Trần Hanh
Trần Hanh (tên khai sinh Trần Huy Hanh, 1932–2024) là một phi công quân sự, Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam và Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông được biết đến trước hết nhờ vai trò trong những trận không chiến đầu tiên của Không quân Nhân dân Việt Nam, sau đó đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy cấp cao, trong đó có Tư lệnh Không quân và Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.
Sự nghiệp phi công
Trần Hanh nhập ngũ từ năm 1949, ban đầu công tác trong lực lượng chính trị của quân đội trước khi được tuyển chọn sang Trung Quốc đào tạo lái tiêm kích MiG-17. Sau khi trở về nước, ông là Đại đội trưởng thuộc Trung đoàn Không quân 921, một trong những đơn vị tiêm kích đầu tiên của Việt Nam.
Chiến công tiêu biểu
Tên tuổi của ông gắn với trận không chiến ngày 4/4/1965 trên bầu trời Hàm Rồng (Thanh Hóa), khi biên đội do ông chỉ huy tham gia đánh chặn các máy bay Mỹ. Theo các tư liệu quân sự Việt Nam, ông trực tiếp bắn hạ một máy bay F-105 Thunderchief, góp phần vào chiến thắng mở đầu của Không quân Nhân dân Việt Nam trong cuộc chiến trên không. Năm 1967, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích chiến đấu.
Các cương vị lãnh đạo
Sau thời kỳ trực tiếp chiến đấu, Trần Hanh lần lượt giữ nhiều chức vụ quan trọng:
Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân 921.
Tư lệnh Sư đoàn Không quân 371.
Tư lệnh Quân chủng Không quân (1986–1989).
Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam (1989–1996).
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (1996–1999).
Sau khi nghỉ hưu, ông tiếp tục đảm nhiệm vai trò lãnh đạo trong Hội Cựu chiến binh Việt Nam.
Di sản
Ngoài sự nghiệp chỉ huy, Trần Hanh thường được nhắc đến như một trong những phi công thuộc thế hệ đầu của Không quân Nhân dân Việt Nam. Các bài viết tưởng niệm sau khi ông qua đời ngày 5/12/2024 đánh giá ông là một trong những nhân vật có dấu ấn trong quá trình xây dựng và phát triển lực lượng Phòng không – Không quân Việt Nam, đồng thời là người tham gia đào tạo và chỉ huy nhiều thế hệ phi công sau này.
