TRẬN ĐÁNH TÒA ĐẠI SỨ MỸ - "TÒA NHÀ TRẮNG PHƯƠNG ĐÔNG"

Trong đêm 30 rạng sáng mùng 1 Tết Mậu Thân 1968, lực lượng Biệt động Sài Gòn với chưa đầy một trăm chiến sĩ đã đồng loạt tiến công năm mục tiêu chiến lược được xem là bất khả xâm phạm của Mỹ và chính quyền Sài Gòn: Dinh Độc Lập, Bộ Tổng tham mưu, Bộ Tư lệnh Hải quân, Đài Phát thanh Sài Gòn và Tòa Đại sứ Mỹ. Trong đó, trận đánh vào Tòa Đại sứ Mỹ, nơi được ví như "Tòa Nhà Trắng ở phương Đông" đã trở thành tiếng vang lớn nhất, gây chấn động dư luận quốc tế. Đội cảm tử mang phiên hiệu D5, đặt dưới sự lãnh đạo của Chi bộ Hồ Chí Minh, gồm 17 chiến sĩ do Ngô Văn Vân làm chỉ huy trưởng kiêm bí thư chi bộ, cùng Út Nhỏ giữ vai trò phó bí thư. Đúng 2 giờ 45 phút rạng sáng, cả đội ngồi trên ba chiếc xe du lịch tiến đến từ hướng đường Mạc Đĩnh Chi, áp sát Tòa Đại sứ. Ngay khi xe vừa dừng, những loạt đạn AK đã dội thẳng vào cổng chính, trong khi một tổ khác dùng bộc phá đánh sập một mảng tường rào để mở đường tiến vào bên trong.

Chỉ trong 15 phút chiến đấu, quân ta đã chiếm được đến tầng ba của tòa nhà, khống chế cả hai cổng ra vào, bắt giữ tù binh và thu được nhiều vũ khí, đồng thời đẩy lùi nhiều đợt phản kích của lực lượng quân cảnh Mỹ được điều đến ứng cứu. Trận chiến kéo dài suốt sáu giờ đồng hồ, cho đến khi lực lượng lính dù Mỹ đổ bộ bằng trực thăng xuống nóc tòa nhà mới có thể giành lại quyền kiểm soát. Toàn bộ 17 chiến sĩ của đội D5 đều thương vong trong trận đánh, chỉ một người sống sót và bị bắt làm tù binh suốt bảy năm sau đó. Vì tính chất hoạt động bí mật, các chiến sĩ khi ấy đều mang bí danh, không khai báo tên thật, quê quán để bảo đảm an toàn nếu bị bắt. Điều này khiến việc xác minh danh tính, lập hồ sơ công nhận liệt sĩ cho họ kéo dài suốt nhiều thập niên sau chiến tranh. Trận đánh vào Tòa Đại sứ Mỹ, dù không đạt được mục tiêu quân sự lâu dài, đã giáng một đòn tâm lý mạnh mẽ vào ý chí của Mỹ, trở thành một trong những hình ảnh biểu tượng nhất của cuộc Tổng tiến công Xuân Mậu Thân 1968.