuộc đời ông là cuộc gặp gỡ với Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Paris năm 1946. Nghe theo tiếng gọi của non sông, ông đã từ bỏ tất cả để theo Bác về nước. Chính tại chiến khu Việt Bắc, Bác Hồ đã đặt cho ông cái tên Trần Đại Nghĩa với lời gửi gắm: "Dùng đại nghĩa để thắng hung tàn".
Trong điều kiện thiếu thốn trăm bề của núi rừng chiến khu, với những công cụ thô sơ, Giáo sư Trần Đại Nghĩa cùng các cộng sự đã ngày đêm nghiên cứu. Kết quả là sự ra đời của súng Bazooka – loại vũ khí có sức xuyên phá kinh khủng, lần đầu tiên xuất hiện tại Việt Nam, đánh bại các loại xe tăng hiện đại của thực dân Pháp trong chiến dịch Thu - Đông 1947. Tiếp sau đó là súng không giật SKZ, bom bay... những vũ khí làm quân thù phải khiếp sợ và thán phục.
Cuộc đời của Trần Đại Nghĩa không chỉ là những con số, những bản vẽ kỹ thuật khô khan, mà là bài ca về sự hy sinh thầm lặng. Ông đã chứng minh rằng: khi trí tuệ đỉnh cao của nhân loại kết hợp với lòng yêu nước nồng nàn, nó sẽ tạo ra sức mạnh vô song. Tấm gương của ông là bài học quý báu cho thế hệ trẻ hôm nay về tinh thần tự học, ý chí vượt khó và trách nhiệm của người trí thức đối với sự phồn vinh của đất nước.



