Trần Đức Thông: Người chỉ huy trên boong tàu HQ-604

Có những người lính hy sinh giữa chiến trường. Nhưng cũng có những người chỉ huy đứng lại đến giây phút cuối cùng để bảo vệ những người lính của mình. Trung tá Trần Đức Thông là một người như thế – người chỉ huy cao nhất của lực lượng Việt Nam tại Gạc Ma ngày 14/3/1988.

Trần Đức Thông (1944–1988) quê ở xã Minh Hòa, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình. Ông nhập ngũ năm 1962, từng tham gia chiến đấu trong kháng chiến chống Mỹ và trải qua nhiều vị trí công tác trong quân đội. Trước khi hy sinh, ông mang quân hàm Trung tá, Phó Lữ đoàn trưởng kiêm Tham mưu trưởng Lữ đoàn 146, Vùng 4 Hải quân.

Đầu tháng 3/1988, tình hình tại khu vực quần đảo Trường Sa trở nên căng thẳng. Trần Đức Thông được giao chỉ huy lực lượng làm nhiệm vụ bảo vệ các khu vực Gạc Ma, Cô Lin và Len Đao.

Ngày 11/3/1988, ông cùng lực lượng lên tàu HQ-604 rời Cam Ranh ra Trường Sa. Đến chiều 13/3, tàu HQ-604 tới khu vực Gạc Ma.

Tối hôm đó, trước tình hình căng thẳng, Bộ Tư lệnh Hải quân chỉ thị cho Trần Đức Thông cùng các chỉ huy kiên quyết giữ Gạc Ma, Cô Lin, đồng thời khẩn trương đưa vật liệu lên đảo để xây dựng công trình.

Rạng sáng 14/3, các chiến sĩ trên HQ-604 bắt đầu chuyển vật liệu lên Gạc Ma và tổ chức cắm cờ Tổ quốc.

Khoảng 6 giờ sáng, lực lượng Trung Quốc đưa quân lên Gạc Ma nhằm giật cờ Việt Nam.

Trần Đức Thông chỉ huy lực lượng trên tàu và ra lệnh cho bộ đội bảo vệ lá cờ Tổ quốc. Ông cũng chỉ đạo Thiếu úy Trần Văn Phương cùng các chiến sĩ lên bãi đá bảo vệ cờ.

Cuộc đối đầu nhanh chóng trở thành một trận chiến.

Phía đối phương nổ súng vào lực lượng Việt Nam. Trần Văn Phương hy sinh, Nguyễn Văn Lanh bị thương nặng.

Trên tàu HQ-604, Trần Đức Thông cùng đồng đội tiếp tục chiến đấu.

Tàu HQ-604 hứng chịu nhiều đợt hỏa lực và bị đánh chìm. Trần Đức Thông đã hy sinh cùng nhiều đồng đội trong trận chiến ngày 14/3/1988.

Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhưng có lẽ điều khiến người ta nhớ nhất về Trần Đức Thông không nằm ở quân hàm hay chức vụ.

Đó là hình ảnh một người chỉ huy ở lại cùng những người lính của mình trong thời khắc nguy hiểm nhất.

Trần Đức Thông là người chỉ huy cao nhất của lực lượng Việt Nam tại Gạc Ma ngày hôm đó.

Nhưng trong khoảnh khắc cuối cùng, ông không đứng ở một nơi an toàn để chỉ huy từ xa.

Ông ở trên HQ-604, cùng con tàu, cùng đồng đội và cùng chiến đấu cho đến khi hy sinh.

Một người chỉ huy thực sự không chỉ biết ra lệnh cho người khác tiến lên. Họ phải là người sẵn sàng đứng cùng những người lính của mình khi phía trước là hiểm nguy.

Ngày 14/3/1988, Trần Đức Thông và 63 cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh trong khi làm nhiệm vụ tại khu vực Gạc Ma – Cô Lin – Len Đao.

Họ để lại phía sau những gia đình, những người vợ, người con và một tuổi trẻ không thể trở về.

Có người giữ cờ. Có người giữ đảo. Có người giữ con tàu. Và có người giữ những người lính của mình đến giây phút cuối cùng.

Trần Đức Thông thuộc về những người như thế.

Biển có thể cuốn đi một con tàu, nhưng không thể cuốn đi ký ức về những người đã hy sinh để bảo vệ Tổ quốc.