Trận Đông Bộ Đầu – cuộc phản công thần tốc
Ngày 29/1/1258, quân Trần phản công Đông Bộ Đầu. Trần Thái Tông và thái tử Trần Hoảng trực tiếp chỉ huy. Quân Mông Cổ bị đánh bật khỏi Thăng Long và phải rút chạy về phía Bắc.
Sau khoảng thời gian ngắn rút khỏi Thăng Long, quân Trần đã chuyển sang phản công.
Theo Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Trần Thái Tông và thái tử Trần Hoảng trực tiếp chỉ huy quân thủy bộ tiến ngược sông Hồng về Thăng Long. Mục tiêu là đánh vào nơi quân Mông Cổ tập trung lực lượng ở Đông Bộ Đầu.
Trận đánh diễn ra bất ngờ. Quân Mông Cổ không kịp chuẩn bị đầy đủ, đội hình nhanh chóng rối loạn. Các nguồn sử liệu mô tả quân địch phải tháo chạy khỏi Thăng Long.
Điều đáng chú ý là chiến thắng Đông Bộ Đầu diễn ra chỉ ít ngày sau khi quân Mông Cổ chiếm được kinh thành.
Như vậy, việc rút khỏi Thăng Long không đồng nghĩa với thất bại. Nhà Trần đã biến một tình thế tưởng như nguy hiểm thành cơ hội phản công.
Trần Thái Tông đóng vai trò tổng chỉ huy. Thái tử Trần Hoảng cũng trực tiếp tham gia trận đánh, qua đó chứng minh khả năng và tinh thần của người sẽ kế vị.
Sau Đông Bộ Đầu, quân Mông Cổ rút về phía Vân Nam. Trên đường rút, chúng còn bị quân dân địa phương ở Quy Hóa đánh chặn.
Chiến thắng Đông Bộ Đầu trở thành trận quyết chiến quyết định kết thúc cuộc xâm lược năm 1258.
