Trần Đăng
NGƯỜI VĂN NGHỆ BINH THỨ NHẤT ĐỔ MÁU Ở CHIẾN TRƯỜNG
Trên số Xuân năm 1950, Báo Vệ quốc quân (tiền thân của Báo Quân đội nhân dân ngày nay) đã trân trọng ghi dòng chữ đầy tự hào: “Trần Đăng là người văn nghệ binh thứ nhất đã đổ máu ở chiến trường”.
Trần Đăng là tác giả của những thiên phóng sự, bút ký chiến trường nổi tiếng như “Trận phố Ràng”, “Một lần tới Thủ đô”, “Một cuộc chuẩn bị” đã ngã xuống khi mới 28 tuổi, đúng vào thời điểm cây bút của anh đang “đương đà sắc mạnh, đương hứa hẹn nhiều triển vọng”.Liệt sĩ, nhà văn, nhà báo Trần Đăng là minh chứng sinh động cho lớp lớp văn nghệ sĩ đã đi theo tiếng gọi của Tổ quốc, hòa mình vào phong trào “Văn hóa hóa kháng chiến, kháng chiến hóa văn hóa” đã trở thành kim chỉ nam của văn nghệ thời điểm ấy. Ở Trần Đăng, đời chiến đấu và đời cầm bút quyện thành một “tác phẩm lớn”, một “bài học đẹp” cho nhiều thế hệ sau này.Không chỉ Trần Đăng, lịch sử văn nghệ kháng chiến còn ghi lại những tên tuổi rực sáng đã viết tiếp bằng chính máu của mình bản hùng ca của văn hóa Việt Nam trong chiến tranh giải phóng dân tộc:- Nhà văn Nam Cao mất năm 1951 tại vùng địch hậu ở Ninh Bình, khi đó mới 36 tuổi.- Nhạc sĩ Hoàng Việt hy sinh năm 1967 tại chiến trường.- Nhà thơ Lê Anh Xuân (Ca Lê Hiến) hy sinh ngày 21/5/1968 tại ấp Phước Quảng, xã Phước Lợi, huyện Cần Đước, Long An trong đợt 2 chiến dịch Mậu Thân.- Nhà văn Nguyễn Thi (Nguyễn Hoàng Ca) hy sinh năm 1968 tại chân cầu Chữ Y, Sài Gòn, trong Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân.- Nhà văn Dương Thị Xuân Quý hy sinh năm 1969 tại Quảng Nam trên đường công tác.- Nhà văn Chu Cẩm Phong (Trần Tiến) hy sinh năm 1971 tại chiến trường Quảng Nam.- Nhà thơ Nguyễn Mỹ hy sinh năm 1971 tại chiến trường Khu V.- Nghệ sĩ Tống Văn Quang hy sinh trong trận giải phóng đảo Song Tử Tây ngày 14/4/1975, chỉ ít ngày trước khi miền Nam hoàn toàn giải phóng...Còn nữa những văn nghệ sĩ chiến sĩ đã bước vào cuộc chiến bằng trái tim nghệ sĩ và ngã xuống như những người lính thực thụ. Máu của họ đã tưới đỏ từng trang viết, từng khúc hát, để hôm nay những giá trị tinh thần ấy vẫn ngân vang, soi chiếu và nâng đỡ tâm hồn các thế hệ Việt Nam.



