Trận đánh mở màn của đặc công Đắc Lắc
Trận đánh mở màn của đặc công Đắc Lắc
Năm nào cũng vậy, đúng chiều Ba mươi Tết, vợ chồng Đại tá Phan Công Thí, nguyên Chủ nhiệm Chính trị Bộ CHQS tỉnh Đắc Lắc, lại cùng nhau dạo bước chợ hoa Xuân trên trục đường Trường Chinh, TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắc Lắc...
QĐND - Năm nào cũng vậy, đúng chiều Ba mươi Tết, vợ chồng Đại tá Phan Công Thí, nguyên Chủ nhiệm Chính trị Bộ CHQS tỉnh Đắc Lắc, lại cùng nhau dạo bước chợ hoa Xuân trên trục đường Trường Chinh, TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắc Lắc. Trước giải phóng, khu vực chợ hoa từng là đường băng sân bay quân sự của địch. Nơi đây, ngày 4-1-1968, đơn vị do ông Thí chỉ huy đã có trận đánh để đời, ghi dấu ấn đậm nét về lực lượng đặc công Đắc Lắc.Gần nửa thế kỷ trước, với ý định tổ chức những trận đánh nhỏ, vừa và sâu vào hậu cứ địch ở thị xã Buôn Ma Thuột, ngày 7-11-1967, Bộ tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên quyết định thành lập Tiểu đoàn Đặc công thuộc Tỉnh đội Đắc Lắc do đồng chí Trần Kim Chung là Tiểu đoàn trưởng, Phan Công Thí-Chính trị viên, Trương Trừ-Tham mưu trưởng. Ngay sau ngày thành lập, tiểu đoàn được cấp trên giao nhiệm vụ khẩn trương chuẩn bị, tổ chức lực lượng tập kích vào sân bay quân sự Buôn Ma Thuột và nhà tỉnh trưởng Đắc Lắc nhằm tiêu hao, tiêu diệt một bộ phận sinh lực, phương tiện chiến tranh quan trọng của địch để “ra mắt” và phối hợp chiến trường tiến tới Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.
Sơ đồ diễn biến trận đánh sân bay quân sự Buôn Ma Thuột.Quá trình trinh sát thực địa, Ban chỉ huy Tiểu đoàn nhận thấy nổi lên một số khó khăn khi phải hành quân, tiếp cận sân bay qua nhiều địa hình trống trải, đồi núi, suối nước, nương rẫy, buôn làng, cụm dân cư, các cơ quan ngụy quyền nơi quân địch thường xuyên tuần tra, kiểm soát và phục kích; sân bay rất rộng nên công tác hiệp đồng, giải quyết chiến trường của ta sẽ không thuận lợi. Nhưng cũng do sân bay khá dài và rộng nên việc kiểm soát của địch vào ban đêm cũng có phần hạn chế. Hơn nữa lâu nay sân bay chỉ bị ta dùng hỏa lực pháo kích, chưa sử dụng xung lực lần nào nên địch khá chủ quan, khi bị đánh bất ngờ chúng sẽ không kịp trở tay đối phó. Đảng ủy, Ban chỉ huy Tiểu đoàn nhận định, với khí thế phấn khởi nô nức lập công, ý chí quyết tâm cao và trình độ kỹ, chiến thuật được rèn luyện qua thực tế chiến đấu, nhất định ta sẽ giành thắng lợi.Tiểu đoàn quyết định sử dụng Đại đội 310 (tiền thân là Đại đội 2, Tiểu đoàn Đặc công 407, Quân khu 5, đơn vị đã chiến đấu độc lập nhiều trận, từng lập công xuất sắc trên chiến trường Tây Nguyên) do Ban chỉ huy Tiểu đoàn chỉ huy chung, đồng chí Nguyễn Xuân Hứa-Đại đội trưởng và đồng chí Trần Cam-Chính trị viên chỉ huy trực tiếp. Đại đội 310 được tăng cường hai khẩu cối 82mm, chia thành 5 tổ, bí mật luồn sâu, đột kích mạnh vào sân bay nhằm tiêu hao, tiêu diệt, phá hủy phương tiện chiến tranh của địch.
Đại tá Phan Công Thí bên các kỷ vật thời quân ngũ.Hoàn tất mọi công tác chuẩn bị, sáng sớm 3-1-1968, từ khu căn cứ phía nam thị xã, Đại đội 310 nhận lệnh hành quân. Đến 20 giờ cùng ngày, đơn vị bí mật tiếp cận mục tiêu, từng bước khắc phục vật cản, các tổ bắt đầu đột nhập sân bay theo phương án hiệp đồng. Thi thoảng lại có một chiếc xe bọc thép và một chiếc xe Jeep của địch tuần tiễu qua, tuy nhiên chúng đều không phát hiện lực lượng của ta.Đúng 0 giờ 5 phút ngày 4-1, sau tiếng pháo hiệu, lợi dụng hỏa lực của hai khẩu cối 82mm đang bắn chế áp rất hiệu quả vào trận địa pháo của địch và phía tây bắc sân bay, các tổ đặc công nhanh chóng thọc sâu. Tổ 1 dưới sự chỉ huy của Trung đội trưởng Phạm Quang Trù lập tức đánh vào dãy nhà bên trái, tiêu diệt lô cốt nằm cạnh cửa mở, sau đó phát triển đánh dãy nhà lính không quân ngụy, thọc sâu đánh vào khu vực nhà chỉ huy. Tổ 2 do đồng chí Nguyễn Thiện Thuật, Trung đội trưởng chỉ huy phát triển sang bên trái diệt hai dãy nhà, lô cốt cổng chính, dãy nhà lính không quân, dãy nhà chỉ huy. Tổ 3 do đồng chí Dư Ngọc Thuyền, Trung đội phó chỉ huy thọc sâu đánh khu để máy bay. Hai khẩu B40 của tổ 4, dưới sự chỉ huy của Trung đội trưởng Hoàng Văn Hải cũng kiềm chế hiệu quả hỏa lực địch ở khu vực cửa mở. Tổ 5 do Trung đội trưởng Nguyễn Quốc Vinh phụ trách làm lực lượng dự bị, canh giữ cửa mở.Trận đánh diễn ra theo đúng phương án đã hiệp đồng. Sân bay Buôn Ma Thuột cháy sáng rực một góc trời thị xã. Ở các khu vực, mục tiêu bị ta tấn công, địch hoàn toàn bị động, không kịp trở tay, ta làm chủ hoàn toàn trận đánh. Sau 30 phút chiến đấu, ta tiêu diệt được 73 tên địch (có 53 tên Mỹ), phá hủy 15 máy bay (có 4 máy bay trinh sát L19), đánh sập nhiều nhà lính, phá hủy nhiều xe vận tải, kho tàng, làm thiệt hại nặng trận địa pháo của địch, sân bay Buôn Ma Thuột bị tê liệt. Lợi dụng lúc địch hỗn loạn, ta bí mật vượt qua Đường 14, về khu tập kết an toàn tuyệt đối.Cũng đêm hôm đó, một mũi khác của tiểu đoàn do Đại đội 308 đảm nhiệm đã bí mật đột nhập, tấn công nhà tên tỉnh trưởng Đắc Lắc, tuy nhiên do tên này nhanh chân chạy xuống đường hầm nên đặc công chỉ tiêu diệt được lực lượng lính canh, sau đó phải rút lui vì địch cho quân đến ứng cứu.Trận đánh sân bay quân sự Buôn Ma Thuột là trận đánh mở màn, lần đầu tiên LLVT tỉnh Đắc Lắc sử dụng xung lực đánh sâu vào hậu cứ địch có công sự phòng thủ vững chắc, tuần tra cẩn mật, có nhiều cứ điểm vây quanh. Trận đánh có ý nghĩa lớn cả về chính trị và quân sự, tạo khí thế phấn khởi cho toàn đơn vị, thúc đẩy phong trào đấu tranh chính trị, binh vận tại thị xã, gây tác động tinh thần đến binh lính địch.
Sơ đồ diễn biến trận đánh sân bay quân sự Buôn Ma Thuột.Quá trình trinh sát thực địa, Ban chỉ huy Tiểu đoàn nhận thấy nổi lên một số khó khăn khi phải hành quân, tiếp cận sân bay qua nhiều địa hình trống trải, đồi núi, suối nước, nương rẫy, buôn làng, cụm dân cư, các cơ quan ngụy quyền nơi quân địch thường xuyên tuần tra, kiểm soát và phục kích; sân bay rất rộng nên công tác hiệp đồng, giải quyết chiến trường của ta sẽ không thuận lợi. Nhưng cũng do sân bay khá dài và rộng nên việc kiểm soát của địch vào ban đêm cũng có phần hạn chế. Hơn nữa lâu nay sân bay chỉ bị ta dùng hỏa lực pháo kích, chưa sử dụng xung lực lần nào nên địch khá chủ quan, khi bị đánh bất ngờ chúng sẽ không kịp trở tay đối phó. Đảng ủy, Ban chỉ huy Tiểu đoàn nhận định, với khí thế phấn khởi nô nức lập công, ý chí quyết tâm cao và trình độ kỹ, chiến thuật được rèn luyện qua thực tế chiến đấu, nhất định ta sẽ giành thắng lợi.Tiểu đoàn quyết định sử dụng Đại đội 310 (tiền thân là Đại đội 2, Tiểu đoàn Đặc công 407, Quân khu 5, đơn vị đã chiến đấu độc lập nhiều trận, từng lập công xuất sắc trên chiến trường Tây Nguyên) do Ban chỉ huy Tiểu đoàn chỉ huy chung, đồng chí Nguyễn Xuân Hứa-Đại đội trưởng và đồng chí Trần Cam-Chính trị viên chỉ huy trực tiếp. Đại đội 310 được tăng cường hai khẩu cối 82mm, chia thành 5 tổ, bí mật luồn sâu, đột kích mạnh vào sân bay nhằm tiêu hao, tiêu diệt, phá hủy phương tiện chiến tranh của địch.Đại tá Phan Công Thí bên các kỷ vật thời quân ngũ.Hoàn tất mọi công tác chuẩn bị, sáng sớm 3-1-1968, từ khu căn cứ phía nam thị xã, Đại đội 310 nhận lệnh hành quân. Đến 20 giờ cùng ngày, đơn vị bí mật tiếp cận mục tiêu, từng bước khắc phục vật cản, các tổ bắt đầu đột nhập sân bay theo phương án hiệp đồng. Thi thoảng lại có một chiếc xe bọc thép và một chiếc xe Jeep của địch tuần tiễu qua, tuy nhiên chúng đều không phát hiện lực lượng của ta.Đúng 0 giờ 5 phút ngày 4-1, sau tiếng pháo hiệu, lợi dụng hỏa lực của hai khẩu cối 82mm đang bắn chế áp rất hiệu quả vào trận địa pháo của địch và phía tây bắc sân bay, các tổ đặc công nhanh chóng thọc sâu. Tổ 1 dưới sự chỉ huy của Trung đội trưởng Phạm Quang Trù lập tức đánh vào dãy nhà bên trái, tiêu diệt lô cốt nằm cạnh cửa mở, sau đó phát triển đánh dãy nhà lính không quân ngụy, thọc sâu đánh vào khu vực nhà chỉ huy. Tổ 2 do đồng chí Nguyễn Thiện Thuật, Trung đội trưởng chỉ huy phát triển sang bên trái diệt hai dãy nhà, lô cốt cổng chính, dãy nhà lính không quân, dãy nhà chỉ huy. Tổ 3 do đồng chí Dư Ngọc Thuyền, Trung đội phó chỉ huy thọc sâu đánh khu để máy bay. Hai khẩu B40 của tổ 4, dưới sự chỉ huy của Trung đội trưởng Hoàng Văn Hải cũng kiềm chế hiệu quả hỏa lực địch ở khu vực cửa mở. Tổ 5 do Trung đội trưởng Nguyễn Quốc Vinh phụ trách làm lực lượng dự bị, canh giữ cửa mở.Trận đánh diễn ra theo đúng phương án đã hiệp đồng. Sân bay Buôn Ma Thuột cháy sáng rực một góc trời thị xã. Ở các khu vực, mục tiêu bị ta tấn công, địch hoàn toàn bị động, không kịp trở tay, ta làm chủ hoàn toàn trận đánh. Sau 30 phút chiến đấu, ta tiêu diệt được 73 tên địch (có 53 tên Mỹ), phá hủy 15 máy bay (có 4 máy bay trinh sát L19), đánh sập nhiều nhà lính, phá hủy nhiều xe vận tải, kho tàng, làm thiệt hại nặng trận địa pháo của địch, sân bay Buôn Ma Thuột bị tê liệt. Lợi dụng lúc địch hỗn loạn, ta bí mật vượt qua Đường 14, về khu tập kết an toàn tuyệt đối.Cũng đêm hôm đó, một mũi khác của tiểu đoàn do Đại đội 308 đảm nhiệm đã bí mật đột nhập, tấn công nhà tên tỉnh trưởng Đắc Lắc, tuy nhiên do tên này nhanh chân chạy xuống đường hầm nên đặc công chỉ tiêu diệt được lực lượng lính canh, sau đó phải rút lui vì địch cho quân đến ứng cứu.Trận đánh sân bay quân sự Buôn Ma Thuột là trận đánh mở màn, lần đầu tiên LLVT tỉnh Đắc Lắc sử dụng xung lực đánh sâu vào hậu cứ địch có công sự phòng thủ vững chắc, tuần tra cẩn mật, có nhiều cứ điểm vây quanh. Trận đánh có ý nghĩa lớn cả về chính trị và quân sự, tạo khí thế phấn khởi cho toàn đơn vị, thúc đẩy phong trào đấu tranh chính trị, binh vận tại thị xã, gây tác động tinh thần đến binh lính địch.
