Trần Đăng với “Trận Phố Ràng” 3

Xung kích dàn hàng ngang, trong một rãnh nước cạn, sau mấy cây gỗ mục cách đồn 100 thước. Bước tiến ào ạt, địch đã tỉnh lại. Những tia lửa loe lóe dưới nóc lô cốt số 1. Từng luồng khói theo nhau phụt xuống chân hàng rào. Lửa chỉ còn âm ỉ trên đồn địch. Ống

bơ một dãy dài tắp, lấp lánh trắng, trên mũi ngọn tre hàng rào tua tủa. Những mái nhà còn chen chúc, nhô trên dãy tường trình, có một hàng lỗ châu mai đen ngòm cách từng khoảng đều đặn. Những đống gạch, tre gỗ nhấp nhô như mấy cái lò gạch hoang đều nhau”.

Từng là người lính nhưng cách sau mấy chục năm, tìm hiểu lịch sử trận đánh qua sách, báo, qua nghe kể chuyện, chúng tôi mới hiểu hình ảnh “ống bơ một dãy dài tắp, lấp lánh trắng, trên mũi ngọn tre hàng rào tua tủa” là “một đi không trở lại” trong chiến tranh: Hồi ấy, lính Pháp được quân đội Mỹ cung cấp sữa. Dùng hết sữa, theo lệnh chỉ huy, chúng tập hợp những chiếc ống bơ lại, lấy dây thép xuyên qua rồi mắc trên “hàng rào” để phòng, chống đột nhập (ống bơ sẽ phát ra tiếng kêu khi chạm người hoặc vật).

Những chi tiết thật như đời sống, từ cách xưng hô, cách trả lời đến hành động đều rõ ra chỉ ở trận đánh ấy, thời điểm ấy mới có: “Một đội viên sấp ngửa vừa qua cổng, sấn ngay đến một người nằm dưới đất, mặt mũi, quần áo nhọ nhem quát: “Sao mày không hàng ngay hở?”. Người nằm dưới đất ngồi dậy: “Tao ở 120, mày ở 122 còn hàng, hàng cái gì?” và đổi giọng rên rỉ: “Tải thương đâu?”. Tức nhầm lẫn quân ta là quân địch, chi tiết này cho thấy trang phục bộ đội chưa chính quy. Cách miêu tả sự hy sinh của một cán bộ cũng như thật, không cường điệu, không lên gân hay bi lụy hóa: “Xác trung đội trưởng Bính cũng còn trên nhà số 5, nằm nghiêng, một tay vẫn nắm chặt chuôi kiếm. Thân thể anh đã cứng, lạnh ngắt hơi sương, mắt nhắm như ngủ say”. Người liệt sĩ chỉ huy ấy khi được đưa lên cáng, “giữa cái tới tấp thu dọn chiến trường những tiếng cười rú, một trăm thứ chuyện kể vội lấy được... thì một đội viên chạy lại nhìn hỏi trống không một câu ngớ ngẩn: Anh Bính biết là lấy được đồn rồi chứ nhỉ?”. Một câu hỏi như bao câu hỏi khác, đúng là có phần “ngớ ngẩn” nhưng nói lên rất nhiều: Sự hy sinh của người Vệ quốc quân trở nên bình thường như bao việc đời thường khác. Thì ra người lính coi cái chết nhẹ như lông hồng. Đó lại là điều vô cùng vĩ đại ở họ: Đem cuộc sống mình dâng hiến cho Tổ quốc một cách tuyệt đối!