TRẬN ĐÁNH THẦM LẶNG GIỮA LÒNG ĐÔ THỊ MẬU THÂN 1968
Lịch sử chiến tranh không chỉ ghi dấu bằng những trận đấu súng trực diện, mà còn được viết nên bởi những cuộc cân não thầm lặng nhưng đầy nghẹt thở ngay trong lòng thành phố Đà Nẵng. Mạch truyện của những ngày Tết Mậu Thân lịch sử ấy là minh chứng hùng hồn cho sự mưu trí và lòng quả cảm vô song của lòng dân cách mạng.Mọi việc được kích hoạt từ đầu tháng Chạp năm Đinh Mùi. Nhận mệnh lệnh đặc biệt, tôi đóng giả người về quê đám giỗ, mang theo giỏ bánh ngọt, hương đèn và mấy gói mì ông Phật mua ở chợ Mới rồi lên bến xe chợ Cồn để về Điện Phước, băng đồng qua Gò Nổi. Tại đây, chúng tôi được các đồng chí Võ Bá Huân, Trần Thận truyền đạt chủ trương Tổng công kích, và được các anh Kim Thanh, Trương Văn Thận, Võ Kế giao nhiệm vụ. Tổ an ninh Quận Nhất của chúng tôi dưới sự phụ trách của anh Nguyễn Bá Cư (Hồng Tư) lập tức bắt tay vào xây dựng cơ sở, chuẩn bị điểm giấu vũ khí. Nhiệm vụ của tôi còn là đưa chị Nguyễn Thị Thanh (Huệ) ra nội đô lót đường trước để chuẩn bị cho kế hoạch diệt tên Thêm cảnh sát ác ôn ở đường Trần Kế Xương.Về lại nội thành, tôi bố trí chị Huệ ở tại căn hẻm nhỏ đường Hoàng Diệu của gia đình. Để giữ an toàn trong đường dây của đồng chí Cam, chị Huệ được chuyển đến tiệm uốn tóc Tân Dung đóng vai người giúp việc trước khi sang Trần Kế Xương. Không lâu sau, anh Kim Thanh cũng ra trú ẩn tại nhà tôi để chuẩn bị chiến dịch. Cận Tết, mạng lưới gia đình gồm tôi, em trai Nguyễn Văn Sanh và chị dâu Trần Thị Mai tiếp tục xây dựng thêm cơ sở tại nhà anh Lê Thanh Hồng ở đường Thống Nhất. Chiều 23 tháng Chạp, anh Kim Thanh được bí mật chuyển sang nhà anh Hồng để đảm bảo an toàn và tổ chức các cuộc họp tác chiến quan trọng.Đêm giao thừa, thành phố mang vẻ bình yên giả tạo. Khoảng 8 giờ tối, tôi mang hương đèn giả vờ đi cúng giao thừa để làm nhiệm vụ kiểm tra ngọn đèn hột vịt ở ngã ba Chu Văn An – Hoàng Diệu. Thấy ánh đèn đỏ phát ra từ chiếc bàn con có đòn bánh tét – ám hiệu của sự an toàn, tôi bọc qua ngã Giếng Bộp đến nhà anh Thanh Hồng báo cáo rồi về nhà chờ đợi. Đúng giờ khắc giao thừa, tiếng pháo nổ vang cũng là lúc tiếng súng và đại pháo rền vang từ hướng Quân đoàn và sân bay Đà Nẵng tấn công vào các căn cứ địch.Tuy nhiên, sáng mồng Một Tết, tình thế đảo chiều khi địch lệnh thiết quân luật toàn thành phố. Súng đạn, quân cảnh dã chiến phong tỏa các ngả đường. Nghe ngóng tin tức từ những người ở chùa Tỉnh hội chạy về, tôi bàng hoàng biết cuộc Tổng tiến công đã bị trục trặc. Đến chạng vạng tối mồng Hai, em trai Nguyễn Văn Sanh trong vỏ bọc lính quân y ngụy mới về đến nhà. Ba chị em lập tức bàn tính và quyết định dàn xếp một đám tang giả từ một gia đình cơ sở để giải vây cho cán bộ.Sáng mồng Bốn Tết, tôi và anh Kim Thanh mặc đồ tang, ngồi chịu tang bên quan tài. Chiếc xe tang chầm chậm lăn bánh vượt qua các trạm gác Ngã ba Cai Lang, Ngã ba Huế, Ngã tư Hòa Cầm trong sự căng thẳng tột độ. Nhờ sự bình tĩnh, đoàn xe vượt qua sự khám xét qua loa của địch. Đến Thanh Quýt, hai anh em lập tức tách đoàn, theo đường sắt lánh về Điện Phước an toàn.Cuộc đấu trí khép lại với những nốt trầm đầy hy sinh. Sáng mồng Sáu Tết, tôi quay lại Đà Nẵng thì nghe tin em trai Nguyễn Văn Sanh đã bị bắt xuống ty Gia Long và đày ra Côn Đảo 5 năm. Em tôi bị lộ phù hiệu quân y trên ngực áo khi đang dùng xe Honda chở anh Hà Kỳ Ngộ từ đường Độc Lập đến đường Phạm Phú Thứ. Lúc tôi đang hoang mang, may nhờ bà Xã Diễn vờ cắt rau khoai cạnh hè lên tiếng mật báo có tụi mật vụ đang chờ sẵn, tôi mới kịp trốn ra bến xe về lại Điện Phước. Đến tháng 7 năm 1969, khi ra lại Đà Nẵng, tôi bị bắt giam vào Kho Đạn hơn 3 năm.Dù anh Kim Thanh đã hy sinh trong một đợt công tác sau này, nhưng ký ức về chuyến xe tang ngày Tết năm ấy vẫn mãi là biểu tượng của tinh thần thép, sống mãi cùng thời gian mỗi độ xuân về.
