Trận đánh rạng sáng ngày 12 tháng 7 là ký ức khắc sâu nhất trong đời lính của Xoan
Tuổi 20 của Xoan tại Vị Xuyên không có hoa lá, chỉ có những cơn mưa pháo kéo dài hàng giờ đồng hồ. Trong hầm đá chật hẹp ngoằn ngoèo bám sâu vào lòng núi, không khí lúc nào cũng đặc quánh khói đạn và thiếu oxy trầm trọng. Đơn vị của Xoan bám trụ ngay sát vách địch, thế trận "cài răng lược" khiến ranh giới sống chết chỉ tính bằng gang tay.
Trận đánh rạng sáng ngày 12 tháng 7 là ký ức khắc sâu nhất trong đời lính của Xoan. Địch mở đợt oanh tạc dồn dập nhằm chiếm lại mỏm đá Cốc Nghè và đồi Hang Dơi. Tiếng pháo vừa dứt, hàng đoàn quân đông đặc tràn lên. Tiểu đội bị mất liên lạc với tuyến sau, khẩu đội trưởng hy sinh, Xoan lập tức nhoài người lên mâm pháo đại liên, vừa gạt lớp bụi đá vôi bám đầy mắt vừa xả từng băng đạn đè bẹp mũi tiến công của địch. Dù mảnh pháo văng găm vào mạn sườn làm máu ướt đẫm áo đệt kim, Xoan vẫn kiên quyết không rời trận địa, nén đau ôm gặt quả lựu đạn chày cuối cùng để chặn bước xe thiết giáp.
Tiếng hô "Sống bám đá đánh địch, chết hóa đá bất tử!" của các chiến sĩ Vị Xuyên vang lên giữa ngàn mây biên giới, trở thành điểm tựa tinh thần thép giúp Xoan và đồng đội giữ vững điểm cao suốt ba ngày đêm giằng co.
Nhiều năm tháng qua đi, chiến trường xưa nay đã xanh cọ phủ màu tươi mới, nhưng trên cơ thể ông Hoàng Ngọc Xoan vẫn còn mang những vệt sẹo mưa bom lửa đạn. Mỗi lần trở lại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên, thắp hương cho những đồng đội mãi mãi ở lại tuổi 20, ông Xoan lại lặng người nhớ về một thời tuổi trẻ rực lửa – thời mà máu và mồ hôi của thế hệ ông đã hòa vào đá núi để giữ yên cõi cõi biên thùy.



