Trần Hữu Dực - người chiến sĩ cộng sản trung kiên (tập 3)

Sinh trưởng trong một gia đình nhà nho nghèo, cũng giống như thân phận những người dân khác dưới chế độ thực dân - phong kiến, gia đình ông cũng phải đi cày thuê, cuốc mướn, nuôi trâu bò cho địa chủ và chịu nhiều thứ thuế nặng nề khác. Cuộc sống tuy khó khăn, vất vả, lắm lúc đến cùng cực, nhưng gia đình Trần Hữu Dực vẫn giữ được truyền thống trong sạch, nề nếp, sống có tình nghĩa nên được xóm làng yêu thương, quý trọng.

Sớm tiếp thu những tư tưởng tiến bộ từ ông nội, một người tham gia phong trào “Văn thân”, tư tưởng cứu nước, cứu dân đã thôi thúc Trần Hữu Dực ngày đêm suy nghĩ tìm ra phương cách thích hợp để tập hợp, giác ngộ nhân dân đoàn kết đấu tranh. Chính vì thế, Trần Hữu Dực đã dành nhiều thời gian và công sức nghiên cứu, soạn thảo điều lệ của một tổ chức yêu nước. Theo Trần Hữu Dực, muốn lật đổ vua quan độc đoán chuyên quyền, đánh đuổi quân Pháp trước hết cần phải có tổ chức, có người đứng đầu lãnh đạo, bởi có tổ chức mới có sức mạnh, mà sức mạnh thì cực kỳ to lớn, có thể dời non lấp bể. Bên cạnh đó, Trần Hữu Dực cũng đã lăn lộn trong phong trào đấu tranh chống lại cường hào, địa chủ ở Triệu Thuận và một số vùng lân cận, để tập hợp những người cùng trang lứa có tinh thần hăng hái đấu tranh và ủng hộ phong trào đấu tranh của nhân dân. Với quyết tâm thực hiện con đường hoạt động cách mạng của mình, sau quá trình tìm tòi, suy nghĩ, Trần Hữu Dực đã thảo được một điều lệ của tổ chức mang tên “Ái hữu dân đoàn”. Tháng 11/1926, Trần Hữu Dực tổ chức cuộc họp đầu tiên ngay tại nhà mình ở làng Dương Lệ Đông, xã Triệu Thuận, huyện Triệu Phong, để chính thức thành lập "Ái hữu dân đoàn" với mục đích được nêu trong điều lệ của hội là “làm cho càng ngày càng nhiều người dân biết rằng mình bị bọn Tây cướp nước, bọn Vua quan độc đoán chuyên quyền, theo Tây làm tay sai để được giàu sang, còn đông đảo đồng bào thì đói rách, dốt nát, ô danh cả tổ tiên, nòi giống... Vì thế đã là người dân Việt Nam thì phải cùng nhau thân ái, đoàn kết, tương trợ; đuổi Tây, bỏ vua quan, làm cho nước nhà được độc lập, dân chủ phú cường, xứng đáng là con cháu Bà Trưng, Bà Triệu, Quốc Tuấn, Nguyễn Huệ...”đình” [6]. Ngay từ khi ra đời, với mục đích cao cả đã nhanh chóng tập hợp đông đảo quần chúng nhân dân trong huyện Triệu Phong tham gia. Đến năm 1928, Ái hữu dân đoàn có trên 100 đoàn viên chia làm 10 đoàn nhỏ hoạt động chủ yếu ở vùng đông bắc Triệu Phong. Sự ra đời của Ái hữu dân đoàn như tiếp thêm luồng sinh khí mới, đánh dấu bước phát triển tiến bộ của phong trào yêu nước xã Triệu Thuận nói riêng, Triệu Phong nói chung và đã có sức lan tỏa, ảnh hưởng trên phạm vi toàn tỉnh.

Lúc này, ở Quảng Trị, hoạt động của hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đã lan rộng. Các thành viên trong tổ chức “Ái hữu dân đoàn” có điều kiện giao lưu, tiếp nhận tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin, con đường cứu nước do Nguyễn Ái Quốc truyền bá vào Việt Nam thông qua sách báo và các cuộc nói chuyện, tuyên truyền của hội viên thanh niên. Đến năm 1928, những hoạt động của “Ái hữu dân đoàn” đã làm cho Tỉnh bộ Việt Nam Cách mạng thanh niên Quảng Trị chú ý. Sau quá trình tìm hiểu, vận động, Tỉnh bộ Việt Nam Cách mạng thanh niên đã cử cán bộ tham gia vào tổ chức này nhằm chuyển dần Ái hữu dân đoàn vào phạm vi hoạt động của Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí Hội.

Qua thực tiễn hoạt động cách mạng, được tiếp xúc thêm với sách báo tiến bộ, đặc biệt là những số báo “Người cùng khổ” từ Pháp gửi về, những bài giảng “Đường Cách mệnh” của Nguyễn Ái Quốc trong các lớp bồi dưỡng ở Quảng Châu, nhận thức chính trị của Trần Hữu Dực ngày càng được nâng cao, lập trường yêu nước hòa nhập với lập trường cộng sản.

Trong lúc Trần Phú, Hà Huy Tập lần lượt sang Quảng Châu tham gia Việt Nam cách mạng đồng chí hội, rồi được Nguyễn Ái Quốc giới thiệu sang Liên Xô học ở trường Đại học Phương Đông của Quốc tế cộng sản và đều trở thành đảng viên Cộng sản (Trần Phú năm 1928, Hà Huy Tập năm 1929) thì ở quê nhà tháng 6/1929, Trần Hữu Dực trở thành 1 trong 7 Đảng viên Cộng sản đầu tiên của Quảng Trị, Thuộc Đông Dương Cộng sản Liên đoàn, là một trong ba tổ chức tiền thân của Đảng ta. Tháng 10/1930, khi Tỉnh ủy Quảng Trị chính thức thành lập, Trần Hữu Dực được cử làm Bí thư Tỉnh ủy đầu tiên. Lúc ấy anh vừa tròn 20 tuổi.

Ngày 03/02/1930, Nguyễn Ái Quốc đại diện cho Quốc tế Cộng sản triệu tập hội nghị hợp nhất Đảng tại Hương Cảng. Kể từ đây cách mạng Việt Nam có một Đảng lãnh đạo đúng như mơ ước của Trần Hữu Dực. Đảng Cộng sản đã lãnh đạo nhân dân Việt Nam làm Cách mạng Tháng Tám thành công, kháng chiến chống thực dân Pháp thắng lợi, hoàn thành nhiệm vụ chống Mỹ cứu nước, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.